Review…
Hated was his name…
Satan demanded to test Job – to prove the MOTIVE of the his INTEGRITY…
If God took away the WALL – the BLESSINGS – Job would immediately CURSE God…
God agreed to the TEST – but Satan could not TOUCH Job!
Job lost EVERYTHING in a moment – but he did NOT curse God – instead he worshiped the Lord!
Satan came back and demanded a SECOND test…
In spite of all that had happened – Job STILL held fast his INTEGRITY…
SKIN for SKIN – all that a man has he will give for his life – Satan wanted to make Job sick!
Satan struck him with painful boils – from the top of his head to the bottom of his feet!
The WIFE of Job asked him – do you STILL hold fast your INTEGRITY [same words God used]
But Job wisely recognized her foolishness – we must accept both GOOD and BAD from God!
The THREE friends of Job arrived – Eliphaz / Bildad / Zophar – and said nothing for SEVEN days!
Poor Comfort… (3 points) read the verses with the teaching
Maluya nga pagpabakod… (3 points)
1st – The complaint of Job – Chapter 3
1st – ang reklamo ni Job – kapitulo 3
Hebrew POETRY…
Hebreo nga BINALAYBAY…
Hebrew POETRY does not attempt to RHYME words – it is not based on similar sounds…
Ang Hebreo nga BINALAYBAY wala nagatinguha sa pagpareho sang mga tinaga – wala ini nabase sa pareho nga mga tunog…
Hebrew POETRY is formed by the COMPARING or CONTRASTING ideas…
Ang Hebreo nga BINALAYBAY ginporma paagi sa PAGPAANGGID ukon PAGBALISKAD sa mga ideya…
As we come into the SECOND section of Job – we will see this extensively!
Sa IKADUHA nga bahin sang Job – makita naton nga masangkad ini!
An idea will be stated – then a number of verses will be dedicated to COMPARING it…
May ihambal nga mga ideya – kag madamo nga bersikulo ang gamiton sa PAGPAANGGID sini…
Then we will see the idea CONTRASTED – giving us a RHYME of ideas!
Kag makita naton ang mga ideya nga GINBALISKAD – nagahatag sa aton sang PAREHO NGA TUNOG nga mga ideya!
Four ROUNDS…
Apat ka BESES…
The SECOND section of Job – Chapters 3-37 – the Wisdom of Men…
Ang IKADUHA nga bahin sang Job – Kapitulo 3-37 – ang Kaalam sang Tawo…
Is broken up into FOUR rounds of debate – THREE between Job and his THREE friends…
Gintunga sa APAT ka beses nga binaisay – TATLO sa tunga ni Job kag sang iya TATLO ka mga abyan…
After each FRIEND gives their OPINION – Job will respond and defend himself!
Pagkatapos maghatag sang OPINYON ang tagsa niya ka ABYAN – Si Job magasabat kag magadepensa sang iya kaugalingon!
Then a final FOURTH section when a young man named Elihu gives his opinion…
Kag ang katapusan nga IKAAPAT nga bahin may isa ka pamatan-on nga si Elihu nga magahatg sang iya opinyon…
After which God will give His TRUTH – which is the THIRD and final section of the Book!
Pagkatapos sina ang Ginoo magahatag sang Iya KAMATUORAN – nga amo ang IKATATLO kag katapusan nga bahin sang Libro!
1st – A CURSED day… vs. 1-13
1st – Isa ka GINPAKAMALAUT nga adlaw… vs. 1-13
After this Job opened his mouth and CURSED the day… vs. 1
Sang ulihi naghambal si Job kag ginpakamalaot niya ang adlaw sang iya pagkatawo … vs. 1
CURSED [piel] – the word means to count something as insignificant…
GINPAKAMALAUT [piel] – ini nga tinaga nagakahulugan nga ang isa ka butang wala gintagaan sang importansya…
In light of suffering the loss of EVERYTHING – money / family / health…
Sa iya nga pag-antos sa pagkadula sang TANAN – kuwarta / pamilya / maayong lawas…
Job looked back on THE day he was BORN – and wished it had NOT happened!
Si Job nagbalikid SA adlaw nga siya NATAWO – kag nagpangabay nga kuntani WALA na lang ini NATABO!
Now we begin the Hebrew POETRY … vs. 2-9
Magsugod kita subong sa Hebreo nga BINALAYBAY … vs. 2-9
Job will COMPARE ideas that reinforce how much he wished he had NOT been born…
IPAANGGID ni Job ang mga ideya nga nagapabakod kung daw ano niya ginapangabay nga WALA na lang kuntani siya natawo…
May THE day PERISH [be destroyed] on which I was born… vs. 3
Kabay pa tani NADULA na lang ina nga adlaw [nga maguba] sang akon pagkatawo… vs. 3
May THE day become [jussive] darkness – may God [אֱלוֹהַּ] NEVER [אַֽל] seek it… vs. 4
Kabay pa tani nangin [jussive] madulom– kabay ang Ginoo [אֱלוֹהַּ] WALA [אַֽל] na kuntani nagdumdom pa… vs. 4
The GENERIC name of God is used almost exclusively in this SECOND section…
Ang PANGKABILUGAN nga ngalan sang Ginoo halos diri lang gingamit sa IKADUHA nga bahin…
Which gives us a good HINT at the underlying problem ALL these men had…
Nga nagahatag sa aton sang maayo nga ideya kugn ano ang kabangdanan sang TANAN nga problema sini nga mga tawo…
They knew ABOUT God – but they did not have a personal relationship WITH God!
