Video teaching coming soon
There is no online teaching for this study yet, but the written notes and any available study resources are still below.
These are the original teaching notes from this passage.
Review…
- Nagdalagan palayo sa Ginoo
- Ang Pulong sang Ginoo nag abot kay Jonas nga mag kadto siya sa Nineveh (Mosul – Iraq)…
- Ang Nineveh amo ang kabisera sa palaabuton nga superpower – Emperyo sang Assyria…
- Nag bangon si Jonas – nagkadto sa pantalan sang Joppa sa baybayon sang Mediterranean – kag nagbakal sang ticket pakadto Tarsis…
- Ang Nineveh ara sa nasidlangan nga bahin sang Israel – Ang Tarsis malayo gid sa katundan nga sa subong modern day Spain…
- Nag palagyo si Jonah sa presensya sang Ginoo – maathag gid nga wala nag basa sang Salmo 139:7
- Wala siya sang mapalagyuhan…
- Nagtuga sang mabaskog nga hangin sa dagat ang Ginoo – Ang sakayan ara na sa peligro nga maguba…
- Ang mga tawo nag sugod sa pag pang haboy sang mga karga – kag nag pangamuyo sa ila nga mga dios
- Apang si Jonas ara sa idalum sang sakayan – nami ang tulog – gapamalibad sa pag pangamuyo sa isa kag matuod nga Dios!
- Namat-od ang mga marinero sa pagabotgabot (draw straws) – kag ang nagabutan amo si Jonas…
- Ginpamangkot nila si Jonas kon ano himoon agod mauntat ang bagyo – naghambal siya nga ihaboy siya sa dagat…
- Pakamaayohon pa ni Jonas nga mapatay – sang sa magtuman sa Ginoo kag mag kadto sa Nineveh!
- Nag preparar ang Ginoo sang dako nga Isda sa pag tulon kay Jonas …
- Sang si Jonas ara sa tiyan – sa sulod sang 3 ka adlaw nga tuman ka dulom – kag amo pa lang siya nag pangamuyo!
- Nagapakita lang kon daw ano ka tig-a sang tagiposoon ni Jonas – nag lab-ot pa 3 ka adlaw kag na buong siya!
- Gin hambalan sang Ginoo ang isda – gin suka siya sang isda sa duta…
- Ginluad siya kon diin siya nag sugod – nga mas malala pa kay sa una nga kahimtangan!
Ang nagapaganot nga propeta… (3 ka butang)
- 1st – Ang paghukom sa Nineveh… vs. 1-4
- 1st – Ang pulong sang Ginoo naglab-ot kay Jonas sa ika 2 nga tion… vs. 1-2
- Nakabati si Jonas halin sa Ginoo sa ‘una nga tion’ – sang gin hambalan siya nga mag kadto sa Nineveh…
- Apang sa tion nga gin pili niya ang mag rebelde batok sa Ginoo – nag untat siya pamati sa Ginoo …
- Kag wala na nabatian ni Jonas ang Ginoo liwat – asta nga ginpaubos siya / kag handa mag pamati!
- Sang si David nag pakasala upod kay Bathsheba – sa sulod sang isa ka tuig wala siya nakabati sa Dios…
- Nangin maluya siya kag miserable – asta sa iya tul-an ang kasakit nga gina batyag niya – Salmo 32:3
- Ang sala naga tuga nga indi ta mabatian ang Ginoo – indi tungod nga nag untat Siya sa pagtawag sa aton…
- Indi ta lang gid ya gusto makabati sang iya ginahambal – ano pa naga untat kita magpamati sa Iya!
- Sa tion nga mag hinulsol kita –nagabalik kay Jesus – naga ka kuha ang bara sa aton dalunggan!
- Sa baylo nga mapaslawan kita kon mahamulag kita sa Ginoo…
- Daw ano kaayo nga malikawan ang sala – pabilin nga malapit sa / pag kabuhi nga matinumanon sa Dios!
- Salmo 119:11 – “Ginatipigan ko ang imo pulong sa akon tagipusuon agod indi ako makasala sa imo!”
