Making Bible Study Easy for everyoneEnglish • Hiligaynon
Back to Genesis
Verse-by-Verse Bible Study

Genesis 29–30

Reaping what you sow

These are the original teaching notes from this passage.

G E N E S I S 29:1 – 35

  • PAG-ANI SA SANG KON ANO ANG GINPANGGAS…
  • 1ST – PAGPANGITA SING ASAWA… VS. 1-14
    • 1st – Naghalin si Jacob sa Betel – naglakat siya sing 700 km sa aminhan pakadto sa siyudad sang Haran… vs. 1
    • Nga ginatawag Urfa – Makita sa South Eastern Turkey – malapit Syrian border…
    • Halos pila ka bulan ang iya pagpanglakaton!
    • Nag-istar si Abraham sa siyudad sang Haran hasta sang napatay ang iya amay nga si Terra – Binuhatan 7:4
    • Amo man ini ang lugar sang utod ni Abraham – Nahor – ang amay ni Laban kag Rebekah…
    • Ang siyudad kon sa diin nagsugo si Abraham sa iya suluguon nga pangitaan asawa si Isaac- Genesis 24:10
    • 2nd – Ang bubon sa latagon…vs. 2-5
    • Posible nga PAREHO man ini nga BUBON kon sa diin nakilala ni Eliezer si Rebekah – Genesis 24:11
    • Wala ini naghambal nga kon gusto mo magpang-asawa – malakat ka sa BUBON – natabo lang ini kay Isaac kag Jacob!
    • Ang BUBON nagapakita lang kon diin madamo nga mga tawo ang nagakit-anay…
    • May-ara ini sing kamatuoran kay kon gusto mo makapangasawa – kinahangalan naton mangin lapit sa mga tawo!
    • Kag – pareho kay Jacob – pwede naton makilala sa isa ka lugar ang aton asawa/bana!
    • Sang nakaabot si Jacob – tatlo ka punong sang mga karnero ang nagtipon…
    • Ginahulat nila ang ika-apat nga karnero – kag si Laban nga mag-abot…
    • May-ara sing bato sa ibabaw sang bubon – nga nagatakop diri…
    • Ang ila pinsar nga kinahanglan mag tipon ang tanan nga manugbantay sing karnero para makuha nila ang taklob nga bato…
    • Nagpamangkot si Jacob sa mga manugbantay kon kilala nila si Laban – kilala gid nila ini…
    • Pareho kay Eliezer – tungod si Jacob naglakat – ang Ginoo nag giya sa iya sa insakto nga lugar!
    • Wala sing aksidente kon magpanglakaton ka sa Ginoo…
    • Tungod indi naton makita ang Ginoo nga naga-obra – indi buot silingon nga wala siya naga upod sa imo…
    • Ang Ginoo wala nagatulog / wala nagapahuway – kag permi naga-obra para sa aton kaayuhan!
    • Ang aton lang nga himuon – mapanglakaton sa pagtuo kag makita naton ang ginahimo sang Ginoo!
    • Salmo 46:10 – “Untata ninyo ang inyo pagilinaway, kag kilalaha ninyo ako nga Dios.”
    • 3rd – Nag-abot si Rachel agod magpainom sang mga karnero… vs.6_14
    • Sang si Rachel – bata ni Laban – nag-abot dala ang mga karnero sang iya amay…
    • Nagkadto si Jacob sa bubon kag ginpaligid ang bato – kag ginpainom ang mga karnero!
    • Pareho man nga bato nga kinahangalan gid sing madamo nga lalaki agod hakwaton ini – pero nahimo ini ni Jacob bisan siya lang…
    • Sa matuod – gusto lang ni Jacob sapakon siya ni Rachel – “pareho kon magpakita-kita ka sang imo abilidad sa eskwelahan”
    • Sang pagkabati ni Laban parte kay Jacob – bata sang iya utod – nga wala pa niya makita…
    • Nagsiling siya – matuod gid nga magkadugo kita!
    • Ang isa nagkataka parte sa istorya nga ginssugid ni Jacob – pagbinutig para makuha niya ang bugay…
    • Makita naton ang batasan ni Laban – basi ginsugid sa iya ni Jacob ang bilog nga istorya…
    • Amo ato ang pagkilala ni Laban sa iya hinablos – isa man sya ka manug plano pareho sang iya tiyo!