Nakabalo na sila PARTE sa Ginoo – pero wala sila sang personal nga relasyon SA Ginoo!
[May men be] TERRIFIED [piel] with the darkness of THE day… vs. 5
[Kabay ini nga mga tawo] MAGKAHADLOK [piel] sa kadulom SANG sina nga adlaw… vs. 5
May it NOT [jussive] rejoice [join] among the days of the year [calendar] … vs. 6
Kabay nga INDI ini [jussive] masadya [join] sa mga inadlaw sang tuig [calendar] … vs. 6
May the night be [jussive] BARREN [childless] – let it NOT [jussive] have joy… vs. 7
Kabay kuntani ini nga gab-i nangin [jussive] BAW-AS [childless] – WALA kuntani [jussive] sing may nagkinalipay… vs. 7
May the stars of the morning look [piel[ for dawn – but NEVER EVER [וָאַיִן וְאַל] see it… vs. 9
Kabay nga ang mga bituon sa kaagahon magapangita [piel[ sang adlaw – pero INDI na GID[וָאַיִן וְאַל] makakita sini… vs. 9
Let them curse THE day – who can raise LEVIATHAN… vs. 8
Kabay pa nga pakamalauton ina nga gab-i sang mga manugpakamalaot – nga kahibalo magpukaw sa LEVIATAN… vs. 8
What is LEVIATHAN…
Ano ang LEVIATAN…
LEVIATHAN [לִוְיָתָן] – 5x in OT – is described to us in Job 41 [entire chapter]
LEVIATAN [לִוְיָתָן] – 5x sa Daan nga Kasulatan – ginpaangid sa aton sa Job 41 [sa kabilugan nga kapitulo]
The description is unmistakable that of a DRAGON – breathes fire – Job 41:19
Ang pagpaanggid maathag gid nga ini isa ka DRAGON – nagabuga sang kalayo – Job 41:19
God also describes a sauropod – tail like a cedar / bone of bronze – Job 40:17
Ang Ginoo ngpaangid man pareho sa sauropod – iya ikog pareho sa kahoy nga sedro / ang iya mga tul-an pareho kabakod sang tubo nga saway ukon kabilya – Job 40:17
We have been taught in school – dinosaurs lived MILLIONS of years ago…
Gintudlu-an na kita sa aton eskwelahan – nga ang mga dinosaur nagkabuhi sa MILYON nga mga tinuig…
But that would be in direct contrast to the Bible – day FIVE and SIX of creation – Genesis 1
Pero ina mangin kabaliktaran sang ginahambal sa Bibliya – sa IKALIMA kag IKAANUM nga adlaw sang pagtuga – Genesis 1
The great sea creatures [תַּנִּין] mentioned in Genesis 1:21 – Dinosaurs!
Ang dalagku nga mga tinuga sa kadagatan [תַּנִּין] ginsambit sa Genesis 1:21 – mga Dinosaurs!
Many cultures have stories about dragons (Egypt / China / Greece)!
Madamo nga mga kultura ang may mga sugilanon parte sa mga dragon (Egipto / China / Gresya)!
Dinosaurs did NOT live millions of years ago – they were still around in the time of Job!
Ang mga Dinosaur WALA nagkabuhi sang milyon nga mga tinuig – ara sila gihapon sa tion ni Job!
Why the DAY should be cursed… vs. 10-13
Nga-a ang ina nga ADLAW dapat pakamalauton… vs. 10-13
Because THE day did not shut up the door of my mothers womb… vs. 10
Kay wala niya ginpunggan ANG adlaw sang akon pagkatawo … vs. 10
Which could have caused my SORROW to be hidden [hiphil] from my eyes…
Indi ko na kuntani maeksperiensyahan ini nga mga KALISOD [hiphil] sa akon mga mata…
Why did I not die at birth – why did the knees not prevent [piel] me… vs. 11-12
Nga-a wala na lang ako napatay sa tiyan sang akon iloy – nga-a wala na lang nagpugong ang akon tuhod [piel] sa akon… vs. 11-12
Then I would have had PEACE – I would have had REST!
MALINONG na kuntani ako – Kag NAGAPAHUWAY na ako!
Job wanted to ESCAPE the sorrows of LIFE – rather than LEARN from them!
Gusto ni Job MAGPALAGYO sa kasubo sang KABUHI – sang sa MAGTUON sa mga kabudlayan nga iya naagyan!
Which I am sure we can all RELATE to – no one WANTS to SUFFER…
Kabalo ko nga tanan kita NAKAAGI man sini – wala sing GUSTO nga may MAG-ANTOS…
We want Jesus to take us OUT of the trials of life – we want the easy way…
Gusto naton nga kuha-on kita ni Jesus sa kabudlayan sang kabuhi – gusto naton magpakahapos lang…
But more often than not God does NOT take away our PROBLEMS…
Pero masami WALA ginakuha sang Ginoo ang aton mga PROBLEMA…
Instead – He gives us the grace to ENDURE – go through the valleys of life…
Sa baylo – ginahatagan Niya kita sang grasya sa PAGBATAS – sa pag-agi sa mga kabudlayan sang kalibutan…
If life is easy – we tend not to think about God – or take the time to talk to Him…
Kung ang kabuhi mahapos – madumduman pa ayhan naton ang Ginoo – ukon pagbahin sang tion sa pag-istorya sa Iya…
It is in the midst of SUFFERING – we hit our knees – we cling onto Jesus!
