Making Bible Study Easy for everyoneEnglish • Hiligaynon
Back to Nehemiah
Verse-by-Verse Bible Study

Nehemiah 12–13

The problem with a promise... (3 things)

Video teaching coming soon

There is no online teaching for this study yet, but the written notes and any available study resources are still below.

These are the original teaching notes from this passage.

Nehemias 12-13

Review…

  • Sang nahuman na ang pader – nagtipon-tipon ang mga katawhan para magsaulog…
    • Ang pari nga si Ezra nagtudlo sang Pulong sang Dios sa mga tawo halin sa aga asta mag ugto…
    • Matapos nga mabatian nila kag mahangpan ang Pulong – mga tawo naghibi kag naghinulsol…
    • Ang mga katawhan naghimo sang Kasugtanan (promesa) – sa Dios nga tumanon ang tanan Niya nga mga sugo…
    • Nagsulod sila sa isa ka sumpa – sinumpaan – nga maglakat sa Kasugoan sang Dios…
    • Ngaa sumpa – basi nabasahan nila ang Deuteronomeo 28 sa pagbasa nila sang Pulong…
    • Nga kon diin may13 ka verses sang pagkamaayo para sa mga nagatuman – kag 53ka verses sang mga sumpa….
    • Mas madamo gid ang sumpa kaysa pagka-maayo – kay ang mga nagakabuhi sa idalom sang Kasugoan ginsumpa!
    • May tatlo ka kondisyones sa ila nga promesa sa Dios…
    • Mangin balaan sila sa ila mga pag-asawahay – indi nila pagtugtan ang ila nga mga anak mag-asawa okon mamana sang di-tumuluo…
    • Mangin balaan sila sa ila pagsimba – tumanon nila kag indi sila mag-obra sa adlaw sang Sabbath…
    • Kag mangin balaan sila sa ila paghatag – maalwan nga maghatag para sa mga kinahanglanon sang Templo!

Ang problema sang promesa… (3 ka butang)

  • 1st – Ang pagdedikar sang pader… vs. 1-47 Read Nehemiah 12:1
    • 1st – Ang mga ngalan sang mga pari kag sang mga Levinhon… vs. 1-26
      • Naghatag si Nehemias sang lista sang 24 ka mga nagapangulo nga pari nga nagbalik upod kay Zerubbabel… vs. 1-7
      • Nabahin-bahin sila suno sa mando ni Haring David – I Cronica 24:1-20
      • Upod sa mga Levinhon nga nagpanguna sa mga tawo sa Pagpasalamat… vs. 8-11
      • Dayon ginlista ni Nehemias ang mga pangulo sang mga Pari sang iya nga tion… vs. 12-20
      • Kay sang paghari ni Darius – 522 B.C. – ginlista tanan sa rekord…
      • Lakip na ang mga kaliwatan sang mga Pari / Levinhon / Manugkanta/ kag sang manugbantay sang gawang!
      • Ini nga mga rekord ginpadayon asta sa kalaglagan sang Templo sang 70 A.D.
      • Ngaa importante gid ang mga rekord – kay diri naton makit-an ang kaliwatan ni Jesus!
      • Mateo 1:1-17 – naglista sang 42 ka henerasyon halin kay Abraham asta kay Jesus…
      • Pero may nakalakip nga pila ka mga ngalan nga makasurpresa – Tamar / Ruth / kag Bathsheba…
      • Tamar – isa ka makihilawason nga bayi / Ruth – isa ka sinumpa nga Moabite / kag Bathsheba – isa ka makihilahion…
      • Grabe nga lista sang mga babayi nga nalakip sa kaliwatan sang aton nga Manluluwas nga wala gid sang sala!
      • Naka-agi ka man bala pamensar nga maayo ka na kay tungod sa kon ano ang imo ginhalinan…
      • Okon nakapamensar ka nga indi ka gid pwede usaron sang Dios tungod sa imo nga nagligad…
      • Nagbutang ang Dios sang makihilawason / pagano / kag makihilahion sa linya sang kaliwatan ni Jesu Cristo…
      • Para pamatud-an nga wala kita nahigot sa aton nga nagligad – limitado lang kita sang aton nga kahanda nga magpa-usar sa pagpangalagad sa Dios!
