Making Bible Study Easy for everyoneEnglish • Hiligaynon
Back to Psalms
Verse-by-Verse Bible Study

Psalms 38-40

A Hiligaynon study of Psalms 38-40 focusing on God's Will, Gospel, Grace, and Judgment.

These are the original teaching notes from this passage.

Review…

  • Psalm 36 – Way of the LORD
    • The Lord gave David a PROPHECY concerning the TWO paths…
    • The way of the WICKED – do not FEAR the LORD – LIE to themselves – and THINK about evil…
    • The way of the LORD – are LOVED by the LORD – SATISFIED by the LORD – He is our LIGHT!
    • The simple CHOICE – KNOW the LORD and be saved – or in PRIDE fall down!
    • Psalm 37 – The Contrast
    • An ACROSTIC Psalm – comparing the RIGHTEOUS to the WICKED…
    • RIGHTEOUS – do not ENVY sinners – instead the TRUST the LORD
    • As a RESULT – He gives us His DESIRES -and we learn to COMMIT our ways to RIGHTEOUSNESS!
    • WICKED – will prosper – but ONLY for a short TIME…
    • Living WICKED only gives momentary happiness – RIGHTEOUSNESS is ETERNAL!

Psalm 38 – Chastened by the LORD

Salmo 38- Gindisiplina sang DIOS…

  • 1st – Chastening of the LORD… vs. 1-8
  • 1st– Gindisiplina sang Dios…vs. 1-8
    • 1st – Introduction… vs. 1
    • 1st– Panuguran…vs. 1
      • A Psalm of David. To bring to remembrance!
      • Ang kanta ni David. Sa pagdala bilang pagdumdom!
      • A title only used TWICE in the Psalms – also Psalm 70
      • Ang titulo gingamit KADUWA lang sa Salmo- kag sa Salmo 70
      • A PENITENTIAL Psalm – where David confesses his sin before the LORD
      • Ang PAGPENITENSYA nga Salmo- kon sa diin si David nagtuad sang iya sala sa atubang sang DIOS…
      • We do NOT know when – or what SIN – brought David to write this confession…
      • WALA kita nakahibalo kon san-o- ukon ano nga SALA- nagdala kay David sa pagsulat sang sini nga pagtuad..
      • REMEMBRANCE [זָכַר] – God had CAUSED [hiphil] David to REMEMBER his SIN…
      • PAGDUMDOM [זָכַר]- GINHIMO sang Dios para MADUMDUMAN ni David ang iya nga SALA…
      • We would say CONVICTION – God was working on his HEART!
      • Makahambal kita nga GINSILUTAN- nga ang Dios nagatrabaho sa iya nga TAGIPUSUON!
    • 2nd – Wrath of the LORD… vs. 1-3
    • 2nd– Kaakig sang DIOS….vs. 1-3
      • O LORD – do not rebuke me in Your wrath – nor chasten me in Your hot displeasure!
      • O DIOS- indi ako pagsabdunga ukon pagsiluti sa imo kaakig- ukon disiplinaha ako sa Imo kainit!
      • For Your arrows pierce me deeply – and Your hand presses me down.
      • Kay daw ginpilas mo ako sang pana- kag ang imo kamot nagsumbag sa akon..
      • There is no soundness in my flesh because of Your anger…
      • Inid maayo ang pamatyag sang ang lawas tungod sang Imo kaakig sa akon mga sala.
      • Nor any health in my bones because of my sin!
      • Ukon bisan ano nga sakit sa akon tungod sa akon sala!
      • PLEASE do NOT [hiphil] me to be judged in WRATH – or intensely [piel] punish me in RAGE…
      • INDI PAGTUGUTI nga hukman mo ako sa KAAKIG- ukon tuman nga pagpina sa akon sa KASINGKAL…
      • David felt the ARROWS of the LORD – His hand pressed against him…
      • Nabatyagan ni David ang PANA sang DIOS- nga ang Iya nga kamot nagsumbag sa iya..
      • He had NO [אֵין] health in his BODY – NO [אֵין] peace [שָׁלֽוֹם] in his SOUL!
