James 1:1–4

Ang Libro ni Santiago

• 1^st – ang nagsulat sang santiago…
  • 1^st –Ang libro ni Jacob…
    • Ang ngalan nga Santiago indi makita sa Hebreo nga Bibliya…
    • Ang ngalan nga Santiago halin sa Hebreo nga ngalan Jacob- nagdakop sang tikod…
    • Ang ngalan halin sa pagbata sang kapid nga bata ni Isaac – Esau / JACOB – Genesis 25:26
    • Kay si Jacob nagdakop sang tikod sang iya utod nga nag-una guwa- gintawag siya nga Jacob!
    • Ang King James nga translator -ginbayluhan ang Jacob nga Santiago sa NT…
    • Sa Haring Santiago ang nagsugo nga islan-kag wala mahimo ang mga translator!
  • 2^nd –May 4 ka Santiago…
    • May 4 ka tawo sa New Testament nga natawag Santiago [Jacob]…
    • Santiago- bata ni Zebedee/utod ni Juan isa sa mga 12 ka Apostoles– Mateo 10:2
    • Santiago-bata ni Alpheus- Santiago hubin pa- isa sa mga 12 ka Apostoles – Mateo 10:3
    • Santiago-tatay ni Judas [indi Iscariote]- isa sa mga 12 ka Apostoles – Lucas 6:16
    • Santiago-ang nagsulat sang libro ni Santiago…
  • 3^rd –Si Santiago ang nagsulat…
  • 1. Si Santiago isa sa utod ni Jesus sa Nanay – Galacia1:19
    • Si Maria may iban nga mga bata – Mateo13:55 –upod na da si Santiago kag si Judas…
    • Amo man nga Judas ang nagsulat sang libro nga Judas – Judas 1:1
  • 2. Si Santiago nagtubo nga manghod ni Jesus pero wala nagtuo sang sugod pa lang– Juan 7:5
  • 3. Si Santiago nangin sumulunod ni Jesus pagkatapos sang pagkabanhaw sa –Binuhatan 1:14
  • 4. Si Santiago apostol ni sa simbahan- pero indi siya isa sa mga 12…
  • 5. Si Santiago nangin lider sang simbahan sa Jerusalem- Galacia 2:9 / Binuhatan 15
  • 6. Santiago ginpatay sa iya pagtuo…
    • Ang isa ka nagasulat sang history nga si Eusebius gintawag siya nga Santiago nga matarong…
    • Gintawag man siya nga Santiago nga may tuhod sang kamelyo-kay grabe iya pangamuyo!
    • Ginpatay siya sa iya pagtuo-ginhaboy siya sa taas nga Templo…
    • Pero wala siya napatay- nangamuyo siya sa nag akusar sa iya- ginbato kag ginpatay!
    • Si Eusebius nagtuo nga sang pagkaguba sang Jerusalem sang 70AD si Santiago napatay!
  • 7. Si Santiago isa ka suluguon…
    • Santiago 1:1 – “Ako si Santiago nga alagad sang Dios kag ni Ginoong Jesu-Cristo.”
    • Alagad- mahambal naton nga ulipon-pero ila ginpili nga mangin ulipon…
    • Si Santiago nagpili nga mangin ulipon kay si Jesus iya Ginoo…
    • Nagapakita sang dako nga pagpaubos – pero wala niya ginpakilala iya kaugalingon nga utod…
    • Kundi nagpakilala siya nga ulipon sa iya pagpili sa Iya Ginoo nga si Jesus!
• 2^nd – Kay sin-o ginsulat ang libro…
  • 1^st – Ang 12 ka tribu sang Israel…
    • Santiago 1:1 – “Sa dose ka tribo…”
    • Si Santiago ka pila naghambal nga ang iya nasulatan amo ang mga Judio…
    • Santiago 2:21 –Si Abraham ang aton Amay / Santiago 5:11 –naghamabal parte kay Job/ Santiago 5:17 – Elias
    • Ka 15 nasulat sa libro sang Santiago nga ang iya nagabasa iya mga utod…
    • Nag-gamit man siya sang Synagogue [ila natipunan-simbahan] – Santiago 2:2
    • Wala duda ang libro ginsulat sa mga Judio!