    • 2nd – Dedikasyon sa pagdayaw… vs. 27-47 Nehemias 12:27-31 / 38-40 / 43
      • Gintawag ni Nehemias ang tanan nga mga Levinhon sa mga nagapalibot nga mga siyudad para magdedikar sang pader…
      • Nag-abot sila kag nag-selebrar nga may kasadya / kinantahanay / mga simbal / kag mga de-kuerdas nga mga instrumento…
      • Una nga ginpaputli sang mga Pari Kag Levinhon ang ila nga mga kaugalingon – dayon ang mga katawhan – dayon ang pader!
      • Gintunga ni Nehemias ang mga tawo sa 2 ka grupo…
      • Ang isa ka grupo nag sugod sa gawang nga para sa ipot – naglakat pa aminhan sa ibabaw sang pader pakadto sa Templo…
      • Ang ika 2 nga grupo upod ni Nehemias nga naglakt pa katundan sa kilid sang pader pakadto sa Templo…
      • Nag kit-anay sila sa Templo kag nag halad sila – kag nagkalipay sa Ginoo…
      • Nagdayaw sila sa Dios tungod matutum Siya sa pag pa balik sa ila – Jeremias 33:11
      • Matutum sa pag patindog sang ila siudad – ila pader – kag sa pagbalik sa ila bilang katawhan liwat sang Dios!
      • Mas dapat kita nga maghalad sang pagdayaw sa Ginoo…
      • Tungod nahangpan naton nga ang siyudad nga aton ginapangita wala diri – kundi isa nga mag kari pa…
      • Kag mas maayo pa sa bisan ano nga butang nga mahatag sa aton sang ini nga kalibutan!
      • Hebreo 13:14-15 – “Tungod kay wala sing permanente diri kundi nagahulat kita sang permanente nga banwa nga sa palaabuton. Gani maghalad kita permi sang mga pagdayaw sa Dios paagi kay Jesus. Ini amo ang mga halad nga nagahalin sa aton bibig kag nagakilala kon sin-o siya.”
  • 2nd – Pagpaninlo sang Balay… vs. 1-9
    • 1st – Moabnon kag Amonhon… vs. 1-3
      • Maayo nga parte sang 12 ka tuig ang nakalipas – amo ini ang ika 32 nga tuig nga si Artaxerxes ang naga pangulo – 433 B.C.
      • Si Nehemias nag pungko bilang isa ka gobernador sadto nga tion – apang nag balik siya sa pag alagad sa Hari…
      • Isa ka adlaw sang ginbasa ang Pulong – nabasahan ang Deuteronomeo 23:3-4
      • Bisan sino nga kaliwat sang Moabnon kag Amonhon – ginpakamala-ot asta sa ika 10 nga kaliwatan…
      • Indi sila gina tugutan nga magkadto sa Templo – makasulod sa presensia sang Ginoo!
      • Ang Moabnon kag ang Amonhon mga malapit nga mga paryente sang Israel…
      • Si Lot hinablos ni Abraham – nag kopromiso kag nag istar sa siyudad sang Sodom…
      • Ang iya duha ka bata nga babayi nag pati nga ang tanan nagkalamatay na…
      • Nadagtaan ang ila moral sang Sodom – ang ila solusyon nga magpabusong sila sa ila nga amay…
      • Nag bun-ag kay Ben-Ammi – tatay sang Amonon / kag Moab – tatay sang Moabnon
      • Wala nila gin tagaan ang taga Israel sang pagkaon kag tubig sang nag guha ang Israel sa Ehipto…
      • Sa baylo nag bayad sila kay Balaam para isumpa ang Israel – Numero 22
      • Gani ang Israel wala ginatugotan nga mag bulig sa mga Moabnon samtang nga buhi sila!
      • Apang si Ruth halin man sa tribo sang Moabnon – kag ang iya apo amo si Haring David – Ruth 2:6
      • Bangod bala nga gin hatagan kita sang law-ay nga halimbawa – indi naga kahulugan nga sundon naton…
      • Pwede gid nga makakalas sa siklo – sunda si Jesus – magpanumbalik sang imo relasyon sa Dios!
