Video teaching coming soon
There is no online teaching for this study yet, but the written notes and any available study resources are still below.
These are the original teaching notes from this passage.
Review…
- II Chronicles 32 – Ang pagsalakay sa Jerusalem…
- Diosnon nga hari si Hezekiah – pero sa ika 14 nga tuig sa iya paghari ginsalakay siya sang Assyria
- Ginsakop ni Senakarib ang tanan nga syudad sang Juda – luwas sa Jerusalem
- Pero imbes nga magkahadlok kag magkabalaka si Hezekiah – nagkadto siya sa Ginoo
- Sa sina nga gab-i – ginpatay sang Angel sang Ginoo ang 185,000 ka mga army sang Assyria
- Nagpuli si Senakarib sa Nineveh nga perdi – kag ginpatay siya sang iya bata…
- Samtang nagasimba siya sa templo ni Nisroch – ginplanohan siya sang duha niya ka bata…
- Nagmasakit si Hezekiah – ginhabalan siya ni Isaiah nga mapatay na siya…
- Pero nagpangamuyo si Hezekia sa Ginoo – kag naghilibion
- Ginsabat sang Ginoo si Hezekiah – kag gintagaan pa siya sang Ginoo sang 15 ka tuig…
- Pero sa sina nga 15 ka tuig natawo si Manase – ang pinakamalaot nga hari sang Juda
- Ang mga opisyal sa Babylon nagcongratulate kay Hezekiah kay nag-ayo siya.
- Pero gingamit sang Ginoo ang Babylon para testingan si Hezekiah…
- Gindayaw ni Hezekiah ang iya kaugalingon imbes ang Ginoo sa iya pag-ayo
- Ginsaway ni Isaiah si Haring Hezekiah – kag naghinulsol siya
- Indi siya perfect nga hari – pero ginpatawad siya – ang pinakamaayo nga hari sang Juda…
- Diosnon nga hari si Hezekiah – pero sa ika 14 nga tuig sa iya paghari ginsalakay siya sang Assyria
Ang malaot nga haring Manase…
- 1st – Ang mga dios-dios ni manase… vs. 1-10
- 1st – Si Manase ang ika 14 nga Hari sagn Juda
- Naghari siya sang 55 ka tuig – siya ang pinakadugay nga naghari sa Judah… vs. 1-2
- 12 pa lang siya sang nangin hari siya sang Juda
- Buot silingon natawo siya 3 ka tuig pagkatapos nga gindugangan sang Ginoo 15 ka tuig ang kabuhi ni Hezekiah.
- Meaning he was born 3 years after God extended the life of Hezekiah by 15 years…
- Buot silingon may 12 ka tuig si Hezekiah para ipreparar ang iya bata
- 12 ka tuig para makilala ni Manase ang Ginoo kag manginDiosnon siya nga hari
- Kita nga mga tatay – responsibilidad naton ang aton mga kabataan.
- Efesp 6:4 – Fathers do not provoke your children…
- Pero kalabanan ang mga tatay mahatag lang sang layi / sugo / command…
- Basi tanan kita nakaagi sina – kon ano ang ginapahimo sa aton
- Kabaliskaran ang aton ginahimo – nagarebelde
- Hapos lang magsugo sa mga kabataan – piliton sila nga magpati sa aton…
- Pero ang layi nga ginahatag naton nagapaakig sa ila kag nagtulod sa ila nga magrebelde
- Ang layi naga tulod lang sa ila magpakasala – ang sala magadala sang kamatayon
- Ngaa sa tion nga hatagan mo sila sang layi – marebelde sila dayon
- Tungod kay makasasala kita – ang layi nagapabugtaw sang aton nga pagkareblde.
- Indi kinahanglan sang kabataan ang layi – kundi dapat makatuon sila kay Jesus…
- Indi ina buot silingon nga indi naton pagdisiplinahon ang aton mga kabataan…
- Hulubaton 22:15 – “Batasan na sang mga bata ang pagbinuang, pero matadlong ini nga batasan kon disiplinahon sila.”
- Ang mga bata nga wala disiplina – kon magdalagko delikado na
- Dapat kabalo ang mga bata nga kon may sala – dapat may silot gid…
- Dapat tudluan naton sila nga magsunod kag magtuman sa husto nga butang
- Pero siguraduhon naton nga kon ginadisiplina ta sila – ginahigugma ta sila!