      • INDI [אֵין] maayo ang iya LAWAS- WALA [אֵין]sang kalinong [שָׁלֽוֹם] ang iya nga KALAG!
      • No one LIKE CONVICTION – that nagging feeling inside when we SIN…
      • Wala sang may NAMIAN sang PAGSILOT- nagatublag sa balatyagon kon kita NAKASALA…
      • It is very uncomfortable – it steals our PEACE – it can ROB our JOY…
      • Ina tuman ka indi komportable- ginakuha ang aton nga KALINONG- ina MAKADULA sang aton nga KALIPAY…
      • But it is the GRACE of God at work in our lives – trying to get us to REPENT…
      • Pero amo ina ang GRASYA sang Dios nga nagatrabaho sa ton nga kabuhi- nagatinguha nga kuhaon kita para MAGHINULSOL…
      • As long as we are feeling CONVICTION – we know the SPIRIT is working…
      • Samtang nga kita nagabatyag sang KOMBIKSION- nakahibalo kita nga ang espiritu nagatrabaho…
      • The really scarry moment is when we can sin – and no long feel guilty!
      • Ang pinakahaladlukan nga tion kon kita nakasala- kag wala na gabatyag nga nakasala…
      • I Timothy 4:2 – “Having [our] conscience seared with a hot ron…”
      • I Timoteo 4:2- “ Wala sila ginakonsensya tungod nga kontrolado sila ni Satanas. “
    • 3rd – Consequences of SIN… vs. 4-8
    • 3rd– Ang resulta sang SALA…vs. 4-8
      • For my iniquities have gone over my head. Like a heavy burden they are too heavy for .me.
      • Daw malumos na ako sa akon mga sala, pareho ini sa mabug-at nga palas-anon nga indi ko masarangan.
      • My wounds are foul and festering because of my foolishness.
      • Tungod sang akon kabuangan ang akon mga pilas naghubag kag nagbaho..
      • I am troubled – I am bowed down greatly. I go mourning all the day long.
      • Ara ako sa kalisod- nagbarikutot ako sa puwerte nga kasakit. Kag nagapangasubo ako sa bilog nga adlaw.
      • For my loins are full of inflammation – and there is no soundness in my flesh.
      • Puwerte nagid sa akon kaluya- nagaugayong ako sa kasakit sang akon balatyagon.
      • I am feeble and severely broken. I groan because of the turmoil of my heart.
      • Indi maayo ang akon lawas- kag nagangutngot ang akon nga hawak.
      • The OLD Testament uses several words to describe SIN…
      • Ang DAAN nga Katipan nagamit sang madamo nga mga tinaga para ilaragway ang SALA…
      • SIN [חַטָּאָת] – means to miss the mark – an accidental mistake…
      • SALA [חַטָּאָת]- nagakahulugan nga pagtalang sang tanda- ang aksidente nga sala…
      • TRANSGRESSION [פֶּשַׁע] – means rebellion – an intentional sin against God…
      • PAGLAPAS [פֶּשַׁע] – nagakahulugan sa pagrebelde- ang intensyon nga pagpakasala kontra sa Dios…
      • INIQUITY [עָוֹן] – speaks of our convictions – because of SIN or TRANSGRESSION!
      • KALAUTAN [עָוֹן] – nagahambal sang aton nga mga kombiksion- tungod sa SALA ukon sa PAGLAPAS!
      • The burden of his GUILT was too much for David – he was in OVER his head…
      • Ang kabug-at sang iya nga balatyagon sobra na para kay David- siya ara sa IDALOM sang iya nga ulo..
      • FOOLISH choices had [hiphil] WOUNDED him – left untreated [no repentance] they DECAYED…
      • KABUANGAN nga mga pagpili amo ang NAGPAPILAS sa iya- nabilin nga wala ginbulong[ wala naghinusol] sila NADUNOT..
      • His sin bent him over [niphal] in GREAT [מְאֹד] pain – he MOURNED [piel] all day…
      • Ang iya nga sala nagbinat sa iya sa PUWERTE [מְאֹד] nga kasakit- NAGPANGASUBO siya sa bilog nga adlaw..