- Nag hambal ang Ginoo kay Jonas nga mag bugtaw – kag mag bangon…
- Bag-o lang gin luad si Jonas pagkatapos sang 3 ka adlaw sa tiyan sang Isda…
- Pat-od gid nga may kakulba pa siya nga gina batyag – gani ara lang siya sa higad sang baybay kon diin siya gin luad…
- Gin hambalan siya sang Ginoo nga wala na sang tion mag kalouy sa kaugalingon – tion na nga mag hulag!
- Maayo ang kombiksion – ang pag panghikot sang Espiritu nga indi mag pakasala – maghinulsol
- Apang ang kondemnasyon malain gid -nagatutok na lang sa aton nga mga kapaltahan kag kapaslawan…
- Napaslawan – naugot – nga indi naton malikawan ang sala / nga naghimo liwat sang sala…
- Apang kon naka tutok lang kita sa aton sayop – wala kita naga tulok kay Jesus…
- Gina tagudili-an naton aton kaugalingon – apang ginpatawad na kita sang Dios – kag mas dako siya kaysa aton mga kapaltahan !
- I Juan 3:20 – “Bisan kon ginasuknaan kita sang aton konsensya. Kay nahibaluan ta nga ang Dios labaw pa sang sa aton konsensya.”
- Nag hambal ang Ginoo kay Jonas nga iya ihatag ang mensahi nga ginhatag sa iya!
- Ang Nineveh mga 700 ka milya halin sa Israel (mga isa ka bulan )…
- Makakilibot nga daw nag lakat siya nga wala kabalo sang iya ihambal…
- Ang Ginoo nag hatag sa iya sang una nga tikang – apang dapat mag tuman antes nga makabaton sang masunod niya nga himoon!
- Sang nag salhin ako sa Pilipinas – Ang gin hatag lang sang Dios sa akon amo ang Roma 15:20…
- Wala ko kabalo kon diin / san-o /ukon paano ang Ginoo mag hikot sang tanan – kinanglan ko malakat una!
- Salmo 119:105 – “Ang imo pulong pareho sa suga nga nagahatag kasanag sa akon alagyan.”
- Ang pag sunod kay Jesus talagsa nga mabal-an mo ang tanan kon ano ang gusto sang Dios…
- Ang Pulong sang Dios suga sa aton tiil – ginapakita niya lang ang madason mo nga tikang…
- Lamang kon kuhaon ta ina nga tikang -makita naton kon ano ang masunod nga tikang nga kuhaon!
- Kon nakabalo na kita kon diin kita mag kadto /ano ang himoon – indi na kinahanglan sang pagtuo!
- 2nd – Ang mensahi para sa Nineveh… vs. 3-4
- Nag bangon kag nag lakat si Jonas sa Nineveh – ang siudad perti ka dako mga 3 ka adlaw sa pag tabok sini!
- Sang nag sulod na siya sa siudad sa una niya nga adlaw nag pahayag siya sang simple nga mensahi…
- ‘40 ka adlaw ang Nineveh pagalaglagon’ – sobra ka prangka kag rekta sa punto…
- Wala na teolohiko nga debate – wala konsierto /ukon pagpanglab-ot – isa lang ka simple nga kamatuuran!
- Duha ka butang nga pat-od si Jonas – ang paghukom magaluntad /Dapat paandaman mga katawhan!
- Gin tawag man kita nga mag paandam sa kalibutan pareho ni Jonas…
- Apang indi kita makapaandam sa ila kon kita mismo indi kumbinsido sa palaabuton nga pag hukom…
- Sa gin hambal ni Pablo sa Roma 13:11 – ang tion naga hilapit na – bugtaw na!
- Kay ang tion sang aton kaluwasan (ukon pag hukom) mas malapit na sang sa tion nga kita nag tuo sing una!
- Indi mag pati sa butig sang kalibutan – ang buwas indi na pareho sang sa subong!
- II Pedro 3:4 – “Magasiling sila, “Indi bala nagpromisa si Cristo nga magabalik siya? Karon, diin na bala siya? Ang amon mga ginikanan nagkalamatay na, pero amo man gihapon ang kahimtangan sang tanan halin pa gid sang pagtuga sang kalibutan.”