- Efeso 6:4 – Amay sagura nino sila sa pagdisiplina
- Nakaintiendi kita nga kinanglan tudluan ang mga kabataan parte pangabuhi…
- Ginatudluan ta sila maggamit martilyo/kon paano mangin isa ka lalaki/babayi/ kag iban pa
- Pero ang responsibilidad naton nga mga tatay – tudluan sila parte kay Jesus
- Kon kis-a nagakalipat kita nga kita ang Ispiritual leader sa aton balay
- Hatagan naton sang tion nga magbasa sang Bible para sa ila / pangamuyo upod sa ila
- Kon indi kita magtudlo sa ila nga magsunod kay Jesus – ang iban magudlo sa ila nga magpalayo sa Ginoo…
- Kanugon kon pabay-an naton ang ministry nga ginhatag sang Ginoo sa aton nga mga tatay
- III John 1:4 – “Wala na sang makahatag kalipay sa akon nga sobra pa sang mabatian ko nga ang akon mga anak sa pagtuo nagakabuhi suno sa kamatuoran.”
- Pero si Manase – nangin pinakamalaot nga Hari
- Basi ang resulta sang impluwensiya sang iban sang napatay na si Hezekiah…
- Nami nga paandam sa mga ginikanan – bantayan ta kon sin-o ang mga upod sang aton mga kabataan
- Matudluan mo sila parte kay Jesus – pero sundon nila kon sin-o ang permi nila nga upod
- Pwede nila madala imo bata palapit kay Jesus – ukon mas layo kay Jesus
- Hambalan naton sila nga magpili sang Diosnon nga barkada – ang nagasunod sa Ginoo
- I Corinto 15:33 – …Kon mag-upod-upod kamo sa mga tawo nga nagahimo sang malain, ina magapalain sa inyo maayo nga batasan.”
- 2nd – Ginliwat ni Manasi ang mga Diosnon nga ginhimo sang iya amay… vs. 2-8
- Ginpatindo niya liwat ang mga simbahan sa mataas nga lugar – nga ginpaguba ang iya amay
- Nagpatindog siya mga altar sa templo para sa mga dios-dios sang adlaw/bulan/bituon
- Ginpatindog niya liwat ang altar ni Baal – pareho sa ginhimo ni Haring Ahab
- Daw pareho lang nga akig siya sa Ginoo – kag gusto niya nga himo ang makapakig sa Iya.
- Kon kalainan kita sang aton kabuhi – hapos lang magkainit sa Ginoo/basulon naton siya
- Ang problema kon basulon naton ang Ginoo – indi naton makita kon ano ang iya gusto sa aton kabuhi
- Kay ang tanan nga nagakalatabo sa aton – para sa aton kaayuhan
- Ginhalad pa ni Manase ang iya bata kay Molek – paagi sa pagsunog
- Ginhimo man niya nag ginahimo sang mga manugpakot – nagapati sa horoscopes…
- manughiwit/pangluy-a/babaylan – nagagamit drugs
- Naga-istory sa malain nga mga ispiritu – nagaistorya sa mga patay
- Naga-upod sa mga ispiritista – mga sorwano – maghuhula (nagagamit bolang crystal)
- Ang ini tanan nga mga butang indi pwede sa Kasuguan – Deuteronomy 18:9-14
- Daw gid man nagbag-o subong – ini tanan makita man gihapon diri sa aton
- Tungod kay ang mga tawo – nagapangita sang sabat sa bisan ano nga butang – indi sa Dios
- Kon ang mga tawo nagapangita kalipayan sa drugs/sugal ukon ano pa
- Kay gusto nila nga mangin kompleto ang ila kabuhi – ukon mangin successful
- Amo na nagasalig sila sa horoscopes / manghuhula / sorwano / kag iban pa
- Para sa ila ang Ginoo indi kompleto – tungod sina ginasikway nila si Jesus
- Ang pinakalala sa tanan – ginbutang ni Manase ang rebulto ni Asera sa sulod sang templo
- Ang lugar nga hambal sang Ginoo kay David kag Solomon nga padunggan Siya asta sa katapusan.
- Kag diri nga promisa ang Ginoo nga indi sila pagsakupon asta san-o…
- Basta magsunod lang sila sa sugo sang Ginoo – nga ginhatag kay Moses…
- Pero tungod sa ginhimo ni Manase – maabot ang paghukom
- Kon magsulod na ang malaot sa simbahan – amo na ini ang katapusan.
- Gusto sang Ginoo nga ang simbahan para lang sa Iya kag lain sang sa kalibutan…
- Kon magpareho kita sa kalibutan – nga mamati pa ang mga tawo parte kay Jesus
- Kon ang kalibutan naga-inom/sugal/party – mga dasig lang nga kalipayan.
- Kag kon amo man ang aton ginahimo – paano kita nga mangin lain sa kalibutan.