    • Sa diin naghalin ang in inga BATASAN…
    • Si Rebekah NAGPLANO nga kuhaon ang bugay nga ginhatag kay Esau…
    • Makita ta sa sunod nga si Laban NAGPLANO agod indi maghalin si Jacob…
    • Sigurado nga si Rebekah kag Laban nakuha ini nga batasan sa ila amay…
    • Jacob now seemed to have the same tendencies – did it run in the family!
    • Daw pareho man ang matabo kay Jacob – basi ara na ini sa ila dugo!
    • Ang akon amay waay nagdako sa kristohanon nga puluy-an – nagdako siya sa kalibutan…
    • Pero sang si Jesus nagkapyot sang iya kabuhi – WAAY niya ginpasa kon ano man ginhatag sa iya…
    • Narealizar niya nga wala siya nahigot sa pangkalibutanon nga ihemplo – kundi ara na sa Pulong!
    • Makapili kita kon ano nga ihemplo ang aton ipasa sa aton kabataan – maayo man ukon malain …
    • Makapili kita nga hatagan sila sang leksyon nga aton natun-an halin sa kalibutan – ukon halin sa Pulong…
  • 2nd – ANG PROBLEMA SA KASAL… VS, 15-35
    • 1st – Makita ang matuod nga katahom… vs. 15-17
    • Si Laban may duha ka bata nga babayi – Lea (ang magulang) kag Raquel (ang manghod)…
    • Ang mata ni Lea (nagahuloy) manami – ukon iya paga SAKITON imo mata kon magtulok ka sa iya…
    • Ang matuod – si Lea indi man gid gwapa nga babayi…
    • Sa ina nga rason si Jacob indi interesado sa iya!
    • Si Raquel (karnero) matahom – pati na ang PORMA sang iya (lawas) kag hitsura…
    • Ang matuod – si Raquel gwapa gid…
    • Amo ina ang rason kon ngaa interesado gid si Jacob sa iya!
    • Ang katahom daw patawa nga butang – ano gid bala ang matuod nga matahom…
    • Aton pinsar nga ang itom malain – pero sa US kag Europe – ang pagkaputi amo ang malain…
    • May ara kita pampaputi nga habon – dayon gusto man naton sang lotion nga gapaitom panit!
    • Sin-o maka makahambal kon ano gid ang matahom – sa mata sang mga galantaw!
    • Ang 70 ka tuig nga lalaki nagtulok sa iya asawa kag makita niya ang pinakamatahom nga babayi…
    • Indi naton makita kon ano ang iya makita – tungod nagatan-aw siya paagi sa iya mata nga may PAGHIGUGMA…
    • Ang pinakamatahom nga babayi- amo ang may tagipusuon sang iya bana!
    • Si Jesus nagatulok sa aton – nga my paghigugma – kag makita Niya ang aton katahom!
    • 2nd – Pag-obra para sa asawa… vs. 18-20
    • Si Jacob wala lang nagapungko kag nagapangalipay sa maayo nga pagtratar ni Laban sa iya…
    • Nagapangabudlay siya para makabulig sa iya tiyo…
    • Ang Ginoo nagsiling nga paga bendisyunan niya si Jacob – Genesis 28:18 – pero indi buot silingon nga wala na siya sing himuon…
    • Nakita ni Laban ang pagpangabudlay ni Jacob – mapisan siya!
    • Indi buot silingon nga ginbugayan kita sang Dios indi na kita mag-obra – baliktad sini!
    • Naga-obra kita sing maayo – pero indi ini paagi sa aton kaugalingon nga pagpangabudlay – kundi paagi sa grasya sang Ginoo!
    • I Corinto 15:10 – “Pero sa kaluoy sang Dios sa akon, karon apostol na ako. Kag wala sing may makasilin nga wala sing pulos ang kaluoy sang Dios sa akon, tungod nga ang matuod, mas madamo ang akon nahimo kon ikomparar sa nahimo sang akon kapareho nga mga apostoles. Pero ina indi sa akon kaugalingon, kundi tungod sa kaluoy kag bulig sang Dios.”