  • 2^nd – The Diaspora of Israel …
    • Ang pag lapta sang mga Israel…
    • Santiago 1:1 – “Nagapangamusta ako sa inyo tanan nga anak sang Dios nga naglalapta sa bug-os nga kalibutan.”
      • Naglalapta sa bug-os nga kalibutan…
      • sang 722 B.C. tungod sa sala-ang North nga Ginharian sang Israel natumba- 2 Hari 17:18
      • Sang 586 B.C. ang South nga Ginharian ginsakop sang Babilonia– 2 Cronica 36:21
      • Pagkatapos 70 ka tuig ang nabilin 50 ka libro nga mga Judio nagbalik – Ezra 2:64
      • Ang iban naglalapta sa bug-os nga kalibutan!
    • Pag abi-abi/Pangamusta…
      • Pangamusta – nga magkalipay kita permi!
      • Kamo nga mga Judio nga naglalapta sa bug-os nga kalibutan- magkalipay!
      • Ngaa magkalipay-kay ipaathag ni Santiago – nga may rason sa mga pagtilaw!
      • Sigurado may mga pagduda ang mga Judio- ngaa ginpasugtan sang Dios nga maglalapta sila…
      • Pero ang Dios may dako nga plano ang indi matungkad sang tawo…
      • Ang plano nga ginlapta ang mga Judio para maglapta sang Pulong sang Dios!
      • Sang adlaw sang Pentecostes- ang paglalapta nag-abot sa Jerusalem – Binuhatan 2:9-11
      • Kag sila tanan nakabati sang Pulong sa ila mismo nga mga linguahe!
      • Naghalin sila sang Pentecoste kag gindala ang Pulong sa kalibutan!
      • May mga butag nga matabo sa aton kabuhi nga indi naton maintiedihan…
      • Pero ang aton responsibilidad indi nga intiendihon-kundi magsalig nga Siya may plano!
• 3^rd –Sang san-o ginsulat ang libro…
  • Wala nasulat ang Conseho sang Jerusalem [49A.D.] sa libro – Binuhatan 15
  • Ang mga nagatuon sang libro ginbanta nila nga ang libro ginsulat antis pa- 44-49A.D.
  • Ang Libro ni Santiago nangin una nga libro nga ginsulat sa NT!
  • Siguro ginsulat sa Jerusalem sa diin sa Santiago isa a Apostol!
• 4^th – Ang tema sang Libro nga santiago…
  • 1^st – Ang adlaw adlaw nga Kristohanon nga Pagkabuhi…
    • May damo nga mga problema nga ihambal ni Santiago sa Kristohanon nga kabuhi…
    • Pagtilaw/pagsulay/putli nga relihiyon/paano ang pagtuo kag buhat …
    • Pagbantay sang dila kag tuod nga kaalam/ mangin abyan sang Dios kag indi sang kalibutan…
    • Ang bili sang pagkatawo/pasensya kag pangamuyo- kag damo pa!
  • 2^nd – Mando…
    • May 54 ka mando sa 108 ka verses sa libro…
    • Sa Santiago nagatinguha sa paghatag sang detalye nga sulundan kon paano magkabuhi!
    • Santiago 1:4 – “Agod mangin hamtong kamo kag wala sing ano man nga kakulangan ang inyo nga pagkabuhi.”
    • Ang Hebreo ngapakita nga si Jesus mas maayo/labaw sa tanan nga tawo kag tanan nga butang…
    • Kag dapat maglakat kita sa pagtuo-para magkabuhi para kay Jesus…
    • Si Santiago ihangkat kita kon paano ang pagtuo naga-obra!