- Pareho kay Jonas kinanglan mahatag kita sang simple nga mensahi…
- Ang mga tawo kinahanglan ang Maayong Balita – apang paano sila mag-tuo, luwas kon hambalan naton sila – Roma 10:13-15
- Simple lang ang mensahi – maghinulsol kag magtuo /magtuad – Roma 10:9-10
- Apang ihambal ta man ang resulta kon isikway nila – mahamulag sa eternidad – impierno…
- Wala gin himo sang Dios nga budlay ang kaluwasan – gusto niya ang tanan maluwas – II Pedro 3:9
- Apang indi magpamilit ang Dios bisan kay sin-o nga makakadto sa Langit – Gin tagaan Niya kita tanan sang ligwa nga magpili!
- 1st – Ang pulong sang Ginoo naglab-ot kay Jonas sa ika 2 nga tion… vs. 1-2
- 2nd – Ang sabat sang Nineveh… vs. 5-10
- 1st -Ang mga tawo sang Nineveh nagtu-o sa Dios… vs. 5
- Ginbantala nila nga mag puasa – kag nag suklob sang sako nga panapot kag abo sa pag PAKITA nga sila nag hinulsol…
- Ngaa nga nagtuo sila – tungod sang tanda ni Jonas – Lucas 11:30…
- Na hangpan ni Jonas kon ano ang resulta sang indi pagtuman sa Ginoo – ‘DAKO nga isda’…
- Indi lang nga naghatag siya sang paandam – gin hambal niya sa iya mismo nga naagyan!
- Kon gusto sang mga tawo sang pamatuod nga ang Dios matuod – kag si Jesus amo ang sabat
- Ang maayo nga sabat nga ihatag naton ang aton mismo nga testimonya kon ano ang gin buhat sang Dios sa aton kabuhi…
- Ang mga tawo makalalis sang aton tinaga – apang indi sila makalalis kay Jesus nga ara sa aton kabuhi!
- II Corinto 3:3 – “ Maathag nga ang inyo halimbawa pareho sang sulat ni Cristo nga ginsulat paagi sa amon. Ang gin-gamit sa pagsulat indi tinta kundi ang Espiritu sang Dios nga buhi, kag wala man ginsulat sa mga bato nga sululatan kundi sa inyo tagipusuon mismo.”
- Sa sulod sang tatlo ka adlaw nga ara siya sa tiyan sang isda wala duda nga may bilin nga marka…
- Basi tungod sang acido sa tiyan sang isda nag lain ang kolor ni Jonas (pareho sa hydrochloric acid)…
- Ang mga Asirianhon naga simba sa idolo nga Isda – si Dagon – tunga tawo, tunga isda – indi katingalahan nga sila nagtuo!
- Naga pabilin nga palamangkutanon – mamati ayhan sila kon sa una pa lang nag tuman na si Jonas…
- Gin gamit sang Dios ang iya pag rebelde – ang resulta – Nangin epektibo siya para sa Dios!
- MADAMO ako sang indi maayo nga pag pili sa kabuhi – nga nag dala sang DAMO kag budlay nga konsekwensya…
- Apang kumbinsido ako nga indi ako amo sini subong / kon diin ako subong kon indi tungod sa mgakonsekwensya nga ini!
- Indi man tungod nga gusto sang Dios /ukon nagtuna sa pag himo sang desisyon – kundi akon kabubut-on…
- Apang ang Dios himoon niya ang butang nga Siya lang makahimo – gin kuha niya ang mga indi maayo nga pag pili – kag ginhimo niya nga pagpakamaayo!
- Isaias 61:3 – “Ginpadala pa niya ako sa paglipay sa mga nagapangasubo sa Jerusalem, agod imbes nga magbutang sila sang abo sa ila ulo sa pagpakita nga nagapangasubo sila…”
- 2nd – Ang Hari nag sugo nga mag puasa… vs. 6-9
- Sang ang Hari sa Assyria nakabati sang mensahi ni Jonas – nagpaubos siya sang iya kaugalingon…
- Nag panaog siya sa iya truno / gin pahigad ang iya harianon nga panapton – nag suklob sang sako nga panapton / kag abo…
- Kag nagpadala siya sang mando sa tanan nga taga Nineveh – wala sang tawo o sapat nga mag kaon ukon mag inom sang tubig …
- Kada isa kinanglan mag sul-ob sang sako nga panapton kag mag pungko sa abo /kag mag pangamuyo sa Dios (Eloheem)…
- Kag ang tanan mag talikod sa ila malaot nga gawi – kag mag untat sang pag pang halit…
- Ayhan ang Dios mag pakita sang iya kalooy – kag indi laglagon ang siudad!