    • 2nd – Ang kinabatasan nga pagpakasal sa mga dumuluong nagdagta gid nga nakalab-ot pa sa mga mataas nga lebel… vs. 4-6
      • Si Eliashib nga Mataas nga Saserdote – nagtugot nga ang iya apo mag pangasawa sa anak ni Sanballat – Nehemias 13:28…
      • Amo ang tunaan kon ngaa nag-abri ang ganhaan sang pag kompromiso kag pagpakig-alyansa upod kay Tobiah…
      • Si Eliashib nagkuha sang isa ka kwarto sa Templo – Kwarto nga para talaguan sang ikapulo sang mga tawo…
      • Gin himo niya ini nga personal nga puloy-an ni Tobia…
      • Gin imbitar niya ang kaaway sang Ginoo – nga mag kadto kag mag puyo sa mismo Balay sang Ginoo!!
      • Sa Lucas 13:18-21 – si Jesus nag hatag sang parabola sang Binhi sang Mustasa…
      • Ang binhi sang mustasa magamay ini nga liso – apang mangin isa ka dako nga kahoy ini…
      • Ang Simbahan nagsugod nga gamay – apang nag tubo nga masyado ka dako – nga puno sang di-tumulou…
      • Agod nga si satanas (ang pispis sa kahanginan) maka panago sa iya sini nga mga sanga!
      • Ang kasaysayan naga pakita nga ang simbahan naglambo bisan ara sa idalum sang paghingabot sang una nga 3 ka siglo…
      • Amo na nga tion nga ang simbahan ang nangin ginabaton nga relihiyon, kag dira nag-lain ang sitwasyon…
      • Natukiban ni satanas nga ang pinakamaayo nga paagi para ma-perdi ang simbahan – amo nga kon maintra siya!
      • Tungod bala nga nagakadto ka sa simbahan -indi ini maka himo sa imo nga Cristohanon…
      • Kon pirme ka naga-tiner sa Starbucks – indi ka man mangin kape…
      • Kinahanglan naton ngatanawon ang bunga sang isa ka tawo – may matuod bala nga pagtuo kay Jesus!
    • 3rd – Wala si Nehemias sang mga hitatabo nga ini… vs. 7-9
      • Apang sang nabatian niya – nag pangayo siya pahanugot nga makabalik sa Jerusalem…
      • Sang pag abot niya kag nakita ini – nagpalangurog siya sang tuman’ – Ephesians 4:26…
      • Sa malip-ot nga tion ang mga tawo – ang nagapanguna – nag tugot nga makasulod ang sala!
      • May mga tion nga kita nga tumulu-o ni Jesus – dapat mangakig…
      • Maakig tungod nga ang kompromiso nagtugot nga makasulod ang kaaway sa Balay sang Dios…
      • Kinahanglan naton mag hambal – kinanglan mahimo sang tikang – tungod ang sala naga guba sang kabuhi!
      • Pareho kay Jesus sang pag sulod niya gin pang tabog niya ang mga nagapangwarta – Juan 2:14-17
      • Si Nehemias pinang pilak niya ang mga gamit ni Tobia – kag gin tinloan ang kwarto!
      • Kon si Jesus mag kadto sa mga kasimbahanan subong – ano ayhan ang iya makita…
      • Makakita ayhan siya sang mga tawo nga naguwa halin sa kalibutan – nga ginapalig-on nga magtubo kay Cristo…
      • Ukon iya makita nga ang Kalibutan ginimbitar sa simbahan –kag naga engganyo sa mga tumuluo nga kalimtan na Siya!
      • Ang pagka kalibutanon sang simbahan subong naga paluya sang kredibilidad sang mensahi sang Maayong Balita…
      • Ang kasimbahanan kon tani isa ka lugar nga maka kadto ang mga tawo sa pagtuon tuhoy sa Ginoo…
      • Ang simbahan sang Dios lugar sang pagpangamuyo – kon diin ang mga tawo makakilala sa Ginoo!
      • Daw ako nahadlok nga kon si Jesus mag kadto sa mga kasimbahanan kag iya baliskadon ang madamo nga mga lamesa!
  • 3rd – Pag Atubang Sa naguba nga Kasugtanan… vs. 10-31
    • 1st – Naguba nga saad nga pag hatag para sa mga Pari… vs. 10-14
      • Nakita ni Nehemias nga ang mga tawo nag untat sa pag hatag para sa mga Levinhon kag musikero…
      • Kag ang resulta tanan sila nag obra sa kaumahan para ma himun-an ang mga kinahanglan sang ila pamilya…
      • ang mga tawo nag promesa nga maghatag sa mga Levinhon – Nehemias 10:37-39
      • Para makaalagad sila sa mga kinahanglanon nga espiritwal sang mga katawhan sang Dios…
      • Ang mga levinhon kag musikero dapat mahimun-an – paagi sa mga paghalad sa Dios!