Ara sa tunga sang PAG-ANTOS – nagaluhod kita – naga-panguyapot kita kay Jesus!
And Jesus never leaves us alone in our trials – He is always right beside us!
Kag si Jesus wala nagabiya sa aton sa tion sang kabudlayan – Ara siya perme sa atun tupad!
Psalms 23:4 – “Even when I walk through the dark valley of death, I will not be afraid, for you are close beside me…” [NLT]
Salmo 23:4 – “Bisan pa nga maglakat ako sa patag nga may katalagman sang kamatayon,[a] indi ako mahadlok, tungod kay kaupod ko ikaw…” [NLT]
2nd – Better to be DEAD… vs. 14-26
2nd – MAS MAAYO na lang MAPATAY… vs. 14-26
Job assumes DEATH would be easier – THREE ways [three sources of TRIALS] …
Nagahuna-huna si Job nga mas hapos nga MAPATAY na lang – TATLO ka pamaagi [may tatlo ka ginhalinan PAGTILAW] …
No HOPE in WEALTH… vs. 14-15
Wala PAGLAUM sa MANGGAD… vs. 14-15
With – kings and counselors of the earth build RUINS for themselves…
Sa – mga hari kag manuglaygay sang kalibutan nagatukod sang PAGKAGUBA sang ila kaugalingon…
Or with – princes who had GOLD and filled their houses…
Ukon sa – mga prinsipe nga napuno sang BULAWAN ang ila mga balay…
Job here realizes the foolishness of seeking WEALTH…
Na-realisar ni Job nga kabuangan ang pagpangita sang MANGGAD…
Men can build great palaces – but they will ultimately fall apart…
Ang tawo makatukod sang mga dalagku nga palasyo – pero sa ulihi malusod lang…
Men can fill their houses with GOLD – but it cannot keep them from DEATH!
Ang tawo makapuno sa ila balay sang BULAWAN – pero indi ini makabulig pugong sang ila KAMATAYON!
Solomon tried everything – looking for happiness – Ecclesiastes 2:1-11
Ginhimo ni Solomon ang tanan – nagapangita sing kalipayan – Manugwali 2:1-11
But Solomon learned instead it was all EMPTY – like chasing after the WIND!
Pero natun-an ni Solomon nga ang tanan WALA PULOS – pareho lang nga nagalagas sa HANGIN!
There is nothing wrong with having MONEY – the problem is when MONEY has us…
Wala sang malain nga may-ara sang KUWARTA – ang problema kung ang KUWARTA ang magkontrol sa aton…
Looking for happiness – answers in MONEY – is chasing the WIND…
Nagapangita sang kalipay – sabat sa KUWARTA – pareho lang nga nagalagas sa HANGIN…
It is not about chasing something that is hard to catch – NOTHING there to catch!
Indi ini parte sa paglagas sang isa ka butang nga budlay dakpon – kundi WALA gid sang dalakpon dira!
No HOPE in RELATIONSHIPS… vs. 16-19
Wala PAGLAUM sa RELASYON… vs. 16-19
[In DEATH] the [prisoners] cease from troubling – and there the [workers] are at rest…
[Sa KAMATAYON] ang [mga priso] nag-untat sa pag-gamo – kag may mga [ulipon] nga nakapahuway…
The [prisoners] do not hear the voice of their oppressors…
Ang [mga priso] indi na makabati sa mga tingog sang nagapigos sa ila…
And the [workers] are free from their masters!
Kag ang [mga ulipon] hilway na sa ila nga mga agalon!
Job realizes the futility of POSITION – because it does NOT last…
Na-realisar ni Job nga wala sing pulos ang POSISYON – tungod kay INDI ini magdugay…
In the end both WORKER and MASTER – PRISONER and GUARD – all end up together!
Sa katapusan ang ULIPON kag AGALON – ang PRISO kag GUWARDIYA – tanan maga-updanay!
Romans 2:11 – “For there is no respect of persons with God.” [KJV]
Roma 2:11 – “Kay ang Dios wala sing pinilian sa iya paghukom.” [KJV]
No HOPE in HEALTH… vs. 20-22
Wala sang PAGLAUM sa MAAYO nga PANGLAWAS… vs. 20-22
I LONG to DIE more than hidden treasures – but it does not come…
GUSTO ko nga MAPATAY labaw pa sa mga natago nga mga manggad – pero wala ini nag-abot…
I will rejoice exceedingly when I can find the GRAVE…
Mangin tuman ang akon kalipay kung makakita ako sang lulubngan…
The physical state of Job was so bad – covered in sores – he just wanted to DIE!
Malain na gid ang kahimtang ni Job – nalikupan siya sang mga pilas – gusto niya na lang mapatay!
When we buy food – we often check the expiration date…
Kung magbakal kita pagkaon – masami gid nga gina-usisa naton kun san-o ini mapasar…
As our bodies wear out – they are telling us we have an expiration date!
Ang aton man nga lawas kun magluya – nagahambal ini sa aton nag lapit na lang kita mapatay!