      • He was BURNING up with a fever – his body had fallen [perfect] apart…
      • Daw NASUNOG siya sa iya nga hilanat- ang iya lawas tuman gid kaluya..
      • His sin made him [niphal] NUMB – [niphal] CRUSHED him – left him GROANING [piel]!
      • Ang iya sala nagdala sa iya sa PAGPALAMINHOD- [niphal] NAGDUGMOK sa iya- ginbayaan siya nga NAGAUGAYONG [piel]
      • Sin is DEADLY – unrepentant SIN will harden our hearts to God – Hebrews 3:12
      • MAKALAMATAY ang Sala- ang wala nahinulsulan nga sala makapatig-a sa tagipusuon sa Dios– Hebreo 3:12
      • Make no MISTAKE – there is NOTHING God will not do to get our attention…
      • HINDI MAGPAKASALA- WALA sang himuon ang Dios para makuha ang aton nga atensyon…
      • Financial ruin – the collapse of a family – severe sickness…
      • Pinansyal nga problima- ang pagdagdag sang pamilya- lala nga mga masakit..
      • There is NO limit to how far God will go – to show us we need to REPENT!
      • WALA sang limitasyon kon ano kalayo ang himuon sang Dios- para ipakita nga kinahanglan naton MAGHINULSOL…
  • 2nd – No other answer… vs. 9-14
  • 2nd– Wala sang Iban nga Sabat….vs. 9-14
    • 1st – No STRENGTH… vs. 9-10
    • 1st-Wala sing KUSOG….vs. 9-10
      • Lord – all my desire is before You – and my sighing is not hidden from You.
      • DIOS- nahibaluan mo ang tanan ko nga ginahandom- kag nabatian mo ang akon nga pag-ugayong…
      • My heart pants – my strength fails me – as for the light of my eyes – it also has gone from me!
      • Nagakubakuba ang akon nga dughan- wala na ako sang kusog- kag malubog na ang akon panulok- kag ina nadula na sa akon!
      • The HEART of David always [perfect] WANDERED [pants] – it wanted to SIN…
      • Ang TAGIPUSUON ni David permi NAGALAYAW[pants]- nga gusto MAGPAKASALA..
      • His STRENGTH always [perfect] FAILED – he could not overcome his desire to SIN…
      • Ang Iya nga KUSOG permi NADULA- indi niya mabatuan ang iya handom sa SALA..
      • His EYE had no [אֵין] LIGHT – he could not SEE any solution…
      • Ang iya MATA LUBOG na – indi siya MAKAKITA snag bisan ano nga solosyon..
      • So David LEARNED – there was no other answer than the Lord [אֲדֹנָי] – his Master!
      • Gani NAKATUON si David- wala sang iban nga sabat kaysa DIOS [אֲדֹנָי]- iya Agalon!
      • People try all kinds of things to find VICTORY over their sin…
      • Ginatinguhan sang mga tawo ang tanan nga sahi sang butang para makapangita sang KADALAG-AN sa ila nga sala…
      • Some think they can change their HEARTS – but our heart is WICKED – Jeremiah 17:9
      • Ang iban nagahunahuna nga magbag-o ang ila nga TAGIPUSUON- pero ang ila nga tagipususon MALAIN– Jeremias 17:9
      • Some think they have the strength to CONTROL their sin – but we are WEAK – Matthew 26:41
      • Ang iban nagahunahuna nga may ara sila sang kusog sa PAGKONTROLAR sa ila nga sala- pero kita mga MALUYA– Mateo 26:41
      • Some think they can LOOK for answers in others – but we are BLIND – John 9:39
      • Ang iban nagahunahuna nga MAKAPANGITA sila sang sabat sa iban- pero kita mga BULAG– Juan 9:39
      • The ONLY solution to SIN – is to SUBMIT to the MASTER – by coming to the LORD!
      • Ang Solusyon LANG sang SALA- amo ang MAGPASAKOP sa AGALON- paagi sa pagkadto sa DIOS!