      • Sa mga naga alagad sa espiritwal nga kinahanglanon sang simbahan -nagaalagad nga pastor…
      • Kon mahimo – praktikal nga mahimun-an sang mga ara sa sulod sang simbahan…
      • Kay kon ang pastor ma-obra agod masakdag niya iya kaugalingon – gamay na lang ang tion niya para sa simbahan…
      • Isa ka pagpaka-maayo nga ang mga tawo mag sakdag sa ila pastor para masulhay siya nga makapangalagad
      • I Corinto 9:14 – " Sa amo man nga paagi, nagsugo ang Ginoo nga ang mga nakabaton sang Maayong Balita dapat nga magbulig sa mga kinahanglanon sang mga manugwali sang Maayong Balita agod mabuhi sila.”
      • Gani si Nehemias nagdemanda sa mga manugdumala – ngaa ang Balay sang Dios inyo gin patumbayaan!
      • Gin butang niya sila sa ila mga lugar – kag ang tanan nga taga Judah nag dala sang ila ikapulo sang ila patubas nga sebada…
      • Iya man gintangdo mga matutum nga tawo sa pag atipan sang bahandian (kwarto anay ni Tobia)!
      • Si Nehemias nagpangabay sa Dios nga dumdumon siya – kag indi pagpanason ang iya maayo nga gin himo!
      • Si Malachi nga propeta, kadungan niya si Nehemias – siya man ang Malachi nga nag sulat…
      • Malachi 3:8 – “Mamangkot man ako sa inyo, mahimo bala sang tawo nga kawatan ako? Daw imposible! Pero kamo, ginakawatan ninyo ako. Kag karon nagapamangkot pa kamo, ‘Paano ka namon ginakawatan?’ Ginakawatan ninyo ako kay wala kamo nagahatag sang inyo ikanapulo kag mga halad.”
      • Ngaa importante nga mag hatag sa Ginoo – sigurado gid nga indi tungod nagakinanglan Siya sang bisan ano…
      • Ang pag hatag naga pakita nga nagakabalaka kita sa iban kaysa aton lang kaugalingon…
      • Ang pag hatag naga pakita nga mas naga-ulikid ka sang etenidad – kay sa umalagi lang!
    • 2nd – Pag Lapas sang Adlaw sang Pagpahuway… vs. 15-22
      • Nakita ni Nehemias ang mga tawo naga obra sa Adlaw nga Inugpahuway…
      • Ang mga tawo sang Judah naga obra sa ila ubasan /latagon – nagabaligya sang ila mga patubas sa tiendahan…
      • Bisan ang mga taga guha – tawo sa Tyre – naga kadto sa pagbaligya sa Sabado!
      • Apang ang mga tawo nag saad nga tumanon nila ang Sabado – Nehemias 10:31
      • Nakipaglalis si Nehemias sa mga halangdon –amo ini ang nagdala problema sang una pa lang…
      • Ang ila mga katigulangan amo man ang gin himo, tunaan sang pag hukom sang Dios!
      • liwaton sang Dios ang leksion – kon wala kita nakahangop sa una pa lang nga tion…
      • Apang may peligro nga mag-tig-a ang aton tagiposoon sa kamatuoran…
      • Wala naga kahulugan nga ang Dios indi na mapakig-bato para sa aton – apang maabot sa punto…
      • Nga kon magpadayon kita sa pagpakatig-a sang ulo- nga indi magtuman sa Ginoo…
      • Ihatag sang Dios ang aton gusto – ang aton kabuhi wala na bunga para sa Dios!