Aging is GRACE – as we look in the mirror – we see we are getting OLD…
Ang pagtigulang GRASYA – sa pagtan-aw naton sa espiho – makita naton nga gatigulang na kita…
If we never aged – just one day died – there would be no warning to prepare…
Kung wala kita nagatigulang – kag a isa ka adlaw mapatay – wala na sang pagpaandam para makapreparar kita…
We are going to see Jesus soon – aging is His way to get us ready!
Lapit na lang naton makita si Jesus – ang pagtigulang Iya nga paagi para i- preparar kita!
We get tired of this old achy body – it makes us long for the new model!
Madasig kita makapoy sa ini nga masakiton nga lawas – gusto na gid naton sang bag-o nga lawas sa langit!
When TROUBLE comes… vs. 23-26
Kung ang KAGAMO mag-abot… vs. 23-26
My SCREAMS [roar] pour out like water before I eat…
Ang akon SYAGIT [ngurob] daw sa ginabubo nga tubig antis ako magkaon…
Because the TERROR I FEARED has happened to me…
Tungod nga ang AKON GINAKAHADLUKAN natabo sa akon…
I had no comfort / peace / rest – when TROUBLE came!
Wala ako sang katawhayan / kalinong / kapahuwayan – sang ang KAGAMO nag-abot!
Life FELL apart for Job – because Job was not looking to the Lord – Job fell apart as well…
Ang kabuhi n Job NAGUBA – tungod nga si Job wala gatulok sa Ginoo – kag pati si Job napugday man…
But he should NOT have feared the TROUBLE – he should have WELCOMED it!
Pero INDI siya dapat mahadlok sa KAGAMO – gin BATON kuntani niya ini!
Romans 5:3-4 – “We also GLORY in [TROUBLES], knowing that [TROUBLE] produces perseverance; and perseverance, character; and character, hope”
Roma 5:3-4 – “Kag indi lang ina, kundi nagakalipay man kita sa aton mga pag-antos, kay nahibaluan ta nga paagi sa mga kalisod mangin mainantuson kita. 4 Kag kon mainantuson kita nalipay ang Dios sa aton, kag kon ang Dios nalipay sa aton may paglaom kita nga maayo ang aton palaabuton.”
Why do we believe the sun will rise tomorrow morning – maybe it will fail…
Nga-a nagapati kita nga ang adlaw magabutlak buwas sa aga – basi mapaslawan ini…
We are confident the sun will rise – because it always has – it has never failed!
Sigurado kita nga ang adlaw magabudlak – tungod kay pirme ini nagabutlak – wala ini nagakapaslawan!
In the same way we know TROUBLE brings HOPE – because we have learned…
Kaanggid sini kabalo kita nga ang KAGAMO nagadala sang PAGLAUM – tungod kay natun-an na naton…
That just because we are in the pitch black of night – we know the dawn is coming!
Tungod nga kun ara kita sa tuman gid kadulom sang kagab-ihon – kabalo kita nga ang kasanag maga-abot!
So we do not PANIC when TROUBLE comes – we PERSEVERE and wait on the Lord…
Gani wala kita NAGASALA kung ang KAGAMO maga-abot – NAGAPADAYON kita kag nagahulat sa Ginoo…
Trusting in the Lord – our HOPE in Jesus – because we have learned He is trustworthy…
Ang Pagsalig sa Ginoo – ang aton nga PAGLAUM kay Jesus – tungod kay natun-an naton nga Siya masaligan…
Therefore we have GLORY in TROUBLES – because we know it has a purpose!
Gani may ara kita sang HIMAYA sa KAGAMO – tungod kay kabalo kita nga ini may katuyuan!
2nd – The first accusation – Chapter 4-5
2nd – ang una nga akusasyon – kapitulo 4-5
1st – ASSUMING sin… vs. 1-11
1st – NAGAHAUM nga sala… vs. 1-11
The FIRST – and longest – of THREE responses from Eliphaz… vs. 1-2
Ang UNA – kag ang pinakalaba – sa TATLO ka sabat halin kay Elifaz… vs. 1-2
Eliphaz [my god is gold] – from Teman [south] – a descendant of Esau – Genesis 36:11
Elifaz [ang akon dios bulawan] – taga Teman [bagatnan] – kaliwat ni Esau – Genesis 36:11
The THREE friends had been sitting in silence for SEVEN days…
Ang TATLO ka mag-abyan nagapungko sang malinong sa PITO ka adlaw…
Eliphaz asks if speaking would offend Job – but adds he CANNOT hold back a response!
Si Elifaz nagpamangkot kung maakig bala si Job kun siya maghambal – INDI niya mahimo nga maghipos lang siya!
As we will see – it might have been BETTER if they had STAYED quiet!
Makita naton – nga MAS MAAYO na lang kuntani nga nagpabilin sila nga malinong!
Painter – paint your house… vs. 3-5
Pintor – pintahan ang imo balay… vs. 3-5
[Job] had instructed [piel] and strengthened [piel] the hands of many…
[Si Job] nagtudlo [piel] kag nagpabakod [piel] sa mga tawo…
[His] words upheld the those who were stumbling – the knees of the feeble…
[Ang iya] mga pulong nakapalig-on sa nagakaluya – kag nagakatumba…
But now [trouble] comes to you and you FAINT!
Pero karon [kagamo] ang nag-abot sa imo kag ikaw NATUBLAG!