      • Romans 8:1 – “There is therefore now no condemnation to those who are in Christ Jesus…”
      • Roma 8:1- “ Karon ang mga ra kay Cristo Jesus indi na paghukman nga silutan…”
    • 2nd – No FRIENDS… vs. 11-12
    • 2nd– Wala mga ABYAN….vs. 11-12
      • My loved ones and my friends stand aloof from my plague – and my relatives stand afar off.
      • Ang akon mga abyan kag mga kaupod nagalikaw sa akon tungod sang akon nga balatian- bisan ang akon mga paryente nagapalayo sa akon
      • Those also who seek my life lay snares for me. Those who seek my hurt speak of destruction…
      • Ang mga tawo nga gusto magpatay sa akon nagabutang sang siod para dakpon ako. Sila nga gusto magsakit sa akon nagaestoryahanay kon paano nila ako malaglag.…
      • And plan deception all the day long!
      • Sa bilog nga adlaw nagaplano sila sa pagtraidor sa akon!
      • The WIVES [אָהַב] of David – his FRIENDS – his RELATIVES – all kept away from him…
      • Ang ASAWA [אָהַב] ni David- ang iya mga ABYAN- Iya mga PARYENTE- tanan nagapalayo sa iya…
      • Yet those who SEEK [piel] to kill him – are free to speak LIES about him all day long!
      • Pero ang mga tawo nga GUSTO siya nga patyon- hilway nga nagahambal sang BINUTIG parte sa iya sa bilog nga adlaw!
      • Do NOT get angry with family and friends who are NOT there in the hard times…
      • INDI magkaakig sa pamilya kag mga abyan nga WALA sa tion sa mga kabudlayan..
      • God will often TAKE them away from us – so we do not learn to DEPEND on them…
      • Kon kis a GINAKUHA sila sang Dios palayo sa aton- para nga makatuon kita nga indi MAGDEPENDE sa ila…
      • The LORD does not want us to put our faith in men – He wants us to look to Him!
      • Indi gusto sang DIOS nga ibutang naton ang aton nga pagtuo sa tawo- gusto Niya nga magtulok kita sa Iya!
    • 3rd – No RESPONSE… vs. 13-14
    • 3rd– Wala NAGASABAT…vs. 13-14
      • But I – like a deaf man - do not hear – and I am like a mute who does not open his mouth.
      • Pero ako- Nagapabungol-bungol- nga indi makabati- kag nagapaapa-apa ako nga indi makahambal..
      • Thus I am like a man who does not hear – and in whose mouth is no response!
      • Pareho sa tawo nga wala nakabati- kag wala ako nagasabat.!
      • David did not LISTEN to the LIES of those who spoke about him – DEAF and SILENT…
      • Si David wala NAGAPAMATI sa mga BINUTIG sang mga tawo nga nagahambal parte sa iya- NAGAPABUNGOL-BUNGOL kag WALA NAGASABAT…
      • Because he knew there was NOTHING he could SAY that would SOLVE his problems!
      • Kay tungod nga nakahibalo siya nga WALA sa iya nga may IHAMBAL nga maka SOLBAR sang iya nga mga problima!
      • People like to use WORDS to try and get out of TROUBLE – say SORRY…
      • Namian ang mga tawo nga maggamit sang PULONG para tinguhaan nga makaguwa sa KAGAMO- mangayo sang PASENSYA…
      • But WORDS without a change of LIFE – are cheap and will do NOTHING…
      • Pero PULONG nga wala pagbag-o sang KABUHI- barato kag WALA mahimo…
      • Better to keep our mouths SHUT – and let our ACTIONS speak for themselves!
      • Mas maayo nga hipuson naton ang aton mga baba- kag tugutan nga ang aton BINUHATAN para sa ila kaugalingon..
  • 3rd – Coming to the LORD… vs. 15-22
  • 3rd– Pagkadto sa DIOS….vs. 15-22
    • 1st – In HOPE… vs. 15-17
    • 1st– May PAGLAOM…vs. 15-17
      • For in You – O LORD – I hope. You will hear – O Lord my God…
      • Para sa Imo- O DIOS- Kabay pa. Nga nabatian Mo ang akon nga pangamuyo- o Dios na akon Ginoo..