    • Indi tungod pamilya nila si Jacob (utod) – indi na siya paga sweldohan…
    • Ginhambalan ni Laban si Jacob kon ano ang gusto niya nga suhol – bayad sa iya pagpangabudlay…
    • Indi gusto ni Laban nga nga dayaan si Jacob…
    • Si Jacob nagsiling nga maobra siya sing pito ka tuig – sa baylo nga pakaslan niya si Raquel…
    • Gani nagserbisyo siya sing pito ka tuig – daw pila lang ini ka adlaw – tungod sang iya PAGHIGUGMA!
    • Madamo sing tawo nga indi gusto ang ila obra – hadlok sa masunod nga adlaw para mag-obra…
    • Ang problema indi ang obra – ang problema amo ang tagipusuon!
    • Kon nagahimakas kita mag-obra para makakwarta – makaluluoy kita…
    • Makaluluoy kita tungod nagapangabudlay kita – nga wala sing resulta…
    • Kon nagapangabudlay kita – tungod sa PAGHIGUGMA naton sa Ginoo – kag nagahandum mangin maayo nga ihemplo…
    • Makita naton nga ang pag-obra indi budlay – kundi bugay nga nagapalipay sa aton!
    • 3rd – Ang bilo sa kasal…vs. 21-29
    • Nag-abot ang adlaw nga kaslon sila – ang tradisyunal nga kasal – ang babayi magasuksok sang bilo…
    • INDI makita ni Jacob kon sin-o ang iya pakaslan – iya pinsar si Raquel…
    • Pero ang ginhimo ni Laban (hiphil) ginpakasal niya si Lea kay Jacob imbes nga si Raquel…
    • Pagkaaga – waay bilo / sanag – narealisar ni Jacob nga gin-into lang siya!
    • Amo gani subong ang mga Judio – ginakuha anay ang bilo antis maghambal – I do…
    • Naakig gid si Jacob – ngaa gin-into mo ako!
    • Ang balibad ni Laban – indi ina kinabatasan diri sa amon lugar…
    • Ang manghod indi anay kapangasawa antis sang magulang!
    • Balibad lang ini – pwede tani niya ihambal kay Jacob antis sang kasal!
    • Ang matuod nga rason – gusto niya magserbisyo si Jacob liwat sang pito pa ka tuig…
    • Ihatag niya si Raquel (pagkatapos sang isa ka semana kay Lea) – pero sa pito pa liwat ka tuig!
    • Nakita ni Laban nga ginbugayan siya tungod kay Jacob – dalok siya – gusto niya sing madamo nga bugay!
    • Pag-ani sang ginpanggas…
    • Ginkuha ni Jacob ang pagkamagulang ni Esau (paagi sa isa ka yahong nga sopas)
    • Pero indi amo sina – tungod nga dalok siya gusto pa niya sang bugay…
    • Gani NAGPLANO siya – kag ginkuha niya ang indi para sa iya – pareho sa ginhimo ni Laban sa iya!
    • MAGA-ANI kita kon ano ang aton GINPANGGAS – matuod ini para sa mangunguma – amo man ini sa kabuhi!
    • Kon dayaon kita/nagapangawat/malain magtratar sa iban – indi kita makibot kon matabo man ini sa aton…
    • Dapat trataron naton ang iban pareho sa kon ano ang gusto naton nga pagtratar nila sa aton!
    • Mateo 7:12 – “Himua ninyo sa inyo isigkatawo ang luyag ninyo nga himuon nila sa inyo…”
  • 3rd – INDI INI PARTE SA KASAL… VS. 31-35
    • 1st – Indi palangga si Lea…vs. 31
    • Si Jacob may-ara duha ka asawa – pero mas palangga niya si Raquel sang sa kay Lea…
    • Sa Hebreo – GINAKA-INITAN – GINAKA-INITAN ni Raquel…
    • Nakita sang Ginoo – nga INDI palangga ni Jacob si Lea – kag GINAKA-INITAN siya sang iya utod nga si Raquel!
    • Ang resulta – ginbuot sang Ginoo nga makapamata si Lea / pero si Raquel indi!
    • 2nd – Apat ka lalaki…vs. 32-35
    • 1 – Si Lea nagbata sing lalaki – kag gin ngalanan niya nga Reuben – May ara ako sing bata…
    • Tungod hambal niya – nakita sang Ginoo ang akon kalisod…
    • Sigurado higugmaon na ako sang akon bana – tungod ginhatagan ko siya sing bata!