It is easy to tell others what to do – when we our lives are going smooth…
Kahapos lang maghambal sa iban kung ano ila dapat himuon – kung sa tion nga mahapos ang tanan sa aton…
But it when life falls apart – do we listen to our own counsel!
Pero kung kita na ang ara sa kabudlayan – nagapamati kita ayhan sa aton laygay!
Questioning the INTEGRITY… vs. 6-11
Ginapangduhaduhaan nga PAGKAMATARONG… vs. 6-11
Is not your REVERENCE your confidence – INTEGRITY [תֹּם] of your ways your hope…
Indi bala ang imo PAGTAHOD ang imo nga Kumpiansa – PAGKAMATARONG [תֹּם] sa imo nga paagi amo ang imo paglaum…
Interestingly – just like the wife of Job – Eliphaz questions the INTEGRITY of Job…
Makawiwili kay – pareho sa asawa ni Job – Si Elifaz ginaduhaduhaan ang PAGKAMATARONG ni Job…
The same INTEGRITY – God had complimented Job on before Satan – Job 2:3
Pareho sa PAGKAMATARONG – sang gindayaw sang Ginoo si Job antis kay Satanas – Job 2:3
REMEMBER now [imperative] – who being INNOCENT perished – or the righteous cut off…
PANUMDUMA subong [imperative] – kung sin-o ang INOSENTE nagakalaglag – ukon ang matarong ginapatay…
As I have SEEN – those who plow iniquity – sow trouble – reap the same…
Sa akon MAKITA – kung sin-o ang naga arado sang sala – nagasab-ug sang kagamo – maga-ani sang amo man…
By the BLAST of God they perish – by the breath of His anger they are consumed!
Paagi sa HUYOP sang Ginoo sila magakawala – paagi sa Iya kaakig sila pagalamunon!
Eliphaz compares the judgement to what can happen to a FIERCE lion…
Si Elifaz nagpaanggid sa hukom batok sa kung ano matabo sa MAPINTAS nga leon…
Even though they are STRONG – God can break their teeth / and die from lack of food!
Bisan pa nga sila MAKUSOG – ang Ginoo sarang makabali sang ila ngipon / ukon mapatay tungod kulang sila sa pagkaon!
The idea being it did not matter how GREAT Job was – he was not above God…
Ang ideya nga bisan ano ka MATARONG nga tawo si Job – indi siya labaw sa Ginoo…
The command here is to admit – Job SUFFERED – as a result of his sin…
Ang ginasugo diri nga batunon – ni Job nga NAG-ANTOS siya – resulta sang iya sala…
This did not happen to a GOOD man – Job was REAPING the results of his wickedness!
Ini indi matabo sa MAAYO nga tawo – GINA-ANI lang ni Job ang resulta sang iya nga kalautan!
Which is TRUE – we do REAP what we SOW in life – Galatians 6:7
MATUOD gid – GINAANI naton kung ano ang aton GINTANOM sa aton nga kabuhi – Galacia 6:7
The problem – Eliphaz was NOT judging ACTIONS – he admitted those were GOOD…
Ang problema – si Elifaz WALA nagahukom sa BUHAT – gin batun niya nga mga MAAYO yadto…
He was making assumptions about sin in the HEART of Job!
Iya ginahunahuna ang sala nga ara sa TAGIPUSUON ni Job!
We absolutely can JUDGE the actions of someone – by comparing them to the Word…
Pwede gid kita MAKAHUKOM sa buhat sang iban nga tawo – paaagi sa pagpaangid sini sa Pulong…
If what someone is doing in CONTRARY to the Word – then we can say it is WRONG!
Kung ang ginahimo sang isa ka tawo KABALISKARAN sa Pulong – makahambal kita nga ini SALA!
But we CANNOT judge WHY someone does something – what their MOTIVE is…
Pero INDI kita makahukom sa kun NGA-A ginhimo nila ina – ano ang ila MOTIBO…
Only God knows the motive of the heart – only He can Judge that – Psalm 44:21
Ang Ginoo lang gid ang makabalo sang motibo sang aton tagipusuon – Siya lang gid ang makahukom sina – Salmo 44:21
2nd – WHISPERED sin… vs. 12-21
2nd – GINHUTIK nga sala… vs. 12-21
The God angle…
Ang anggulo sang Ginoo…
Eliphaz had a SECRET word – a whisper in his ear… vs. 12-15
Si Elifaz may SEKRETO nga tinaga – ginhutik sa iya nga dulunggan… vs. 12-15
A thought from the VISIONS of the night – when deep sleep falls on men…
Isa ka hunahuna halin sa PALANAN-AWON sa kagab-ihon – kung ang katawhan mahamuuok na nga nagakatulog…
Fear came upon him – trembling – which made his bones shake…
Ang kahadlok nag-abot sa iya – nagakurog – ang bug-os niya nga lawas…
A spirit passed before his face – causing his hair to stand on end!
May espiritu nga naglabay sa iya guya – kag nagpalanindog ang iya mga balahibo!
He could NOT make out the form – but he HEARD the voice… vs. 16-19
INDI ini klaro sa iya – pero may NABATIAN siya nga tingog… vs. 16-19
Can a [man] be more righteous than God!
May [tawo] bala nga matarong sa atubangan sang Dios!