      • For I said – Hear me – lest they rejoice over me…
      • Nagapangamuyo ako- Pamatii ako- indi pagtuguti ang akon kaaway nga magkalipay.
      • Lest – when my foot slips – they exalt themselves against me.
      • Ukon- magpabugal kon malaglag ako- magakalipay sila kontra sa kon.
      • For I am ready to fall – and my sorrow is continually before me!
      • Handa na ako nga malaglag- kag wala untat ang nga pag-antos !
      • HOPE [יָחַל] – to WAIT on someone as the SOLUTION…
      • PAGLAOM [יָחַל] –- sa PAGHULAT sang isa ka tawo bilang SOLUSYON…
      • David had LEARNED [hiphil] he needed to WAIT on the Lord [אֲדֹנָי] who was God [אֱלֹהִים]
      • NATUN-AN ni David nga kinahanglan niya nga MAGHULAT sa Dios [אֲדֹנָי] nga amo ang Ginoo [אֱלֹהִים]
      • If the LORD [יְהוָה] did not hear him – his enemies would [hiphil] REJOICE over him…
      • Kon ang DIOS indi magpamati sa iya- ang iya mga kaaway MAGKALIPAY [hiphil] sa iya…
      • Because David was already LIMPING [fall] – his PAIN always with him!
      • Kay tungod nga si David NALAGLAG na nga daan- ang iya nga KASAKIT ara permi sa iya!
      • WAITING on the LORD is NEVER our first response to our problems…
      • Ang PAGHULAT sa DIOS INDI ang una naton nga sabat sa aton nga mga problima…
      • Often the LORD has to take us to the BREAKING point – before we LEARN to HOPE in Him…
      • Masami nga ang Dios nagadala sa aton sa PINAKABUDLAY nga punto- antes nga MAKATUON kita nga MAGLAOM sa Iya…
      • When EVERYTHING and EVERYONE else has let us down – we finally look to the ONLY answer!
      • Kon ang BISAN ANO kag ang TAGSA TAGSA magapakanubo sa aton- magalantaw LANG kita sang sabat!
    • 2nd – In REPENTANCE… vs. 18
    • 2nd– Sa PAGHINULSOL…vs. 18
      • For I will declare my iniquity. I will be in anguish over my .sin.
      • Gani ginatuad ko ang akon mga sala. Nga nagatublag sa akon…
      • God made [hiphil] David CONFESS his GUILT [עָוֹן]
      • GINPATUAD [hiphil] sang Dios si David sa iya nga SALA [עָוֹן]…
      • And in the END – David learned to always [imperfect] FEAR sin [חַטָּאָת]!
      • Kag sa KATAPUSAN- natun-an ni David nga permi MAGKAHADLOK sa sala
      • This is ALWAYS the purpose of ALL trial and tribulation we experience in life…
      • May ara sang PERMI nga tuyo ang TANAN nga mga pagtilaw kag kalalat-an nga aton naagyan sa kabuhi..
      • God wants to bring us to a place of REPENTANCE – confessing our SIN…
      • Gusto sang Dios nga dal-on kita sa lugar sang PAGHINULSOL- pagtuad sang aton SALA..
      • And He allows SEVERE consequences – so we learn to FEAR sin – and stay close to Him!
      • Kag inatugutan Niya sang PUWERTE nga konsekuwensya- para nga makatuon kita nga MAGHADLOK sa sala- kag magpadayon palapit sa Iya!
      • II Corinthians 1:9 – “We had the sentence of death in ourselves, that we should not trust in ourselves but in God who raises the dead.”
      • II Corinto 1:9- “ Pero natabo gali ato para makatuon kami nga indi magsalig sa amon kaugalingon, kundi sa Dios nga amo ang nagabanhaw sang mga patay..
      • dead.”
    • 3rd – For SALVATION… vs. 19-22
    • 3rd– Para sa KALUWASAN…vs. 19-22
      • My enemies are vigorous - and they are strong – those who hate me wrongfully have multiplied
      • Kon parte sa akon mga kaaway- kag mabakod sila- ginakainitan nila ako nga wala sing kabangdanan.