    • Tion nga nga ipakita gid kon paano ini gamiton…
    • Ang pagkabuhi kon paano ang pagtuo dapat da adlaw adlaw nga panginawi!
    • Kabudlayan kag pagtilaw… [3 ka punto]
• 1^st –Ano ang himuon… vs. 2
  •  Mga utod ko kay Cristo, magkalipay kamo kon mag-abot sa inyo ang sari-sari nga mga pagtilaw.
  • Ang una nga topiko nga ihambal ni Santiago amo ang mga pagtilaw…
  • Tanan kita nakaagi sa mga pagtilaw ukon ara sa pagtilaw ukon maabot pa nga pagtilaw..
  • Ang laygay ni Santiago –isipon ang mga pagtilaw nga ini tanan kalipay!
  • 1^st –Sin-o – mga utod…
    • Mga utod- ka 19 nasulat ni Santiago…
    • Kay siguro nasulat niya sa mga Judio…
    • Pero sigurado ang pagamit sini para sa aton nga mga tumuluo-kita tanan mag-ulutod!
  • 2^nd – Ano ang isipon…
    • Isipon – ka 28 nasulat sa NT…
    • Ang pulong naga tudlo nga ibutang sa paminsaron ang isa ka ideya…
    • Kaangay sa lider nga nagapamisar sang mga resulta sang ila mga buhat…
    • Amo man ang pulong kon paano si Moises gapinsar nga si Jesus labaw sa kalibutan!
    • Hebreo 11:26 – “Ginkabig niya nga mas madamo nga pagpakamaayo ang iya mabaton kon mag-antos siya sang mga kahuy-anan para kay Cristo kaysa maangkon niya ang tanan nga manggad sa Egipto (kalibutan)
    • Kon mag-abot ang pagtilaw sa kabuhi wala kita nagapaminsar – naga lalain kita dayon…
    • Nagasala kag nagapadaso daso sa desisyon kon ano dapat himuon…
    • Kon ang pagtilaw sa kabuhi imbis magsala-magpundo kag mamangkot kon ngaa…
    • Ang Dios kasarang gid ipalayo kita sa mga pagtilaw- kon wala Niya nahimo ini-may rason Siya…
    • Maghatag tion sa pagpangamuyo kag mamangkot sa Ginoo ano Iya gusto nga matun-an naton!
    • Pareho sang bata nga ginasugtan bisan kabalo ka nga delikado…
    • Pwede nga pauntaton sila pero dapat nga makatuon sila paagi sa pagtilaw nga ila nasudlan…
    • Indi naton sila gusto masakit pero gusto man naton sila magtuon sang leksyon!
  • 3rd –Sa tion nga madagdag (mag-abot) kita sa pagtilaw…
    • Madagdag (mag-abot) – ka 3 lang nasualt sa Bibliya…
    • Sang ang maayo nga Samariahanon nadagdag sa mga kawatan- Lucas 10:30
    • Sang ang barko nga nagdala kay Pablo sa Roma nadagdag/nakabuggo sa bato- Binuhatan 27:41
    • Ang pulong nagadala sang ideya nga indi naga-abot lang indi mapaktan…
    • Kon ang Samariahanon kabalo nga may mga kawatan/ ang barko kabalo nga mga bato…
    • Siguro maagi sila sa lain nga dalan-pero ang kabuhi indi mo mapaktan!
    • May isa ka missionay nga naaksidente sa iya bike kag dugay siya sa hospital…
    • Wala ka sang basulon- indi mo malikawan- ang iya ginpaminsar- kalipay!
    • Gingamit sang Dios ang tion sang ara siya sa hospital sa pagkay-o sang relasyon sa simbahan!
    • Kon mag-abot ang pagtilaw-wala kita nagakalipay- nagapangita kita basulon…
    • Ang kalabanan nga nabasol ang lapit sa aton-pamilya/mga abyan…
    • Ang kamatuoran indi naton makita ang pagtilaw nga maabot- madagdag kita kag wala basulon!