God who puts no trust in His servants – the Angels…
Kon wala gani nagasalig ang Dios sa iya mga alagad – ang mga Anghel…
How much less those who dwell in houses – who foundation is DUST – Genesis 2:7
Ano pa ayhan sa mga tawo nga nagapuyo sa mga balay – nga hinimo lang halin sa duta – Genesis 2:7
Again – it is TRUE no man is as RIGHTEOUS as God – Matthew 5:48
Sa liwat – MATUOD gid nga wala sang tawo nga MATARONG pareho sa Ginoo – Mateo 5:48
But the argument here is that a SPIRIT accused Job of CLAIMING to be more righteous…
Pero ang ginabaisan diri nga ang ESPIRITU gin-akusahan si Job sa PAG-ANGKON nga siya matarong…
Eliphaz had to default to a listening to a WHISPER – because there was NO evidence!
Si Elifaz kinahanglan magbalik sa pagpamati sa isa ka HUTIK – kay tungod nga WALA ini sang ebidensya!
Two PROBLEMS – FIRST – do NOT listen to WHISPERS [especially from unknown spirits]
Duha ka PROBLEMA – UNA – INDI magpamati sa HUTIK [ilabi na gid ang halin sa mga indi makilal-an nga espiritu]
When people WHISPER to us – we call that GOSSIP – and it is SIN – Leviticus 19:16
Kung ang mga tawo MAGHUTIK sa aton – ginatawag ina nga KUTSU-KUTSO – kag ini SALA – Leviticus 19:16
SECOND – do not invoke the THUS SAYS THE LORD – unless you are absolutely sure…
IKADUHA – indi mag-gamit sang AMO INI GINHAMBAL SANG GINOO – kung indi ka lang man sigurado…
People LIKE to bring God into their arguments to try and END a debate…
Ang mga tawo NAMIAN gid magdala sang ngalan sang Ginoo sa ila binaisay kag MAGATAPOS ini sa debatihay…
But God does not take it lightly when we misspeak on His behalf!
Pero wala ini gina pasapayan sang Ginoo kung kita magsala sa paghambal para sa Iya!
Deuteronomy 18:20 – “[Anyone] who falsely claims to speak in my name… must die.”
Deuteronomio 18:20 – “[Kung sin-o man] ang maghambal sang mensahi sa akon ngalan nga wala ko pagsugua… kinahanglan patyon.”
3rd – PROJECTING sin… vs. 1-5
3rd – PAGPAGUWA sang sala… vs. 1-5
Call [imperative] out NOW… vs. 1
Magtawag [imperative] na SUBONG… vs. 1
Is there ANYONE who will answer you – to which of the HOLY ones will you turn…
MAY ARA ayhan sang magsabat sa imo – sa kay sin-o ka nga mga BALAAN magadangop…
Eliphaz points out that Job has no choice – there is nowhere left to go…
Ginpakita ni Elifaz kay Job nga wala na siya sang mahimo pa – wala na siya sang may makadtuan pa…
There is NO one and NO other god [holy one] who can save Him!
WALA na sing bisan sin-o kag WALA na sang iban nga dios [balaan] ang makaluwas sa Iya!
Describing the SIN… vs. 2
Pagpaanggid sang SALA… vs. 2
WRATH kills a foolish man – and ENVY slays a simple one…
Ang KAAKIG nagapatay sa isa ka buang-buang nga tawo – kag ang KAIMON nagapatay sa tawo nga wala sing kaalam…
Eliphaz ASSUMES that WRATH and ENVY must be the sins of Job…
Si Elifaz NAGAHUNAHUNA nga ang KAAKIG kag KAIMON amo ang mga sala ni Job…
Both are sins that cannot been PROVEN – they are issues in the HEART!
Ang duha nga sala pareho nga indi MAPAMATUD-AN – mga isyu ini sang TAGIPUSUON!
PROJECTING the SIN… vs. 3-5
PAGPAGUWA sang sala… vs. 3-5
I – EVEN I [emphasized in Hebrew] have seen FOOLISH [אֱוִיל] take root…
Ako – BISAN ako [emphasized in Hebrew] nakakita sang mga BUANG-BUANG [אֱוִיל] nga nagapanggamot…
But I CURSED his dwelling place suddenly!
Pero gulpi ko nga GINPAKAMALAUT ang iya puluy-an!
Ironic that the word FOOLISH – is pronounces EVIL…
Makahalam-ot kay ang tinaga nga BUANG-BUANG – nagapahayag nga MALAUT…
Eliphaz had seen WRATH and ENVY – EVIL – take root in HIS heart…
Si Elifaz nakakita sang KAAKIG kag KAIMON – MALAUT – nagapanggamot sa IYA nga tagipusuon…
But he says that he REBUKED it – knowing where it LED!
Pero naghambal siya nga GINSABDONG na niya ini – tungod kabalo siya kun sa diin ini PAKADTO!
His sons are far from SAFETY – they will be CRUSHED in COURT [lawsuits]
Ang iya mga anak wala sang SEGURIDAD – DUGMUKON sila sa KORTE [demanda]
The hungry eat up his HARVEST – the thirsty drinks up his WEALTH [losing everything]
Ang iya mga PATUBAS ginapanguha sang mga gutom – ang iya manggad ginapanguha sang mga tawo nga uhaw sa mga pagkabutang [pagkadula sang tanan]
We are sensitive to the SINS we are convicted about ourselves…
Kita mahinangpanon sa mga SALA nga aton ginhimo sa aton kaugalingon…
If we are greedy – we see greed in others / if we are prideful – we see pride…
Kung kita maiya-iyahon – pagka maiya-iyahon man ang aton makita sa iban / Kung kita puno sang bugal – bugal man ang makita naton sa iban…
Our sin always looks worse on someone else – it is easy to see our sins in their lives..