- Kon ang malaot sang kalibutan ara man sa simbahan – ang paghukom lapit na lang.
- I Peter 4:17 – “Kay nag-abot na ang tion nga magaumpisa na ang Dios sa paghukom sa iya mga anak….”
- 3rd – Wala nagpamati si Manase kag ang Juda sa Ginoo… vs. 9-10
- Wala nag-untat pabatyag ang Ginoo kay Manase – pero wala siya nagapamati
- Ang ila sala ang nagpatig-a sang ila tagipusuon – nga indi sila makabati
- Ang resulta – nangin mas malaot pa sila sa nasyon nga ginpeirde sang Ginoo para sa ila
- Wala sing tunga-tunga sa Ginoo – nagapalapit kita sa Iya ukon nagapalayo
- Kinahanglan nga usisaon naton ang aton nga kaugalingon
- Nagakabuhi bala kita sa pagpakasala – wala naton ginapamatian ang Holy Spirit
- Kon amo na aton kabuhi – diin si Jesus sa aton kabuhi
- II Corinthians 13:5 – “Usisaa ninyo ang inyo kaugalingon kon bala may pagtuo gid kamo kay Cristo…”
- Ginpadala sang Ginoo si propeta Hosea / Joel / Nahum / Habakkuk kag Isaiah
- Pero ginpamatay niya ang iban nga mga tawo nga ginpadala sang Ginoo…
- Ginapatihan sang mga Israel nga ginpalagari ni Manase si Isaiah sa kahoy nga lagari
- Hebrews 11:37 – “Ang iban ginbato hasta mapatay, ang iban ginlagari hasta mautod, kag ang iban pa gid ginpamatay sa espada. Ang iban sa ila nagbayo na lang sang panit sang karnero kag kanding. Puwerte sila kaimol, kag ginhingabot kag ginpintasan sang mga tawo.”
- Kon hambalan mo ang mga tawo parte sa ila mga sala – nagapangakig sila
- Ginapalagyuhan ka nila – kay nagakadumduman nila ang ila mga sala
- Pero ginatawag kita nga maghambal sang ila mga sala bisan maakig pa sila
- Tungod kay palangga ta sila – kag gusto ta nga mapatawa sila
- Mapaandaman ta sila parte sa kadtuan nila kon indi sila maghinulsol sang ila mga sala
- Hebrews 3:13 – “Ang inyo himuon, magpadumdumanay kamo adlaw-adlaw samtang may tiyempo pa, agod indi kamo mapatalang sang sala nga makapatig-a sang inyo tagipusuon.”
- 1st – Si Manase ang ika 14 nga Hari sagn Juda
- 2nd – Ang kalaglagan ni Manase… vs. 11-20
- 1st – Ang resulta ginpasugtan sang Ginoo nga sakupon ang Assyria… vs. 11
- Naperiedi si Manase – ginkaw-itan ang iya ilong, gikadenahan kag gindala sa Babylonia
- Pareho sa taga Samaria – ginsakop sila sang Jerusalem kay tungod sang ila mga sala
- Pereho kay Ahab – nag-antos ang mga taga-Juda tungod kay malaot ang ila Hari
- II Kings 21:13 – “Hukman ko ang Jerusalem pareho sa paghukom ko sa Samaria kag sa panimalay ni Haring Ahab. Limpyuhan ko ang Jerusalem pareho sa pinggan nga ginpahiran kag ginpakulob.”
- Silutan sang Ginoo ang mga tawo nga nagsikway sa Iya – kalimtan sila sang Dios
- Kon indi kita maghinulsol – panason ang aton ngalan sa Libro sang Kabuhi
- Pamangkot – Pwede bala madula ang aton kaluwasan/mapanas ang aton ngalan
- Si Manase nami nga example nga makita ta ang dako nga pasensya sang Ginoo sa aton
- Gusto gid sang Dios nga masulat ang aton ngalan sa Libro sang Kabuhi
- Tungod sina himuon Niya ang tanan para makakadto lang kit sa langit – wala Siya ga-untat
- Pero ko kon malagyo gid kita sa Iya/isikway ta gid Siya/indi magtuman sa Iya
- Panason ang aton ngalan sa Libro sang Kabuhi
- Te aton desisyon kon gusto naton mapanas ang aton ngalan sa Libro sang Kabuhi
- 2nd – Ang paghinulsol ni Manase… vs. 12-20
- Sa iya kalisod nagpaubos ni Manase kag nagpanawag sa Ginoo – indi katingalahan
- Sa iban nga translation – ginpasakay kuno si Manase sa saway nga kabayo
- Kag ginsindihan ang palibot sini – nagpanawag siya sa tanan nga mga dios-dios – pero wala gid sang may nagsabat…
- Sa katapusan nagpanawag siya sa Ginoo nga may paghinulsol
- Kag ang Ginoo nagpamati sa iya – tungod kay nagpaubos siya
- II Chronicles 33:13 – “…Dayon nareyalisar ni Manase nga ang Ginoo lang ang Dios.”