- Bisan pa nga mando ina – ang hari nagpalig-on lang sang kon ano na ang gina himo sang mga katawhan!
- Ang pagpasag-uli indi naga sugod sa gobyerno – ang layi wala nga bag-o sang tagiposoon sang mga tawo …
- Ang goberno amo ang larawan sang mga tawo – naga sunod sa ila gina usoy…
- Kon naga handom kita nga may pasag-uli ang nasyon – indi matabo sa pagboto…
- Matabo siya sa aton nga pang adlawadlaw nga pag estorya sa ordinaryo nga mga tawo…
- Sa aton mga abyan kag tupad balay nga nag paubos sang ila kaugalingon – nag liso sa Ginoo…
- Kag makita naton ang aton nga gin boto nga opisyal naga sugod sa pag himo sang layi nga naga laragway sang Diosnon nga mga tawo!
- Sin-o makahibalo – basi ang Dios malooy sa aton nga nasyon – II Cronica 7:14
- 3rd –Ang Ginoo nakita niya ang pag hinulsol sang Nineveh – kag gin kalooyan sila… vs. 10
- Indi man tungod nga ang Dios nagbag-o sang iya hunahuna – si Jonas ang pag tilaw sang katawhan sang Nineveh…
- Kon mag hinulsol sila may ara nga paglaum – kon indi naman may paghukom!
- Tungod nga ang Dios wala gid nagakalipay mag tanaw nga mapatay ang isa ka malaut…
- Naga handum Siya nga mag talikod sila sa malaut nga pang-ginawi kag mabuhi!
- * Ezekiel 18:21-23 – “Pero kon ang malaot maghinulsol sa tanan nga sala nga iya nahimo kag magtuman sang akon pagsulundan kag maghimo sing matarong kag husto, indi siya mapatay kundi padayon nga mabuhi!”
- Nangin halimbawa ang Nineveh sang paghinulsol sang ila mga sala!
- Sa Lucas 11:32 – si Jesus nag hambal ang Nineveh ‘mabanhaw man’ sa pag hukom sa sini nga henerasyon…
- Apang kondenaron nila ini kay nag hinulsol sila pagkabati nila sang wali ni Jonas!
- Apang ang mga tawo nga nakabati kay Jesus – nga mas labaw pa kay Jonas – wala nag hinulsol!
- Ang nagapaganot nga propeta nga may diutay nga kabalaka sa mga tawo – nag dala sang dako nga pagpasag-uli…
- Ang Dios nga nagpakatawo –nga nag pasugot nga mapatay para sa mga tawo – gin baliwala ang Iya mensahi!
- Indi nahanungod sa mensahero – kundi ang gahom sang mensahi…
- Wala kita gin tawag para magluwas sang mga tawo – gin tawag kita sa pag sugid sang Maayong Balita sa Kaluwasan!
- Roma 1:16 – “Wala ko ginakahuya ang pagwali sang Maayong Balita. Kay amo ini ang gahom sang Dios sa pagluwas sa tanan nga nagatuo.”
- 1st -Ang mga tawo sang Nineveh nagtu-o sa Dios… vs. 5
- 3rd – Ang Leksion kay Jonas… vs. 1-11
- 1st –Ang reklamo ni Jonas… vs. 1-3
- Nag palangurog si Jonas (naakig) sa ‘kadako sang kalautan’ (tuman kadako) – kag nag ibwal ang iya kaakig…
- Gusto ni Jonas nga hukman sang Dios ang Assyria – gusto niya laglagon ang Nineveh!
- Ayhan tungod sa indi maayo nga gin himo sang Asirianhon sa Israel…
- Sila nga nasyon ang gingamit sang Dios nga bihagon ang Naaminhan nga Kaharian…
- Ukon ayhan si Jonas kadako sang bugal kag indi niya gusto nga iya propesiya indi matuman!
