Making Bible Study Easy for everyoneEnglish • Hiligaynon
Back to Genesis
Verse-by-Verse Bible Study

Genesis 39–40

The Sovereignty of God

These are the original teaching notes from this passage.

The sovereignty of God… (5 points)

  • 1st – gin baligya sa Egipto… vs. 1-6
    • 1st – gin baligya kay Potifar – kapitan sang mga guwardya… vs. 1-2
      • Si Jose wala lang gin bakal – gin bakal siya sang mabaskog kag manggaranon nga tawo…
        • Kon maminsar siya nga malagyo – tag-iya na siya subong sang kapitan sang guwardya!
        • Nagpilit na siya – wala na sang guwaan – wala na sang kadtuan…
        • Hapos na lang mag-untat ukon maakig sa sini nga tion
        • Mahapos panumdumon nga gin bayaan na siya sang Dios!
        • Budlay maglantaw nga guwa sa aton circumstancya – parehas sang DAKO nga pader…
        • Indi ta makakita lapaw sini – wala kita kabalo kon ano ang masunod nga matabo…
        • Kon kis-a nagaka focus kita sa mga negatibo – kag ang resulta wala kita kabalo sang gina himo sang Ginoo…
        • Kag kon matabo ina – mangin (overwhelmed) kita – mapun-an sang pangduwa-duwa kag kahadlok…
        • Sa tion nga indi kita mag tulok kay Jesus kag magtulok sa aton circumstancya ma libugan kita!
      • Pero ang Ginoo kaupod kay Joseph…
        • Wala siya gin kalimtan sang Dios – kaupod ang Gino okay Joseph…
        • Indi kita mag tulok sa aton circumstancya – imbes mag lantaw kita kay Ginoo!
        • Kon mag lantaw kita sa Ginoo – Makita naton ang Dios nga ara sa aton…
        • Layo sa pagpabaya sa aton – amo ina nga tion nga lapit kita sa Ginoo…
        • Kon ang mga butang sa kabuhi mahapos – kon kis-a wala kita naga pangita sa Ginoo…
        • Sa mga kabudlay naga depende kita sa Dios – nagatapik sa iya!
        • Kon magpabilin lang kita tulok kay Jesus – mas makita naton kon ano ang iya plano
        • Mabal-an naton kon wala na kita ga lantaw sa Ginoo – tungod nagaka (overwhelmed) kita!
        • II Corinto 4:18 –“kay wala namon ginapasulabi ang mga butang nga amon Makita diri sa kalibutan, kundi ginapasulabi namon ang mga butag nga indi Makita. Kay ang mga butang nga Makita umalagi lang, pero ang mga butang nga indi Makita wala sing katapusan.”
    • 2nd – nagmaayo ang kahimtangan ni Jose… vs. 2
      • Tungod nag Ginoo kaupod kay Jose – ang Dios ang kabangdanan nga nangin mahiagumon siya…
      • Kabalo kita kon daw paano mag(fail) sa kabuhi – naka agi nakita tanan sang pagkapalso…
      • Basi naka agi / ukon naga-atubang –
      • Biskan ano man ang aton himuon – biskan ano kabudlay ang aton mag tisting – ma (fail) man dyapon!
      • Kon gusto naton mangin maayo ang aton kabuhi – iplastar natona ang tana
      • Dapat ibutang naton ang Dios una – kag ang iban masunod na!
      • Ang bugay sang kabuhi wala naga abot paagi sa aton ginahimo – pero kon sino ang aton kilala!
      • Lucas 12:31 – “Gani unaha ninyo ang pagpasakop sa paghari sang Dios kag ihatag gid niya ang inyo mga kinahanglanon.”
    • 3rd – nakapangita si Joseph sang pabor – [חֵן] sa panan-awan ni Potifar… vs. 3-6
      • Gin himo siya ni Potifar bilang manugdumala sang iya balay…
        • Imbes nga magka-akig nga gin baligya siya bilang suluguon – nag-alagad sang maayo si Jose…
        • Hapos sa aton maakig – abi naton ang ginahimo wala pulos
        • Zacarias 4:10 – “may mga tawo nga nagayaguta tugnod diutay pa lang ang nahimo sa pagpatindog sang temple…”
        • Iban sa aton makainstiende sa mga gamay nga mga butang sa adlaw – indi importante / wala sang labot…
        • Pero ang adlaw sang mga magagmay nga butang importante gid – amo ina ang pagpreparar
        • Wala kita dayon gina butangs ang Dios sa posisyon nga may responsibilidad – gin preparar niya kita!