    • 2 – Si Lea nagbata liwat ikaduha – gin ngalanan niya ini nga Simeon – nakabati…
    • Tungod ang Ginoo NAKABATI nga wala ako GINAHIGUGMA!
    • 3 – Si Lea nagbata liwat ikatatlo – gin ngalanan niya ini nga Levi – Malapit…
    • Tungod ginhatagan ko ang akon bana sing tatlo ka bata – magapalapit na siya sa akon!
    • 4 – Nagbata liwat sa Lea sa ikaapat – gin ngalanan niya ini nga Judah – Dayawon…
    • Subong paga dayawon ko ang Ginoo – BISAN gina kulang ako sa PAGPALANGGA nga halin kay Jacob!
    • 3rd – Si Lea nagapangita sang PAGHIGUGMA – pagbaton – sa pag-updanay nila ni Jacob…
    • Pero bisan nga ginhatagan niya ini sang 4 ka kabataan – wala niya gid ini nakita…
    • Nag-abot ang tion nga gusto niya – Dayawon ang Ginoo!
    • Sang narealisar niya ini – wala na siya nagbata liwat!
    • Kon magpangita kita sing PAGHIGUGMA halin sa aton asawa / bana – basi indi naton ini makita…
    • Bisan makita pa naton subong – wala sing kasiguraduhan nga wala sing problema pagkabuwas…
    • Ang kasal indi parte sa pagpangita sing GUGMA – parte ini sa pagtuon nga MAGKAPYOT kay Jesus…
    • Pag depende kay Jesus ADLAW-ADLAW – bisan sa aton kabudlayan!
    • Lucas 9:12 – “Palakta na ang mga tawo sa mga baryo kag sa mga sityo sa palibot agod makapangita sila sang ila pagkaon kag tululugan, kay ari kita diri sa kamingawan.”
    • Sa ulihi si Lea isa sa HINIGUGMA ni Jacob – Genesis 49:29-31
    • Indi tungod ginhatagan siya sini sang kabataan – kundi tungod GINDAYAW niya ang Ginoo!
    • Sa tion nga mag tulok kita sa Ginoo – MATUN-AN naton mangin kontento…
    • Kag makasiling kita pareho kay Lea – sa TANAN nga butang – DALAYAWON ang Dios…
    • Kag kon magtulok kita kay Jesus – makita naton nga may ara kita sing MANAMI nga pag-asawahay!
  • 4TH – KAHISA… VS. 1-24
    • 1st – Ang DELIKADO sa PAGKAMAHISAON… VS. 1-2
    • Sang nahibaloan ni Raquel nga indi siya makabata – NAHISA SIYA SA IYA UTOD…
    • KAHISA – nagapula ang hitsura – nagaselos!
    • Katingalahan kay – NAHISA si Lea kay Raquel kay ginahigugma siya ni Jacob – si Raquel NAHISA kay Lea kay may mga bata siya…
    • Wala sa ila duha ang kalipay – tungod NAGATULOK sila kon ano ang WALA sa ila!
    • Wala kita malipay sa mga butang nga ara na sa aton…
    • Basi mas damo ang aton manggad sang sa iban – pero nagapinsar pa gid kita kon paano mas magdamo ang aton nga manggad sang sa ila…
    • Gusto naton sang manami nga bayo – imbes nga mangin mapinasalamaton sa mga butang nga ara na sa aton…
    • Gusto naton sang mas manami nga obra – sang sa magpasalamat tungod may ara kita sing obra…
    • Ang KAHISA parte sa pagkuha sang gusto – indi pagkakontento sa kon ano ang ara sa aton!
    • Kon mag tulok lang kita sa kon ano ang WALA sa aton – mabudlay ang aton kabuhi…
    • Pero kon magpasalamat kita sa Ginoo sa kon ano ang ihatag niya sa aton – bulahan kita!
    • Hatagi ako sang anak – kay kon indi, mapatay gid ako!
    • Indi sala ni Jacob kon ngaa indi kabata si Raquel – si Lea gani may-ara na sang apat ka bata…
    • Pero gusto ni Raquel nga basulon ang iban – gani ginbasul niya ang iya bana!
    • Gani naakig si Jacob – ngaa, Dios ako haw – Siya nagabuot nga indi ka makabata!