    • Imbis magbasulay sa isa kag isa- dapat magkalipay kita upod sa ila…
    • Kay ang pagtilaw nagapakita nga ang Dios naga-obra kag ang mga maayo nga butang maabot!
  • 4^th – Si diin- sa sari- sari nga mga pagtilaw…
    • Sari-sari nga mga pagtilaw- buot silingon damo klase nga mga pagtilaw…
    • Pagtilaw- pwede man naton matawag nga pagsulay- temptasyon…
    • Paano naton mabal-an ang kinalain sang pagtilaw ukon ang pagsulay- temptasyon!
    • Santiago 1:13 – “Kon may mga pagsulay nga nagaabot sa aton, indi kita magsiling nga ginasulay kita sang Dios. Ang Dios indi masulay sa paghimo sang malain, kag wala siya nagasulay bisan kay sin-o.”
    • Ang pagsulay/temptasyon- wala nagahalin sa Dios…
    • Pagsulay/ Temptasyon halin sa pagpadala sa aton makasasala nga handom …
    • Ukon ang temptasyon halin sa aton kaaway – satanas!
    • Si Samson nakakita gwapa nga babayi sa kalibutan kag gusto niya asawahon – Hukom 14:1
    • Si Samson gusto gamiton sang Dios sa pagtubos sa Iya tawo…
    • Gani gusto siya nga sulayon ni satanas kag gusto siya gub-on…
    • Pero ngaa si Samson nagasunod sa kalibutan…
    • Ang handom ni satanas nga gubaon ang aton kabuhi…
    • Kita ang ara sa una sa iya listahan- ang target ara sa aton…
    • Pero kita ginasulay sa mga lugar/sa pagtan-aw sang mga butang nga indi dapat…
    • Ginbutang ang aton kaugalingon nga masulay kita sang kalibutan…
    • Kita bilang tumuluo maghalong kon diin kita magkadto-kag ano aton nahimo…
    • Indi kita magpinsar nga ang aton palibot indi maka apekto sa aton!
    • 1 Corinto 15:33 – “Kon mag-upod-upod kamo sa mga tawo nga nagahimo sang malain, ina magapalain sa inyo maayo nga batasan.” 
    • Ang pagtilaw halin sa Dios…
    • Pagsulod sang Israel sa Promisa nga Duta-ang bag-o nga henerayson wala kabalo sa Dios…
    • Nasapwan nila ang ila kaugalingon sa duta nga puno indi diosnon nga mga tawo…
    • Gingamit ini sang Dios sa ila kaaway para tagaan sila pagpili kon sin-o ila alagaran…
    • Ang mga wala kakila sa Dios pagtilaw sa Israel kon magtuman sa Ginoo ukon indi!
    • Hukom 2:22 – “Gamiton ko ini nga mga katawhan agod testingan ang mga Israelinhon kon bala tumanon nila ang akon mga sugo, pareho sang ila mga katigulangan.”
    • Indi naton makilala ang tawo kon sin-o gid, kon ang kabuhi hapos…
    • Ang tuod nga pagtilaw sang batasan kon paano magkabuhi kon puno pagtilaw…
    • Ang Dios nagagamit sang pagtilaw para makita kon ano ang sa sulod naton…
    • Kabalo na ang Dios-pero gusto niya mabal-an kag makita kon ano ang sa aton tagipusoon!
• 2^nd –Ano aton nabal-an… vs. 3
  • 1^st – Aton inagyan…
    •  Kay nahibaluan ninyo nga ang mga pagtilaw sa inyo pagtuo nagaresulta sang pagbatas…
    • Kabalo/nahibaluan- ang pagtuo paagi sa mga inagyan…
    • Ngaa kabalo kita nga ang adlaw naga butlak kada aga…
    • Kabalo kita nga ang adlaw mabutlak kay nakita naton nga permi ini nagakatabo…
    • Bisan grabe kadulom sa aga-wala kita nagasala-kay kabalo kita sa kaagahon masanag na!