      • Gin himo siya nga ika-duwa nga nagamando sang bilog niya nga balay…
        • Kabalo si Potifar kon ano lang ang iya gina kaon – ang tanan gin salig sa kamot ni Jose…
        • Kag ang resulta gin bugayan sang Ginoo ang Balay ni Potifar para kay Jose!
        • Madamo nga tawo ang nagatindog kag nagahambal nga gusto nila nga gamiton sila sang Dios…
        • Gin hatagan lang sang silhig / ukon ginhambalan nga mag hugas sang pinggan…
        • Kag naghalin sila – tungod nagapinsar sila nga mas maayo sila sang sa magobra sang magagmay…
        • Ukon nagsugod sila nga mag alagad – pero wala nag padayon kay tungod indi importante sa ila!
        • May gin lista ko sang duwa ka batasan sang tawo nga ginagamit sang Dios…
        • Nagapaubos sila – wala sila nagapinsar para sa ila kaugalingon kundi si Jesus
        • Kag wala sila nagauntat – naga paninguha sila – wala sila naga untat kapyot kay Jesus!
        • Juan 15:4-5 –“Magpabilin kamo sa akon, kag magapabilin man ako sa inyo. Pareho nga ang sanga indi makapamunga kon wala nagaangot sa puno, amo man kamo sina, indi kamo makapamunga kon magbulag kamo sa akon… Ang tawo nga nagapabilin sa akon kag nagapabilin man ako sa iya, siya amo ang magapamunga sing madamo, kay kon wala ako sa inyo wala gid kamo sing may mahimo.”
  • 2nd – nakasala sa Dios… vs. 6-9
    • 1st – si Jose gwapo sa iya panglawason kag itsura… vs. 6-7
      • Sang ulihi – ang asawa ni Potifar naluyag kay Jose…
        • Kag gin sugo niya siya nga maghulid sa iya – basi ang indi gwapa ang ini nga babayi
        • Basi grabi gid ang temtasyon sini – adlaw-adlaw!
      • Amo ini ang katuyuan sang Dios –
        • I Tesalonica 4:3 – “Luyag sang Dios nga ang inyo kabuhi matinlo, gani likawi ninyo ang immoral nga pagpakigrelasyon.”
        • Ang imoral nga pakigrelasyon – porneia – pwede nga pornography / ukon pag panghilawas antis sang kasal!
        • Ang pagpakig-away sa imoral – indi sa kon ano ang aton ginahimo
        • Malikawan naton ang sexual nga immoralidad paagi sa pag inaway sang gera sa aton paminsaron – Mateo 5:28
        • Ang temtasyon mangin sala kon magpabilin kita dira – magpaminsar – dayon buhaton…
        • Gina pasugtan naton ang aton paminsaron nga mag tinir sa aton handom – kag ang ina nga handom mangin buhat – sala!
        • Santiago 1:12-15 – “… Ang tawo ginasulay kon ginaguyd kag ginaganyat siya sang iya malain nga handom. Kag kon ag iya malain nga handom matuman… ang iya padulungan amo ang kamatayon.”
    • 2nd – ang ginhimo ni Jose… vs. 8-9
      • Nag pang-indi si Jose tungod sa pagsalig nga gin hatag ni Potifar sa iya – ang bilog niya nga balay…
      • Pero mas importante – paano niya mahimo ang makangililad nga butang – makasala sa Dios!
      • Ang instakto nga paglantaw – indi lang makasala sa kay Potifar – pati sa Dios!
      • Sang si Haring David nahulog sa sala kay Bathseba – indi lang siya ang nagbayad…
      • Nagbayad si Uria sang iya kabuhi – kag gin dala ang espada batok sa balay ni David sa bilog niya nga kabuhi…
      • Pero sang gintuad niya – gin deklara niya nga labaw sa iban – sa Dios siya nakasala!
      • Sang gin pili naton ang sala – ang aton sala wala nagaepekto sa iban – pero ang sala batok sa Dios!