- Bisan ano pa, nagpangamuyo siya (nagreklamo) sa Ginoo – amo ni kon ngaa nag balibad siya sa pag lakat sa sugod…
- Amo ni kon ngaa nagpalagyo siya sa Tarsis – tungod nahibalu-an niya ang kinaiya sang Dios..
- Nakita ini ni Jonas sa Israel – nag tagna siya parte kay Jeroboam II – 2 Hari 14:24-25
- Ang Dios mabinugayon kag maloloy-on / indi dasig mangakig / puno sang kaayo – sa mga makasasala!
- Ginpangayo ni Jonas sa Ginoo nga patyon na lang siya – pakamaayohon niya nga mapatay sang sa mabuhi kon ang Assyria pakitaan pa sang kalooy!
- Apang ang kamatuoran nga si Jonas nagbenepisyo man sang pareho nga Bugay kag Kalooy…
- Makasasala man siya – kag nagakaangay man siya nga laglagon…
- Antes nga mag tudlo siya sang kasaypanan sang iban – kinanlan niya magtan-aw sa iya kaugalingon!
- Lucas 6:42 – “ Paano ka makasiling sa iya, ‘Abi, kuhaon ko ang imo puling,’ kon indi mo gani makita ang imo puling nga daw troso kadako? Hipokrito! Kuhaa anay ang puling nga daw troso kadako sa imo mata, agod masanag ang imo pagkuha sang gamay nga puling sa mata sang imo isigkatawo.”
- Sa Mateo 18:23-35 – ang suluguon nga nakautang sa iya agalon sang 10,000 ka talanton ($150 million)
- Ang madason nga mga tinaga maathag – wala siya kasarang magbayad…
- Apang ang iya agalon gin panas ang iya nga utang – bug-os ang pag patawad…
- Apang ang tawo naglakat kag indi niya mapatawad ang pareho niya nga sulugu-on nga nag utang sa iya sang 100 dollars…
- Nahibaluan sang Agalon –wala ka gid nag pakita sang kalooy nga gin kalooyan ta man ka!
- Ngaa indi ka makapatawad bisan nakita mo man kon paano ka gin patawad sang dako!
- Kon ibuhos mo ang buot sa ginhimo sang iban sa imo -mangita kita ‘hustisya’ / pagtimalos…
- Apang ang aton problema nga ga tolok kita sa sala nga direksion…
- Gatanaw kita kon ano ang ginhimo sa aton sang iban – sa baylo nga kon ano aton gin himo!
- Apang kon binagbinagon ang tanan nga gin patawad ni Jesus sa aton– tanan…
- Paano nga indi kita ka patawad sang aton utod sa gamay nga utang sa aton…
- Kon nahangpan naton sa aton tagiposoon kon ano kadako nga pagpatawad sa aton…
- Paano nga indi kita magpatawad nga may kalipay sa aton tagiposoon!
- 2nd – Gin preparar sang Dios… vs. 4-8
- Ang Dios nag pamangkot kay Jonas sang 3 ka pamangkot – insakto bala nga maakig ka – wala nag sabat si Jonas…
- Sa baylo nag guha siya sa siudad kag nag pungko sa payagpayag nga gin himo niya sa nasidlangan nga bahin sang siudad (hills)…
- Naga hulat nga makita niya kon ano matabo sa maabot nga ika 40 nga adlaw!
- Ang Dios nag preparar sang isa ka tanom nga mag tubo sa bilog nga gabi nga mag hatag handong kay Jonas…
- Ayhan ato nga tanom isa ka Castor-oil plant – kinaandan nga tawag palma-christi…
- Naga tubo siya mga pulo ka tapak ang kataason- isa ka dahon sa kada sanga -apang ang dahon mga isa katapak ang kalaparon!
- Apang sang pag kaaga nag preparar ang Ginoo sang ulod para kaunon ang tanom – kag nagkalalaya ang tanom …
- Dayon ang Ginoo nag preparar sang nasidlangan nga hangin (halin sa desierto) nga maghuyop…
- Kag ang adlaw nag silak kag nainitan ang ulo ni Jonas – tunaan nga daw ma lipong siya!
- Pinsara ang Palm Springs sa tigilinit makalab-ot ang temperatura sa 125° sa handong!
- Kag si Jonah gusto niya na lang nga mapatay – kag nag liwat siya sa pag hambal maayo pa nga mapatay sang sa mabuhi!