    • Amo nga isipon naton ang mga pagtilaw nga ini tanan nagadala sang kalipay…
    • Indi magsala kon ang pagtilaw maabot kay nakatuon kita nga mga tuyo sini…
    • Sa pinkadulom nga oras-kabalo kita ang kasanag maabot– Hebreo 13:5
    • Si Jesus wala nagbiya sa aton- mas na gid nga upod Siya sa aton…
    • Ang pagtilaw nagasugid sa aton nga Siya may gina obra sa aton kabuhi!
  • 2^nd – Tilawan ang aton Pagtuo…
    • Tilawan- ka 2 nasulat sa NT- Testing/tilawan ukon pamatud-an…
    • 1 Pedro 1:7 – “Agod tilawan ang inyo pagtuo… Paagi sa kalayo agod mahibaluan ang inyo pagtuo matuod gid, dayawon niya kamo kag padunggan sa adlaw nga si Jesu-Cristo magaabot.”
    • Ang pilak makita kon ibutang ini sa init-grabe nga init…
    • Ang kalayo nagakuha sang mga higko sang pilak kag makakas sila…
    • Ang naga obra kabalo kon ang pilak puro na kay makita niya ang iya guya nga daw espiho na!
    • Si Jesus nagabutang sa aton sa kalayo, sa pagtilaw/ sa pag testing sang aton pagtuo…
    • Para makuha ang mga higko halin sa aton kabuhi-ang mga sala para makuha…
    • Kabalo sa kon tapos na kay makita Niya ang iya guya sa aton kabuhi!
    • Gusto kita nga gamiton sang Dios- gusto naton maglapit sa Ginoo…
    • Pero ang nagakatabo, sa Ginoo natilawan kita anay kag gamiton kita Niya…
    • Indi makibot kon gusto mo gamiton sang Dios- may pagtilaw nga maabot…
    • Ang Dios naga preparar sa aton- gina kortehan Niya kita nga mangin Diosnon nga mga kabataan!
    • 1 Pedro 4:12 – “Mga hinigugma, indi kamo magkatingala sa masakit nga mga pagtilaw nga inyo ginaagihan. Kon ginatilawan ang inyo pagtuo…”
  • 3^rd – Naga resulta sang pagbatas…
    • Amo gid nga pulong gingamit sa Hebreo 12 sa pagbatas/pagpadayon…
    • Hebreo 12:1 – “Padayunon ta gid ang aton pagdalagan hasta sa katapusan.”
    • Pagtilaw nagaresulta sa pasensya/pagbatas-para kita makadalagan sa palumba!
    • May pasensya!
    • Nahambal nga kon wala si Jesus wala kita mahimo – Juan 15:4
    • Dapat kita magpabilin – sa Iya para kita makapamunga!
    • Magpabilin sa mga pulong sang Bibliya nga wala naton nagamit…
    • Mas maayo pa ang magpadayon/indi magbuhi/kapyot tudo!
    • Magpabilin/magpaidalom/kapyot tudo/indi magbuhi kay Jesus
    • Ang bunga indi puwede mahimo lang…
    • Indi kita pwede makahimo sang tuod nga bunga/prutas…
    • Makahimo kita daw pareho sa bunga/prutas pero ini peke/plastic…
    • Indi kita makapamunga nga Diosnon nga kabuhi paagi sa aton kaugalingon…
    • Maka pakunokuno kita nga maayo kita- plastic nga kristohanon-pero wala kabuhi!
    • Ang resulta kon naangot kita…
    • Wala ka nakakita sang mangga nga nagapamahulay para maka guwa ang bunga…
    • Ang sanga naangot sa gamot ang resulta tam-is nga bunga!