      • Gani amo ina nga ang pagpatawad halin sa Dios – biskan ano / ang tanan nga sala nga gin himo kontra sa iya!
      • Salmo 51:1,4 – “Kaluoyi ako , O Dios, suno sa imo gugma… Sa imo lang gid ako nakasala. Ginhimo ko ang mga butang nga ginakabig mo nga malaot…”
  • 3rd – Ang binutig nga akusasyon… vs. 10-23
    • 1st – adlaw-adlaw nagapanghad ang babayi sa kay Jose… vs. 10-12
      • Pero WALA namati si Jose – kag sang is aka adlaw sang sila na lang ang bilin…
      • Nagsulod si Jose para magobra sa balay – kag ang tanan nga lalak wala dira…
      • Kag ang asawa ni Potifar ginhawiran si Jose kag ginsilingan mga mag hulid sa iya…
      • Nangin luwas siya (mangin paglos) – nabilin iya bayo kag nag DALAGAN – pero mas maayo kon wala da isya!
      • Ang maayo nga solusyon sa sala – amo ang likawan!
      • Kon matemptar kita nga magpanghilawas – indi mag-upod sa babayi/lalaki!
      • Kon natemptar kita maglanataw sang mga picture / cell phone – indi magpalapit sa ila!
      • Mangin responsable – indi magsalig sa aton kaugalingon tungod hatagan sang styansa – makasala gid kita!
      • II Timoteo 2:22 – “gani likawi gid ang malain nga mga handom sang mga pamatan-on…kaupod sang mga tawo nga nagadangop sa Ginoo nga may matinlo nga tagipusuon.”
    • 2nd – sang nakita sang asawa ni Potifar nga gin indi-an siya … vs. 13-15
      • Gin kuha ag iya bayo – nga nabilin sang nalagyo siya – kag nanugid sang lain nga istorya…
        • Gin hambalan niya ang tanan – nga luguson siya tani ni Jose – sang nagsinggit siya – nagdalagan siya…
        • Kag ang resulta nabilin niya iya bayo – ebedinsya para mapamatud-an ang iya istorya!
        • Ang sala ni Jose – tungod kay nag-upod siya sa asawa ni Potifar nga sila ang duha
        • Wala sang saksi – wala sang may mapamatuod sang iya nga istorya
        • Dapat mangin andam GID kita kon nagaisahanon sa babayi/lalaki…
        • May ara man ta sa matarong nga intensyon – pero basi maka abri ini sang pertahan para sa temptasyon…
        • May kilala ko nga mga Dios-non nga mga lalaki – pastor – nga nahulog sa sala tungod sa opportunidad!
        • Wala sang pamaagi nga depensahan ang aton kaugalingon sa akusasyon sang iban…
        • Kon maghambal ang iban nga may natabo sang nagapangisahanon kita – aton tinaga batok sa ila…
        • Ang punto – 3 ukon 4 pwede – 1 kag 1 sa babayi/lalaki – kasal man ukon indi – malain!
      • Pero kon ang sala nga akusasyon maga-abot – ang Dios ang aton depensa…
        • Kon sala man ang akusasyon sa aton – indi maghambal
        • May arak a lang sang duwa ka pilian – depensahan mo imo kaugalingon – ukon ang Dios ang magdepensa sa imo
        • God will do a whole lot better job that you can – let Him!
        • Mas maayo ang depensa sang Ginoo sang sa imo – pasugti Siya
    • 3rd – sang nagpuli si Potifar… vs. 16-23
      • Naghambal siya gamit ang ini nga mga tinaga(piel) – ang Hebreo nga gin dala mo gin pakahuy-an ako…
        • Amo ini ang ika duwa nga besis gingamit ang tinaga Nga HEBREO – Genesis 14
        • HEBREO – 34x sa OT – (one from beyond) – si Jose indi Egiptuhanon / estranhero!
      • Sang gin liwat niya ang iya akusasyon – grabi gid ang kaakig ni Potifar…
        • Kag ginpriso niya si Jose – [בֵּית הַסֹּהַר] – (the house of the round)…
        • May ara sang styansa nga wala nagpati si Potifar sa bilog nga istorya…
        • Wala pangduwa-duwa kon nagpati siya indi niya lang pag prisohon si Jose – pero patyon!