      • Hebreo 3:15 – “Kon mabatian ninyo subong ang tingog sang Dios,indi pagpatig-aha ang inyo mga tagipusuon…”
      • Si Nehemias ginpa-trangkahan niya ang ganhaan sang Jerusalem sa pagtunod sang adlaw sang Biyernes…
      • Wala sila gina tugutan nga buksan asta sa pag tunod sang adlaw sang Sabado – katapusan sang Sabbath…
      • Ang pag kabuhi para kay Jesus isa ka pag-pili – nagkinahanglan sang kapisan kag dedikasyon sa aton nga parte…
      • Kinahanglan naton saradhan ang gawang sang mga sulay sa kabuhi nga naga tublag sa aton…
      • Kinanglan naton maghatag sang tion nga maka-tuon sang Pulong sang Dios – mag pain sang tion sa pag pangamuyo…
      • Hatagan sang tion nga magtambong sa Bible studies – kag mag tubo sa aton pagtu-o!
      • Ang iban nga mga negosyante indi makahangop sang patimaan – nag kampo sila sa guha sang siudad…
      • Gani si Nehemias nag paandam sa ila nga padapatan gid sila sang kamot kon mag kadto sila liwat!
      • Tapos nag pangabay siya sa Ginoo sa ika 2 nga tion – nga ipaiway siya suno sa dako nga kalooy sang Dios!
      • May ara kita nga kaaway nga nagapadayon gid nga nagatublag sa aton – agod ipalayo kita sa Dios…
      • Indi man gina rekomendar nga mag paandam nga patup-an sang kamot si satanas (daw maka sululay gid ina)
      • Ang yabi sa pag tindog batok kay satanas amo ang Pulong sang Dios – Efeso 6:13
      • Wala siya gahum kon magtindog kita batok sa iya gamit ang Biblia!
      • Santiago 4:7 – “ Gani magpasakop kamo sa Dios. Sumpunga ninyo si Satanas kag magapalagyo siya sa inyo.”
    • 3rd – Paglapas sang saad nga indi mag pakasal sa pagano… vs. 23-31
      • Nakita ni Nehemias ang mga kalalakihan nga naga-pakasal sa mga dumuluong nga mga babayi – Filistinhon / Moabnon / Amonhon…
      • Katunga sang ila mga kabataan naga hambal sang iban nga lenguahe – indi gani makahambal sang Hebreo!
      • Bisan pa nga nag pangako ang mga tawo nga indi mag pakasal sa dumuluong – Nehemias 10:30
      • Gani gin pakamala-ot sila ni Nehemias – ginpanghanot sila – kag gingan-it ang ila mga bungot…
      • Daw medyo lubha – apang may punto siya – mas maayo kaysa alternatibo!
      • Ara sila sa katalagman nga pasugtan ang ila tagiposoon nga magtalikod sa Dios!
      • Kon may makita kamo nga tawo nga ang kabuhi ‘wala na sang pagpugong’ – indi maayo nga pag pili…
      • Ina aton oportunidad nga updan kag buligan ina nga tawo…
      • Ang sala naga guba sang kabuhi – kag indi maayo nga pabay-an naton nga gina guba niya iya kaugalingon…
      • Indi man nga sumbagon mo – ukon gan-iton mo iya bungot…
      • Apang ang matuod nga abyan nga naga higugma sa imo mahambal gid kon ano ang indi maayo!
      • Hulubaton 27:6 – “Ang masakit nga pagsabdong sang isa ka abyan may maayo nga katuyuan…”
      • Gin padumdum sila ni Nehemias sang kapalaran ni Solomon…
      • Siya ang Labing Dako sa tanan nga Hari – ginahigugma sang Dios – apang ang mga dumuluong nga mga babayi ang nakapa-guba gid sa iya…
        • Si Solomon may 700 ka asawa – kag 300 ka mga kabit (kirida) – I Hari 11:3
        • Mahimo gid nga kada kita niya sang bag-o kag matahum – mahulog kag mag higugma siya liwat…
        • Ginahunahuna ko nga ang ‘royal weddings’ gina-hiwat kada bulan!
        • Pagkalipas sang madamo nga mga tinuig – laban nga pag asawahay nagakadulaan sang kilig/ kag kalipay…
        • Madamo nga kalalakihan nga nag sala gid sa pagpaminsar nga ‘bag-o nga babayi ’amo ang makapalipay sa ila…
        • Sa umpisa daw pwede – ang mga tawo mapakita gid sang ila pinakamaayo sa umpisa…
        • Apang sa pagkalipas sang tion marealisar nila nga nagbiya sila sa isa ka makasasala – kag nagtupa naman sa isa pa gid ka makasasala…
        • Ang yabi sang kalipay sa pag asawahay – indi amo ang mag-ilis sang asawa…
        • Ang yabi amo nga si Jesus ang mangin sentro sang pagasawahay – agod nga magdugay sa bug-os nga kabuhi!