- Note: 3 ka beses nga kita gina hambalan sang Dios nga siya may gina aman – gina tudluan niya si Jonas sang leksion…
- Sa masami nagatan-aw kita sa kahimtangan sang kabuhi nga natabuan lang – mga butang nagakatabo lang…
- Apang ang matuod nga ang Dios amo ang naga hikot sang mga detalye sang aton kabuhi!
- Ang Dios wala ginakontrolar sang mga kahimtangan – ginagamit niya ang aton kahimtangan agod tudluan kita sang lekyion!
- 3rd –Nagapamangkot ang Dios… vs. 10-11
- Gin pamangkot sang Dios si Jonas sa ika 2 nga pamangkot – Sakto bala nga maakig ka tungod sa natabo sa tanom?…
- Sini nga tion si Jonas abtik nga nag sabat nga ara siya sa insakto nga maakig – bisan pa nga mapatay siya !
- Si Jonas naga problema gid sang masakit nga kaangay sang ginabatyag sang mga moderno nga tawo, (entitlement) pagtindog sa iya kinamatarong – Insakto gid ako!
- Sa dason mabal-an mo na lang masugod na siya mag pangayo sang smart phone kag healthcare!
- Apang gin tudlo sang Ginoo – nga si Jonas naluoy sa kahoy nga indi man iya gintanom…
- Wala man siya gani nag bulig nga mag patubo – nag abot kag nadula sa isa lang ka adlaw!
- Nag pamangkot ang Dios sa ika 3 kag ulihi nga pamangkot – wala gid siya naga kalooy sa Nineveh…
- Bangod nga ang siudad may ara 125,000 ka mga tawo nga indi kabalo sang ila wala ukon tuo nga kamot…
- Ang ginapatuhuyan sini nga panghunahuna amo ang kabataan – nubo sa 2 ang edad…
- Dapat bala sila silutan sa sala sang ila mga ginikanan – papason pareho sang iban…
- Naluoy si Jonas sa tanom nga indi mansiya ang nagdala sa sini nga kalibutan…
- Ang tanom nga ari subong kag madula buwas – nga waay man lang konsekwensya…
- Ano na lang kadako nga kalooy ang ihatag sang Dios sa Iya mga anak – nga ara sa eternidad!
- Pananawon – Gusto gid sang Dios nga hatagan si Jonas sang insakto nga pananawon kon ano mas importante…
- Basihan bala kon diin kita naga istar /ano ang gina kaon/kon ano ang ginhimo sang iban sa aton …
- Gina puno ta ang adlaw sang mga bagay nga sa ulihi – wala man lang sang kahulugan…
- Samtang may ara kita sang kalibutan nga puno sang tawo nga waay nakakilala kay Jesus – ang kalibutan nga nagapadulong sa impierno…
- Himusli ang kahigayunan – gamita adlaw adlaw – para magsugid sa tawo parte kay Jesu-Cristo!
- Efeso 5:16 – “ Indi ninyo pag-usikan ang inyo tiyempo, kundi gamiton ninyo sa paghimo sang maayo, tungod nga malaot ang ini nga mga inadlaw.”
- Ang pagpili sang kada henerasyon…
- Kadasig natapos ang Libro ni Jonas –waay nahibalu-an kon paano nagsabat ang propeta…
- Apang nakabalo kita sang kasaysayan sang Nineveh – kag ang Ginharian sang Assyria…
- Wala nag padayon ang pag hinulsol sang Nineveh …
- 150 ka tuig matapos kay Jonas, si Propeta Nahum gin padala sa pag tagna nga malaglag ang Assyria…
- Natabo ini sa tion sa pag gahum ni Haring Sennacherib mga 612 B.C. ,nasakop sila sang Babylon!
- Tungod bala nga ang America Cristiano nga nasyon – wala naga kahulugannga amo man gihapon subong…
- Ang ulubrahon sang simbahan wala pa matapos – tungod may ara permi nga bag-o nga kaliwatan nga lab-oton…
- Kag ang kada kaliwat dapat mag pili kon ano himoon sa Mensahi sang Maayong Balita!
- 1st –Ang reklamo ni Jonas… vs. 1-3