      • biskan DIIN man siya – biskan sa prisohan – ang Ginoo arak ay Jose…
        • Gin hatagan sang Ginoo si Jose sang kaluoy kag pabor sa panan-awan sang guwardya sang prisohan…
        • Ginpadumala kay Jose ang tanan nga mga priso
        • Wala na niya gin lantaw kon sino man ang ginamligan niya – dako ang pagsalig niya sa iya!
        • Tungod BISKAN ANO man ang himuon no Jose – ang Ginoo nagapakamaayo sa iya!
      • Ang pagtindog kay Jesus – kon ara ang Ginoo sa aton tupad – indi buot silingon nga hapos aton kabuhi…
        • Wala naga promisa ang Dios nga palanggaon kita sang iban – manamian sila sa aton…
        • Wala nagapromisa ang Dios sa aton nga indi kita ma temptar – sala nga akusasyon…
      • Pero ang pagtindog kay Jesus – magkabuhi kay Jesus –buot silingon…
        • Nagapromisa ang Dios nga pakamaayuhon niya kita sa kabuhih!
        • Salmo 1:1-3 – “Bulahan ang tawo… ginakalipay niya ang pagsunod sa mga pagpanudlo nga halin sa GINOO… ang tawo nga pareho sini magauswag sa iya mga ginahimo.”
        • Dako pa da nagapromisa siya nga indi kita magisahanon – kaupod ang Dios sa aton!
        • Hebreo 13:5 – “Nagsiling ang Dios, ‘indi ko gid kamo pagpabayaan ukon pagpabay-an.’”
  • 4th – ang manugsilbi kag ang manugluto sang tinapay… vs. 1-9
    • 1st – Naakig ang hari sang Egipto
      • Natabo sang ulihi
        • Ang buot silingon sini – nga ginhimo sang Ginoo ang isa ka butang para matuman ang iya kabubut-on
        • Makapalipay ina sa aton – kon ang kabuhi daw indi pabor para sa aton
        • Kon indi mabal-an ang kabuhi – makasalig kita nga ang Dios nagakontrol!
        • Efeso 1:11 – “ang tanan nga butang ginahimo sang Dios suno sa iya palno kag kabubut-on…”
      • Ang manugluto tinapay kag manugsilbi nakahalit sa Hari sang Egipto…
        • Nagakaanggid nga may ara nga kon tani nga gusto hiluan ang Faraon sa pagkaon…
        • Wala kabalo ang Faraon kon sino ang responsible…
        • Ang manugluto sang tinapay – ukon ang manugsilbi nga nagahatag / tilaw sang pagkaon…
        • Asta ma imbestigahan kon sino ang may sala – ang duwa gin haboy sa prisohan…
        • Samtang ara sila sa prisohan – ang duwa ara sa alaga ni Jose!
    • 2nd – Isa ka aga nagsulod si Jose kag nakita nga nagapangasubo ang duwa… vs. 5-7
      • Pareho sila may damgo sang gab-I – pareho sila nga may lain sang intrepretasyon…
        • Namangkot si Jose sa ila – NGAA masinulub-on kamo subong…
        • Ang buot silingon – si Jose nagapamngkot sa ila ANO ang imo nakita nga nagpangasubo ka gid!
      • Si Jose priso parehas sa ila – pero gin akusar siya nga sala…
        • Kon may ara man husto nga masubuan – si Jose ini!
        • Si Jose – nga wala sang masadyahan – nagpangwali sa iban!
        • Ang solusyon sa madulom nga kwarta amo ang indi pag focus kon ano kadulom ang kwarto…
        • Sa tion nga paandaron naton ang suga – ang kadulom indi na problema!
        • Sa amo man nga pamaagi kon magfocuskita sa aton problema – makit-an naton nga ara man kita dyapon sa kadulom…
        • Mahapos mahadlok kon maglantaw kita sa (overwhelming) nga circumstancya…
        • Tungod kon mag focus kita sa problema – wala kita nagatulok sa solusyon!
        • Ang kalipay wala naga-abot sa resulta sang aton sitwasyon – ano ka maayo ukon kalain sag mga butang…
        • Ang kalipay kon kwaon naton ang aton panulok sa aton kaugalingon – gwa sa aton problema – focus sa Ginoo…
        • Ang matuod nga Kalipay naga-abot sa aton prioredad – una si Jesus – ang iban ika duwa na – ikaw ang ulihi!