    • Kon indi naton makuha ang aton gusto – mangita kita sing balasulon…
    • Indi naton mabasol ang Ginoo – indi man naton siya makita sa personal para basulon…
    • Gani nagapangita kita sang pwede basulon – kalabanan ang mga tawo pa nga malapit sa aton…
    • Tungod indi kita makontento sa kon ano ang ara– sa ulihi ginasakit lang naton ang mga tawo nga ginahigugma naton!
    • 2nd – Ang RESULTA sang KAHISA… VS. 3-8
    • Naga tulok sa kalibutan…
    • Si Raquel naghulat lang tani sa Ginoo nga maghatag sa iya sing bata…
    • Pero ang KAHISA niya kay Lea ang rason kon ngaa nangita sang sabat si Raquel sa kalibutan…
    • Ang iya solusyon ihatag ang iya suluguon nga si Bilha kay Jacob bilang asawa…
    • Ang kabataan ni Bilha mangin iya naman – may ara ako kabataan paagi sa iya…
    • Indi ini makatilingala sadto nga mga inadlaw (hasta subong – surrogate mother)…
    • Pero pareho kay Abraham kag Hagar – ang pagtulok sa kalibutan – indi gid maayo nga pagpili…
    • Ang Ginoo nagpromisa nga ihatag niya ang tanan naton nga kinahanglan – pero indi ang aton mga gusto…
    • Gani kon wala in isa aton – indi naton ini kinahanglan!
    • Kon MAHISA kita – buot silingon wala ginahatag sang Ginoo aton kinahanglan…
    • Gani makadto kita sa kalibutan – maghimo sing butang nga iya sang kalibutan – agod makuha ini…
    • Ang KAHISA makakuha sang aton panulok sa Ginoo – kag gina butang sa kalibutan!
    • Santiago 3:16 – “Kay kon diin ang kahisa kag pagkaiyaiyahon, didto man ang pagginamo kag ang tanan nga klase sang mga kalautan.”
    • Nagbata si Bilha (ikalima nga bata ni Jacob) – gin ngalanan ini ni Rachel nga Dan – Ang Ginoo akon manughukom…
    • Siling niya – ginkuha sang Dios ang akon kahuy-anan – ginsabat niya ang akon pangamuyo…
    • NAHUYA si Raquel tungod INDI siya makabata…
    • Nagahibi siya tungod si Leah may ara sing mga kabataan…
    • Pero ang mahimo na lang gid ni Raquel – amo ang mag angkon sang bata sang iban…
    • Kon magakuha kita sang sabat sa kalibutan – we come up with second best
    • Ang aton makuha indi manami sang sa aton nga gid nga gusto…
    • Sa bayo – obra – abyan – indi mangin manami sa kon ano ang aton GINAKAIBUGAN…
    • Tungod wala kita nagahulat sa Ginoo – ga kuha kita sabat sa ginahatag sang kalibutan…
    • Bilang resulta kita mangin BITTER – as if somehow – we have been ripped off in life!
    • Nagbata liwat si Bilha (ikaanom nga bata ni Jacob) gin ngalanan ini ni Raquel nga Naftali – pakigsumpong…
    • Puwerte gid ang akon pakigsumpong sa akon utod – pero una siya nga nakipagsumpong sa Ginoo!
    • Tungod indi siya KONTENTO sa ginahatag sang Ginoo – ang paghigugma sang iya bana…
    • Gani nakipagsumpong siya sa iya utod – wala siya sing kabataan – pero si Lea may ara sing apat ka mga bata…
    • Tungod sa kalain sang iya buot nga halin sa KAHISA – ginhimo ni Raquel nga kompetisyon ang mga kabataan…
    • Kon kita kontento na kita – wala na kita sing labot kon ano ang pinsaron sang iban…
    • Pero kon indi kita kontento – ginapamatud-an ini naton sa iban…
    • Pagpakita sang aton bayo / obra / kabataan nga mas maayo sang sa iban…
    • Nabudlayan kita tungod nagapalumba kita sa iban – INDI gid kita magdaog…
    • Bisan ano pa ang may ara sa aton – MAHISA gid kita kag nagahandom sang sobra!
    • 3rd – Ang IHEMPLO sang KAHISA… vs. 9-13
    • Sang indi na si Lea makapamata…
    • Ginpasawa niiya kay Jacob ang iya suluguon nga si Zilpa…
    • Nakita niya ini nga solusyon para sa iya utod – gani gin sunod niya ini!