Ang aton sala pirme lang malain para sa iban – mahapos magtan-aw sang aton sala sa iban.
But we need to first deal with our own hearts before we reach out to help others!
Pero kinahanglan unahon naton atubang ang aton tagipusuon antis maglab-ot sa pagbulig sa iban!
Luke 6:42 – “Hypocrite! First get rid of the log in your own eye; then you will see well enough to deal with the speck in your friend’s eye.” [NLT]
Lucas 6:42 – “Hipokrito! Kuhaa anay ang puling nga daw troso kadako sa imo mata, agod masanag ang imo pagkuha sang gamay nga puling sa mata sang imo isigkatawo.” [NLT]
4th – ORIGIN of Sin… vs. 6-7
4th – Ang GINHALINAN sang sala… vs. 6-7
Affliction does not come from the dust – nor does TROUBLE spring from the ground…
AfflictioAng kabudlayan wala naghalin sa yab-ok – ukon ang KAGAMO nagtubo halin sa duta…
Yet man is born to trouble – as the sparks fly upward!
Pero kay ang tawo salawayon – subong nga ang alipalok nagalupad paibabaw halin sa kalayo!
The conclusion of Eliphaz – is that TROUBLE comes from somewhere…
Ang paghinakop ni Elifaz – nga ang KAGAMO may ginhalinan…
Problems do not just SPRING up from the GROUND – they have a SOURCE…
Ang mga Problema wala NAGATUBO lang halin sa DUTA – ini may ginhalinan…
His argument is the SOURCE is MEN – TROUBLE springs up from them…
Ang iya pagbais amo ang GINHALINAN sang TAWO – ang KAGAMO nagtubo halin sa ila…
Just as often as SPARKS fly upward from a roaring bonfire!
Pareho sa masami nga ang alipalok nagalupad paibabaw halin sa nagadabadaba nga kalayo!
The problem again – is that this generalizes the TROUBLES we face in life…
Ang problema liwat – nga ini naghatag sang kabilugan nga kahulugan sang KAGAMO nga aton ginaatubang sa aton kabuhi…
That is why we are NOT called to POINT out the SOURCE of TROUBLE in the lives of others…
Amo ina nga WALA kita gintawag para sa PAGTUDLO sang GINHALINAN sang KAGAMO sa kabuhi sang iban nga tawo…
We are called to POINT them to the SOLUTION – which is ALWAYS Jesus!
Gintawag kita para sa PAGTUDLO sa ila sa SOLUSYON – nga amo PIRME si Jesus!
Because Jesus DOES know what is in our hearts – and He alone has the power to fix it!
Bangud nga si Jesus NAKABALO kung ano ang ara sa aton tagipusuon – kag siya lang ang may gahom sa pagkay-o sini!
3rd – You must Repent – Chapter 5
3rd – Dapat maghinulsol kita – Kapitulo 5
1st – GO to God… vs. 8-17
1st – MAGKADTO sa Ginoo… vs. 8-17
I – EVEN I [emphasized in Hebrew] would SEEK God – to God would I commit my [words] …
Ako – BISAN ako [emphasized in Hebrew] MAGADANGOP sa Ginoo – sa Ginoo ko lang itugyan ang akon [mga tinaga] …
Why go to the Lord – here comes more Hebrew POETRY…
Nga-a magkadto sa Ginoo – ari ang mga madamo nga Hebreo nga BINALAYBAY…
He gives rain on the earth – and sends waters on the fields…
Nagahatag siya sang ulan sa kalibutan – kag ginapatubigan ang mga uma…
He sets on high those who are lowly – those who mourn are lifted to safety – James 4:6
Ginapataas niya ang mga mapainubuson – kag ginaluwas ang mga nagakalisod – Santiago 4:6
He [breaks] the [plans] of the crafty – so their hands cannot carry out their plans…
Siya [naga-guba] sang [plano] sang madaya nga mga tawo – agod indi sila magmadinalag-on…
They will meet with darkness in daytime [confusion] – grope at noontime as at night!
Ginadulman sila bisan adlaw [confusion] – kag nagapangapkap sila nga daw gab-i bisan udtong-adlaw!
But He saves the needy from the sword – so the poor have HOPE!
Pero ginluwas niya ang mga imol sa kamatayon – gani may paglaom ang mga imol!
God can either be FOR us – or He can be AGAINST us…
Pwede nga ang Ginoo PARA sa aton – ukon BATOK sa aton…
Of God AGAINST us – we are in trouble – we will SUFFER!
Kung ang Ginoo BATOK sa aton – may problema kita – MAGA-ANTOS kita!
Therefore – it is incredibly important that we are NOT prideful!
Gani – importante gid nga WALA kita nagapabugal!
James 4:6 / I Peter 5:5 – “God resists the proud, but give grace to the humble.”
Santiago 4:6 / I Pedro 5:5 – “Ginasumpo sang Dios ang bugalon, pero ginakaluoyan niya ang mapainubuson.”