    • 3rd – wala sang may magpainstinde sang damgo… vs. 8
      • Nagsabat si Jose – ang intrepretasyon (belong) sa Dios – isugid sa akon (imperative) ang damgo…
        • Indi espesyal si Jose – indi siya maka (interpret) sa damgo – pero ang Dios lang!
        • Maka instiende kita sang mga butang nga budlay ma instiendehan sang iban – indi tungod nga maalam kita…
        • Tungod nga may Balaan nga Espiritu kita – pagpakita sang mga butang sang Ginoo sa aton!
        • I Corinto 2:14 – “Pero ang tawo nga wala sa iya ang Espiritu sang Dios indi magbaton sang mga pagpanudlo nga halin sa Espiritu, tungod nga para sa iya kabuangan lang ina. Kag indi niya ini maintiendihan tungod nga ang Espiritu gid lang sang Dios amo ang makabulig sa iya sa pagintiendi sini.”
      • Ang kaalam sang Dios indi parehas sa kaalam nga natun-an naton sa kalibutan…
        • Kon gusto mo kaalam malakat ka sa eskwelahan – kag pagatudlu-an ka…
        • Pero biskan ang maalam nga tawo – kon kis-a kulang sang kinaandam sa ila kabuhi!
        • Tungod ang kinaandam wala nagakatun-an – regalo ini sang Espiritu – I Corinto 12:8
        • Ang paghibalo sang maayo nga pagpili nga himuon sa kabuhi – ang may ara sang Dios-non nga mag instiende…
        • Ang isa ka pama-agi para makakuha sang kinaandam – simple nga maglakat sa Ginoo nga mangayo!
        • Santiago 1:5 – “kon may ara sa inyo nga kulang sang kaalam, magpangayo siya sa Dios, kag ang Dios magahatag sini sa iiya nga wala sing hawid kag aligutgot.”
    • 4th – ang Damgo… vs. 9-19
      • Ang MANUGSERBI…
        • Nakakita sang puno sang ubas nga may tatlo ka sanga – nagpanalingsing kag nagpamulak – nga may luto nga bunga…
        • Nagkuha sang kupa sang hari kag gin puga sa kupa – kag ginhatag sa Faraon…
        • Ang intrepretasyon – 3 ka sanga ay 3 ka adlaw – ang manugserbi pabalikon sa obra sa 3 ka adlaw…
      • Ang MANUGLUTO…
        • Sang nakita sang manugluto nga ang intrepretasyon manami – gin hambal niya ang iya damgo…
        • Nakakita siya sang 3 ka alat sang tinapay – ang sa ibabaw gid nga alat may sulod sang nagkinalain-lain nga tinapay para sa Faraon…
        • Nag-abot ang pispis kah gin tuka ang mga tinapay sa alaw sa iya ulo…
        • Ang intrepretasyon – 3 ka alaw ay 3 ka adlaw – sa ika 3 nga adlaw ang Faraon pagapatyon ka…
        • Ipabitay niya ikaw – kag pagatuk-on sang mga pispis imo lawas!
      • Ang kabuhi no Jose nahigot sa mga DAMGO…
        • May ara si Jose sang 2 KA DAMGO nga amo ang rason kon ngaa nahisa ang iya mga utod – Genesis 37
        • gin painstiende niya man Ang DAMGO sang manugluto kag manugserbisyo – KAG sa Faraon Genesis 41
        • Ang mapangkot – makahambal ayhan ang Ginoo sa aton paagi sa DAMGO!
        • Jacob – si Jacob nagDAMGO sang hagdanan pakadto sa langit – Genesis 28:12
        • Daniel – gin intrepretar ang DAMGO ni Haring Nebucanezar – Daniel 2
      • Indi lang ini limitado sa mga tawo sa biblia – naghambal ang Dios nga hatagan niya kita sang DAMGO…
        • Joel 2:28 – “Kag sa ulihi ihatag ko ang akon Espiritu sa tanan nga klase sang tawo. Ang inyo mga anak nga lalaki kag babayi magasugid sang akon mga mensahi. Ang inyo tigulang nga mga lalaki padamguhon ko. Ang inyo pamatan-on nga mga lalaki makakita sang mga palanan-awon.”