    • Nagbata si Zilpa (ika pito nga bata ni Jacob) – gin ngalanan ini ni Lea nga Gad – Suwerte
    • Ang ideya amo ginhatagan niya si Jacob sang madamo nga bata – kompara kay Raquel…
    • Tungod nga gin sunod ni Lea si Raquel – gin sunod ya man ang kompetisyon!
    • Nagbata liwat si Zilpa sang lalaki nga ikaduha (ika walo nga bata ni Jacob) – gin ngalanan ini ni Lea nga Asher – Malipayon…
    • Nalipay si Lea kay ginhatagan niya si Jacob sang anom ka kabataan (sa tuod apat lang)…
    • Iya pinsar nga tawgon siya nga bulahan tungod sa iya mga kabataan…
    • Pero indi pagid kontento si Lea – nagapangita pa gid sya sang PAGHIGUGMA ni Jacob!
    • Lain ang kasadya sa kalipay – ang kasadya depende sa aton kahimtangan…
    • Ang kalipay indi base sa aton kahimtangan – naga base ini sa kay Jesus…
    • Si Jesus wala naga bag-o – pareho Siya kagapon/subong/ kag sa palaabuton – Hebreo 13:8
    • Gani kon ano man ang aton kahimtangan – may kalipay kita PERMI tungod kay Jesus!
    • Sa pagkamatuod ang isa lang gid ka pamaagi agod kita may kalipay sa aton kabuhi amo ang pagkilala kay Jesus kag sa Iya pulong…
    • Gani kon gusto naton nga mapun-an sing Kalipay sa aton kabuhi – mag basa sang Pulong – kag mag palapit kay Jesus!
    • Salmo 16:11 – “Tungod sa imo presensya malipayon ako…”
    • 4th – Ang KABUANGAN tungod sa KAHISA… vs. 14-16
    • Reuben – nakakita sing mandragora sa uma (tion sang tig-ani sang trigo)…
    • Ano ang mandragora – buot silingon sin isa hebreo – love apple…
    • Indi kita sigurado kon ano ini klase nga tanom – pero sigurado naka bulig in isa pagbusong…
    • Gusto ni Raquel sang mandragora – tungod wala pa gid sya sing kabataan (basi makabulig ini)…
    • Pero nagsabat si Lea – ginkuha mo ang akon bana – kag pati ang mandragora sa AKON bata!
    • Si Raquel nagsiling nga bayaran niya ang mandragora – sa baylo ihatag niya si Jacob kay Lea sadto nga gab-i…
    • Pag-abot ni Jacob halin sa uma – ginsugata siya ni Lea – kinahanglan diri ka sa akon maghulid sini nga gab-i!
    • One has to ask why the holy spirit would choose to include it…
    • Indi ini importante sa istorya – indi ini makahatag sa aton sang critical nga impormasyon…
    • Ano ang ginapakita diri ay kon ano ka kaladlawan lang ini nga butang kon kita INDI mangin kontento!
    • 5th – Ang RESULTA sang KAHISA… vs. 17-24
    • Nagbata si Lea sang lalaki nga ikalima nila nga anak ni Jacob (ika siyam nga bata ni Jacob) – ginngalanan niya ang bata nga Isacar – Padya/bayad
    • Nagapati siya ang Ginoo nag padya sa iya tungod gin hatag niya si Zilpa kay Jacob…
    • Nagbata si Lea sang lalaki nga ikaanom nila nga anak ni Jacob (ika pulo nga bata ni Jacob) – ginngalanan niya ini nga Zebulun – Ginpadunggan…
    • Nagapinsar siya nga maistar na si Jacob upod iya (imbes sa nga kay Raquel) tungod ginhatagan niya ini sang anom ka kabataan…
    • Ginhatagan ni Lea si Jacob sang bata nga babayi kag gin nagalanan niya ini nga Dina (importante ini karon)- Genesis 34
    • Pero sa ulihi wala gid nagmaayo si Lea kompara sang una…
    • May-ara siya sing walo ka kabataan – mas damo ang iya mga bata – pero wala siya gihapon sing GUGMA!