- Kag ginpabalik sang Ginoo si Manase sa Jerusalem kag nangin hari liwat
- Ginpangkuha niya ang tanan mga rebulto – kag nagsugo nga mag-alagad sila tanan sa Dios
- Bisan malaot siya nga hari – damo-damo mga sala…
- Sang nagpakaubos siya sa pagkadto sa Ginoo – ginpatawad siya
- Ang tanan malambot sang Ginoo – ang tanan pwede Niya maluwas
- Bisan ano ka pa/sin-o ka pa – maayo ka man nga tawo ukon indi
- Ang kaluwasan ginahatag sang Ginoo bilang regalo sa tanan nga gusto magbaton sa Iya
- Wala sing sala nga indi mapatawad sang Ginoo – wala sang tawo nga indi Niya malambot
- Amo na nga nagpakamatay si Jesus sa cross – para may kabuhi ta nga wala katapusan
- Romans 10:13 – “Kay nagasiling ang Kasulatan, “Ang bisan sin-o nga magdangop sa Ginoo maluwas.”
- 3rd – Tudluan naton aton mga kabataan…
- Si Manase nami nga leksyon para sa mga ginikanan
- Ang mga kabataan regalo sang Dios sa aton – kag gusto ta nga magsunod sila sa aton.
- Te hatagan ta sila pundasyon – pero sa ulihi mahimo sila sang ila kaugalingon nga desisyon
- Pero basis ala nga desisyon ang ila pilion – ang budlay kag layo sa Ginoo nga kabuhi
- Pero magalaom kita nga sa ulihi – magpakaubos sila kag magabalik sa ila pundasyon
- Pareho kay Manase – bisan ano siya kalayo – may paglaom pa
- Proverbs 22:6 – “Tudlui ang bata sang husto nga pagginawi, kag dumdumon niya ina bisan tigulang na siya.”
- 1st – Ang resulta ginpasugtan sang Ginoo nga sakupon ang Assyria… vs. 11
- 3rd – Si Haring Amon… vs. 21-25
- 1st – 22 ang edad nga Amon sang nangin ika 15 siya nga Hari sang Judah… vs. 21-23
- 2 lang ka tuig ang iya paghari – kay malaot siya nga hari
- Nagsunod siya sa ginhimo sang iya amay nga si Manase – nagsimba sa mga dios-dios
- Ang sala ni Manase may bayad gid – ang bayad ang kabuhi sang iya anak
- Tungod kay si Amon nakatuon sang malain nga leksyon sa iya amany
- II Chronicles 33:23 – “Pero indi siya pareho sa iya amay, kay wala siya nagpaubos sang iya kaugalingon sa Ginoo. Sa baylo, gindugangan pa gid niya ang iya pagpakasala.”
- Ang mga tatay dapat maayo nga example sa pagsunod sa Dios sa mga bata nga sundon nila
- Ang aton mga kabataan nagatan-aw sa aton – kon ano nga example ang aton ginapakita
- Pero kita sa espiyo – kon ano ang aton ginahimo amo man ang ginahimo sang mga bata
- 2nd – Ang resulta ang iya mga opisyal nagplano nga magpatay sa iya… vs. 24-25
- Pero ginpamatay man sang mga tawo ang tanan nga nagpatay kay Haring Amon
- Kag ginhimo nila si Josiah nga iya bata bilang ika-16 nga hari sang Judah
- Si Josiah ang katapusan nga maayo nga hari sang Judah
- Indi kita dapat ang maghukom kon nakasala ang tawo
- Kay basi sobra-sobra ang hukom nga aton himuon sa mga nakasala
- Dapat ang Ginoo ang maga hukom sa ila – kay patas ang iya paghukom sa tanan
- Gusto Niya nga higugmaon naton ang aton mga kaaway kag dal-on kay Jesus!
- Romans 12:19 – “Mga hinigugma, indi gid kamo magtimalos; pabay-i ang Ginoo nga magsilot sa ila sa iya kaakig. Kay nagasiling ang Ginoo sa Kasulatan, “Ako ang magatimalos; ako ang magasilot sa ila.”.”
- 1st – 22 ang edad nga Amon sang nangin ika 15 siya nga Hari sang Judah… vs. 21-23