      • Kinanglan naton mag-andam sa DAMGO…
        • Nagahambal ang Dios sa aton paagi sa DAMGO – pero indi buot silingon tanan nga DAMGO halin sa Dios…
        • Manugwali 5:7 – “ang sobra mo nga damgo kag hambal wala gid sing pulos. Gani magtahod ka sa Dios.”
        • Ang damgo sang gab-I basi halin sa Ginoo – ukon halin sa pagkaon sang madamo nga lumpia…
        • Antis kita maghimo sang mga padali nga desisyon base a damgo – testingan danay naton!
        • Ang paagi nga testingan ang damgo ay e comparer ini sa Pulong – hibalu-a imo Biblia!
        • Kon ang damgo lain sa Pulong – gani sikwaya ang damgo!
        • Luke 2:33 – “Heaven and earth will pass away, but My words will not pass away.”
        • Wala nagakasala ang Dios – kag wala man niya gina bag-o iya paminsaron…
        • Gani kon ang DAMGO wala nag tuod – indi ini halin sa Ginoo!
        • Deuteronomio 18:22 – “kon ang ginahambal sang propeta sa ngalan sang Ginoo indi matabo ukon matuman, ina nga mensahi indi iya sang Ginoo…”
        • Ang buot silingon – kon halin ini sa Ginoo – makapalapit ini sa aton kay Jesus..
        • Pero kon indi – gani ang DAMGO indi halin sa Ginoo!
        • Juan 5:39 – “Ginatun-an ninyo sing maayo ang kasulatan kay nagahunahuna kamo nga sa sini nga paagi maangkon ninyo ang kabuhi nga wala sing katapusan. Ang kasulatan mismo nagapamatuod parte sa akon.”
  • 5th – gin kalimtan na ang tanan… vs. 14-15 / 20-23
    • 1st – dumduma ako… vs. 14-15
      • Jose – kabalo nga ang manugsirbe makaguwa – nangayo sang pabor…
      • Sambiton siya sa Faraon – paguwaon sya sa prisohan…
      • He was stolen from his home – and put in prison by false accusations!
      • Gin kawat siya sa iya balay – kag gin butang sa prisohan tungod sa sala nga akusasyon!
    • 2nd – Natabo sa ulihi… vs. 20-23
      • Pagka tatlo ka adlaw kaadlawan sang Faraon – ang manugsirbe kag ang manugluto gin dala…
        • Gin pabalik niya sa obra ang manugsirbe – pero gin bitay niya ang manugluto…
        • Basi ang natabo – nabal-an niya nga plano sang manugserbe nga patyon siya
        • Natabo ang tanan nga gin hambal ni Jose!
      • Pero ang pangulo sang Manugsirbe nalipat (perfect) kay Jose…
        • Hapos lang para kay Jose nga maakig sa sini nga tion
        • Buot silingon matinir pa siya sa prisohan sang 2 ka TUIG !
        • Pero may plano ang Dios – sa iya oras – indi lang ma hilway si Jose…
        • Magatindog siya bilang ika-duwa lang sang Faraon sa tanan nga Egipto!
        • Kon si Jose nakaguwa sang temprano – indi ato matabo…
        • Ang pagkamalipaton sang manugsirbe – plano gali sang Dios!
        • Mahapos sa aton mangin (discourage) kon magadepende kita sa iban – kag ma(fail) sila…
        • Pero indi ang iban ang aton dependehan – ang Dios lang ang wala nagaka(fail)!
        • Ang mga tawo nagakasala – ang mga tawo nagakalipat – ang mga tawo indi maayo…
        • Kon maglantaw kita sa Ginoo – biskan ang SALA sang iban – upod lang sa IYA plano..
        • Kay ginagamit sang Ginoo ang tanan nga butang para makompleto ang maayo nga obra sa aton kabuhi!
        • Roma 8:28 – “nakahibalo kita nga ang tanan nga nagakalatabo ginahimo sang Dios para sa kaayuhan sang mga nagahigugma sa iya, nga iya mga ginpli suno sa iya katuyuan.”
        • Filipos 1:6 – “Nasiguro ko gid nga ang Dios nga nagsugod sa paghimo sang maayo nga mga butang sa inyo magapadayon gid sa paghimo sini hasta sa adlaw nga si Cristo Jesus magbalik.”