      • Ang plano sang Dios sa pag-asawahay para sa ISA ka lalaki kag ISA ka babayi – Genesis 1:27/ 2:24
        • Ang relasyon nga gintuyo nga mag pabilin sa bug-os nga kabuhi – ‘wala sang tawo nga maka-bulag’…
        • Tungod ang pag asawahay isa ka paglaragway agod mahangpan naton ang gugma sang Dios…
        • Ang Dios naga pamatuod sang iya gugma sa aton sa pagtawag sa aton nga Iya mga anak / kag ginatawag Niya kita nga Iya nga palangasaw-on !
        • Ang laragway sang pag-asawahay mangin tiko kon ang pag asawahay napuhag…
        • Kon ang pagasawhay indi na puno sang gugma – kag kon mapan-os na…
        • Ukon ang bana o asawa mag talikod – magpangita sang bago nga relasyon….
        • Naga hatag sang impresyon nga ang Dios naga-agwanta na lang sa aton tungod wala na siya sang mapilian…
        • Ukon ang Dios nagahigugma sa aton subong- apang sa palaabuton, basi matak-an kag mag biya!
      • Gin tinloan ni Nehemias ang mga Kaparian paagi sa pagtabog sang apo ni Elishab…
      • Tungod nag pangasawa siya sang isa sa mga anak ni Sanballat…
      • Kag sa ika-3 nga tion nagpangabay siya sa Ginoo nga dumdomon siya sa iya nga mga gin-obra!
    • 4th – Ngaa ginlapas sang mga tawo ang Kasugtanan…
      • Makakalam-utan nga ang mga Judio nag himo sang kasugtanan nga mag sunod sa Kasuguan…
      • Kag nagsaad sa pag hupot sang 3 ka aspeto – kasal / Ang Sabado / kag ang pag hatag…
      • Kag makita naton nga ang sa amo man nga tatlo ka butang madasig nila nga ginpaslawan!
      • Ang problema sang promesa nga magtuman sa Dios – amo nga indi kita masaligan…
      • Makahimo kita sang saad – mangin determinado sa pag himo sang butang nga nakabalo kita nga dapat himoon …
      • Apang sa ulihi ginakondenar – bangod indi naton matuman ang aton ginsaad …
      • Indi man nga indi naton gusto mag himo sang insakto – indi gid kita makasarang maghimo sang insakto nga butang!
      • Ang aton problema amo ang aton tagiposoon – kita ang problema – makasasala kita!
      • Roma 7:18 – “Kay nahibaluan ko nga diri sa akon, sa akon tawhanon nga kinaugali, wala gid sing maayo, tungod kay bisan gusto ko nga maghimo sang maayo indi ako makahimo…”
      • Ngaa gina himo ko ang nahibaluan ko nga sala – tungod kay gusto ko –wala sang may nag pilit sa akon…
      • Ngaa wala ko gina himo ang nahibaluan ko nga maayo kag insakto – tungod indi ko gusto…
      • Kag ang budlay, indi ko ma bag-o ang akon tagiposoon – paano ma bag-o ang gusto ko…
      • Akon problema ang akon tagiposoon/ang handum sini – ako ang problema – nagasala ako tungod gusto ko!
      • Amo kon ngaa nag hatag ang Dios sang bag-o nga saad – ang Bag-o nga Kasugtanan…
      • Jeremias 31:33 – “ Nagsiling pa ang Ginoo, “Ang bag-o nga kasugtanan nga akon himuon sa katawhan sang Israel sa palaabuton nga mga inadlaw amo ini: Ibutang ko ang akon mga sugo sa ila hunahuna, kag isulat ko ini sa ila tagipusuon. Ako mangin ila Dios, kag sila mangin akon katawhan.”
      • Ang Bag-o nga Kasugtanan indi tuhoy sa kon ano ang aton dapat buhaton – kundi kon ano ang ginahimo sang Dios para sa aton!
      • Si Jesus gid lang ang maka pabag-o sang sa aton – nag bag-o nga tagiposoon kag bag-o nga kabuhi…
      • Sa pag tulok naton kay Jesus – gin bag-o niya kita sa sulod kag sa guha!