    • Sa aton man basta naangot kita kay Jesus- makaagom kita sang maayo nga bunga…
    • Indi na kita mangbudlay pa- resulta ini sang relasyon kay Jesus…
    • Pero ang aton pagkabuhi nasunod sa kalibutan kag naga tingala ngaa wala kita bunga…
    • Kon kita naangot kay Jesus- ang bunga makita sa aton!
    • Ang pagtilaw nagatudlo sa aton magpabilin/paidalom…
    • Kon ang mga bata sang Israel wala alang alang sa Egipto kag sa Red Sea – Exodus 14:13
    • Wala tani nila nakita ang ila Dios nga nagtunga sa baybay!
    • Kon damo permi aton kwarta- indi naton makita ang Dios nga nagahatag…
    • Kon maayo permi aton lawas- indi naton makita ang Dios naga-ayo…
    • Paagi sa pagtilaw-makita naton ang Dios naga-obra sa aton kabuhi!
• 3^rd – Ano ang aton napili… vs. 4
  • 1^st –Indi sigurado…
    • Pero ang pagpasensysa may perpekto nga gina obra…
    • Asta sa sini nga bahin ini tanan wala kasiguraduhan…
    • Isipon naton ini tanan nga may kalipay- nga sigurado na!
    • Kabalo kita nga ang aton pagtuo naga resulta sang pasensya- sigurado ina!
    • Ang mando…
    • Kita may pagpili kon mag-abot ang pagtilaw…
    • Pero pasugti ang pagpasensya nga makahimo sang perpekto nga obra…
    • Ginmaduan kita perm nga ang pasugti ang pagtilaw sa pagtudlo sa aton sa pagpabilin…
    • Kon ano man nga mando -may pagpili kita sa pagtuman ukon indi!
  • 2^nd – Kon magtuman kita…
    • Wala sing ano man nga kakulangan ang inyo nga pagkabuhi…
    • Nga ikaw mangin perpekto kag kompleto – wala na kulang…
    • Si Santiago nag gamit sang 3 ka pulong sa pagsugid sang pareho nga kamatuoran…
    • Ang pagtilaw nagahimo sa aton nga mangin hamtong!
    • Perpekto- mangin kompleto sa espirituhanon…
    • Kompleto- mangin kompelto sa aton kabuhi…
    • Wala na kulang- sa Espirituhanon ukon sa adlaw adlaw nga kabuhi!
    • Ang Mangaranon nga tawo…
    • Ang manggaranon nga tawo nagpalapit kay Jesus- Lucas 18:18
    • Namangkot kay Jesus ano maayo nga himuoon nga makuha ang kabuhi nga wala katapusan…
    • Si Jesus nagtudlo sa iya kon ano ang maayo- gintudlo ang 10 ka mando!
    • Ang manggaron nagsiling nga natuman niya tanan- maayo siya nga tawo…
    • Si Jesus naghambal nga may kulang isa ka butang-baligya ang tanan kag magsunod sa Akon…
    • Ang manggaranon nagpinsar nga testingan si Jesus- kon paano magpalangit…
    • Pero ang natabo si Jesus nagtesting sa manggaranon kon ano ang sa iya tagipusoon!
    • Wala siya nagsunod sang una nga mando- wala dios nga iban luwas sa Dios- Exodus 20:3
    • Sa sini nga tion may pili siya- isipon nga pagtilaw nga may kalipay kay nagatudlo sa aton sa pagpabilin kay Jesus…
    • Ukon magpalayo -kag indi makita ang isa nga kulang sa iya-ang pagsunod sa Dios…
    • Kon ang pagtilaw maabot- paano kita magbaton sini…
    • Kaangay sang manggaranon nagpalayo kay Jesus…may kulang siya…
    • Ukon magtuman kag pasugtan ang pagtilaw sa pagtudlo sa aton sa pagbabilin sa Dios!
    • Para mahimo Niya kita nga perpekto sa espirituhanon nga ginpatawad ang tanan nga sala…
    • Kag Siya makompleto sa aton- wala na kinahanglan- nagaawas ang maayo nga bunga sa aton!