Considering what God can do – HELP or HINDER…
Kung aton binagbinagon ang mga pwede mahimo sang Ginoo – MAGABULIG ukon MAGAPUGONG…
Behold HAPPY [straight path] is the man who God corrects…
Bulahan [straight path] ang tawo nga ginatadlong sang Ginoo…
Therefore do NOT [jussive] despise the chastening of the Almighty!
Gani INDI[jussive] pagpakalaina ang pagdisiplina sang Makagagahom nga Dios!
God loves us too much to let us get away with our sin – so He INSTRUCTS us…
Ginahigugma gid kita sang Ginoo nga pabay-an Niya kita sa aton sala – amo ina nga GINATADLONG Niya kita…
Not because He is angry – or mad at us – but because of His great love for us!
Indi tungod kay akig Siya – ukon may kaugot sa aton – pero tungod sa Iya dako nga paghigugma sa aton!
God desires to teach us – His kids – how to live a RIGHTEOUS and holy life
Nagahandom ang Ginoo nga tudluan kita – Iya mga anak – paano magkabuhi sang MATARONG kag balaan nga kabuhi
Like any child – we have a hard time believing it is for our own good…
Pareho sa mga bata – nabudlayan man kita sa pagpati nga para ini sa aton kaayuhan…
But when we are punished by the Lord – is proves we are His kids!
Pero kung silutan kita sang Ginoo – ini nagapamatuod nga mga anak kita Niya!
Hebrews 12:5 – “Whom the LORD loves He chastens [same word] …”
Hebreo 12:5 – “Kay ginadisiplina sang Ginoo ang iya mga ginapalangga [same word] …”
2nd – There is HOPE… vs. 18-27
2nd – May PAGLAUM… vs. 18-27
Eliphaz finishes his FIRST response to Job – with an attempt at comfort…
Gintapos ni Elifaz ang iya UNA nga ginhambal kay Job – sa pagpabakod…
[God] bruises – but He binds up / He wounds – but His hands make whole…
[Ang Ginoo] nagapilas – Iya man ginabulong / Ang iya ginasakit – iya man ginaayo…
He shall deliver you in six troubles – yes – in seven [complete] no evil shall touch you…
Luwason niya ikaw sa anom ka gamo – Huo – sa ikapito [complete] wala sing malaut nga makatandog sa imo…
In famine He shall redeem you from death – and in war from the power of the sword…
Sa tiggulutom luwason Niya ikaw sa kamatayon – sa inaway halin sa gahom sang espada…
You shall be hidden from the scourge of the tongue [gossip]
Protektaran niya ikaw sa pagpakalain sa imo sang iban [gossip]
You shall laugh at destruction and famine [lack of food]
Kadlawan mo lang ang kalaglagan kag gutom [lack of food]
And you shall not be afraid of the beasts of the earth…
Kag indi ka mahadlok sa talunon nga mga sapat…
You shall visit your dwelling and find nothing amiss [no theft]
Makasiguro ka nga maayo ang kahimtangan sang imo panimalay [no theft]
You shall also know that your descendants shall be many [lots of kids / grandkids]
Magadamo ang imo mga kaliwat pareho kadamo sang hilamon sa duta. [lots of kids / grandkids]
You shall come to the grave at a full age [die an old man]
Magakabuhi ka sing malawig, kag indi ka mapatay sa indi pa husto nga tion. [die an old man]
Command to LISTEN… vs. 27
Ginsugo sa PAGPAMATI … vs. 27
Behold – WE [three friends] have searched out – and it is TRUE…
Yari karon – KAMI [tatlo ka abyan] nag-usisa – kag MATUOD gid ini…
HEAR it [imperative] – and KNOW it [imperative] for yourself!
PAMATI-I ini [imperative] – kag I-APLIKAR [imperative] para sa imo kaugalingon!
The problem with the COUNSEL of Eliphaz – is it HIS opinion…
Ang problema sa LAYGAY ni Elifaz – ang IYA nga opinyon…
He mixes it with some TRUTH – but makes a lot of ASSUMPTIONS…
Gin-updan niya ini sang KAMATUORAN – pero mas madamo ang HAUMHAUM…
Because he did NOT know the WHOLE story – Job 1-2
Tungod kay WALA siya nakabalo sang KABILUGAN nga istorya – Job 1-2
The result is he ends up giving EMPTY words to Job that have no POWER!
Ang resulta nagahatag siya kay Job WALA PULOS nga pulong nga wala sang GAHOM!
We all have opinions – just ask us – and we will tell you…
Tanan kita may ara opinyon – pamangkota lang kami – kag ihambal namon sa inyo…
But people do NOT need our ideas – no matter how well meaning…
Pero ang mga tawo WALA nagakinahanglan sang aton mga ideya – bisan ano pa ka maayo sang tinutuyo…
Because we do NOT know the WHOLE story – we just end giving people EMPTY words!
Tungod kay WALA kita kabalo sang KABILUGAN nga istorya – nagahatag lang kita sang WALA PULOS nga mga pagpabakod!
When people come to us with problems – do NOT – give them OUR solutions…
Kung may mga tawo magkadto sa aton nga may problema – INDI – maghatag sang ATON nga solusyon…
Point them to the ONE who see EVERYTHING – and has ALL the asnwers!
Aton sila itudlo sa ISA lamang ka Dios nga makakita sang TANAN – kag may ara siya sang TANAN nga sabat!