    • Wala gid nagkalipat ang Ginoo kay Raquel…
    • Indi tungod nalimntan na niya si Raquel – PERMI gid niya ginapaminsar si Raquel…
    • Amo na ini ang TION nga makabata siya – gani ginbuksan sang Ginoo ang iya tiyan…
    • Ginngalanan ini Raquel nga Jose (ika-onse nga bata ni Jacob) – Yahweh gindugang…
    • Ginahatagan na sang Ginoo sang bata si Rachel – ang kamanghuran nga bata ni Jacob…
    • Pero sa ulihi wala man siya gihapon nagdaog – nahisa siya gihapon kay Lea tungod may ara ini walo ka mga kabataan!
    • May ara siya sing GUGMA sang iya bana – pero INDI siya gihapon makontento!
    • Sa ulihi – wala sing pagbag-o – ang kahisa wala gid nagpuno sa ila!
  • 5TH – BULAHAN ANG GINOO… vs. 25-43
    • 1st – Apat ka asawa /onse ka kabataan – Si Jacob handa na nga magpuli… vs. 25-36
    • Nag serbisyo siya sang 14 ka tuig – indi na niya kinahanglan nga mag-obra para kay Laban…
    • Pero natun-an ni Laban nga sa iya NAEKSPERIENSYAHAN – practice divination…
    • Ginbugayan siya para sa kaayuhan ni Jacob – gusto niya nga magtinir siya!
    • Handa siya maghatag sang bisan pila nga suhol – para magtinir lang si Jacob!
    • Ang deal – speckled and spotted…
    • Ang iban nga mga sapat ni Laban puro puti – iban puro kaki – iban kambang…
    • Suweldo ni Jacob – ang tanan nga sapat nga may ara sang kaki kag puti…
    • Sa sin inga paagi indi na magpamangkot ang mga tawo kon sin o ang tag-iya sang sina nga sapat!
    • Si Laban nagsugot – nagapinsar kita nga kalabanan sa mga sapat puro puti…
    • Gani ginkuha niya dayon ang mga sapat nga kambang – kag ginapabantayan niya sa iya mga kabataan!
    • Sa hunahuna ni Laban – mas damo ang iya nga mga sapat!
    • Diutay lang ang mga kasapatan ni Jacob – tatlo ka adlaw nga pagpanglakaton – halin sa madamo nga kasapatan ni Laban!
    • 2nd – selective breding… vs. 37-42
    • Nagkuha si Jacob sang mga sanga sang alamo/abilyano, kag platano – para makontrol ang ila kadamuon…
    • Kon ang mabaskog nga mga sapat mag-abot – ibutang niya dayon ang mga sanga sa ila ilimnan…
    • Kon ang maluya nga mga sapat mag abot – INDI niya ibutang ang sanga sa ilimnan…
    • Sa ini nga paagi ang tanan nga mabaskog nga sapat mangin kambang!
    • Buot silingon – ang TANAN nga mabaskog nga mga sapat iya ni Jacob!
    • Sa sini nga tion basi maglingin ang imo ulo…
    • Ang kolor ayhan sang sanga ang nagbag-o sang kolor sang bata sang karnero – sigurado INDI…
    • Ang kolor sang karnero depende sa ila lahi…
    • Kag tungod tanan ang nga kambang nga mga sapat ginseparar sa mga puro puti kag puro kaki…
    • There was VERY little chance of any of the animals being born with those traits!
    • Ano ang natabo – ang Ginoo naghikot – WALA si Jacob may ginhimo!
    • Bisan ano nga kolor/ klase sang sapat nagsugot si Laban nga ihatag ini kay Jacob…
    • Amo ina ang kolor/ klase sang sapat that the WHOLE flock would produce – Genesis 1:8
    • 3rd – Si Jacob nangin GRABE – GRABE ka manggaranon… vs. 43
    • Makita naton dason semana nga magadala ini sing problema kay Jacob…
    • Iya mga pakaisa mahisa sa iya mga manggad…
    • Kay kon ang isa ka tawo ginabugayan sang Ginoo – ang iban mahisa!
    • Imbes na magtulok sa Ginoo nga nagabugay sa iya!
    • Kon ginabugayan kita sang Ginoo – makita naton nga ang iban mahisa sa aton…
    • Bisan pwede sila mahatagan sang bugay pareho sa aton paagi sa pagtulok sa Ginoo!