      • Those also who render evil for good – they are my adversaries – because I follow what is good!
      • Ginabalusan nila ako sing malain sa maayo nga ginahimo ko sa ila- ginakontra nila ako- tungod nagatinguha ako sa paghimo sang maayo!
      • Do not forsake me – O LORD. O my God – be not far from me!
      • Indi ako pagpabay-I- O DIOS- o akon Ginoo- Indi ka magpalayo sa akon!
      • Make haste to help me – O Lord – my salvation!
      • Buligi ako gilayon- O Dios- nga akon manluluwas!
      • The enemies of David were – ALIVE – STRONG – and MANY…
      • Ang mga kaaway ni David-BUHI- MABAKOD- kag MADAMO..
      • They were his adversary – SATAN [שָׂטַן] – because he followed GOOD [טֽוֹב]
      • May ara siya sang kaaway- SATANAS [שָׂטַן]- kay tungod nga iya ginasunod ang MAAYO [טֽוֹב]
      • PLEASE [jussive] do not leave me LORD – PLEASE [jussive] do not even be far away…
      • KABAY pa [jussive] indi ako pagbayai DIOS- KABAY pa [jussive] indi ka magpalayo sa akon…
      • HURRY [imperative] and HELP me – my MASTER [אֲדֹנָי] – my SALVATION [תְּשׁוּעָה]
      • BULIGI ako sa GILAYON [imperative]- akon AGALON [אֲדֹנָי]- akon MANLULUWAS [תְּשׁוּעָה]
      • It does NOT matter how many enemies are AGAINST us – even satan himself…
      • INDI ina importante kon pila ka mga kaaway ang NAGAKONTRA sa aton- bisan pa si satanas..
      • Because the MOMENT the LORD is on our side – we are victorious – Romans 8:31
      • Kay tungod nga sa TION nga ang DIOS ara sa aton nga tupad- kita madinalag-on-Roma 8:31
      • The KEY is coming to our MASTER in REPENTANCE…
      • Ang YABI amo ang pagkadto sa aton nga AGALON nga MAGHINULSOL…
      • That is what opens the door for Him to give us His GRACE – His SALVATION!
      • Amo ina ang makapabukas sang puwertahan para sa Iya sa paghatag sa aton sang Iya nga GRASYA- Iya nga KALUWASAN!
      • Psalm 39 – Wise WORDS
      • Salmo 39- Maalamon nga mga Pinamulong
  • 1st – Guard the Tongue… vs. 1-3
  • 1st– Bantayan Ang Dila….vs. 1-3
    • 1st – Introduction… vs. 1
    • 1st- Panuguran..vs. 1
      • To the Chief Musician. To Jeduthun. A Psalm of David.
      • Sa Direktor sang Manugkanta. Para kay Jedutun. Ang Kanta ni David…
      • CHIEF Musician – the one who plays [piel] the music!
      • DIREKTOR sang Manugkanta- ang isa nga nagatukar sang kanta!
      • JEDUTHUN – mentioned also in the titles of Psalm 62 and Psalm 77
      • JEDUTUN- ginhambal man sa titulo sang Salmo 62 kag Salmo 77
      • One of the musicians appointed by David to lead worship – the Worship LEADER!
      • Isa sa manugkanta nga ginpili ni David sa pagdumala sang pagdayaw- ang Worship LEADER!
      • David called on the sons of Asaph – Heman – and of Jeduthun – I Chronicles 25:1-3
      • Gintawag ni David ang mga bata ni Asap- Heman kag Jedutun– I Cronica 25:1-3
      • They and their sons – 288 men in all – were to minister with instruments / worship…
      • Sila ang ila mga bata- 288 ka lalaki tanan- kon sa diin ginatudluan sang mga intrumento/ pagdayaw.
      • THREE times we are told they prophesied – speaking of proclaiming the Word of God…
      • TATLO ka besis nga kita ginsugod nga sila gintagna- nagahambal sa pagbantala sang Pulong sang Dios…
      • Meaning they were not just singing songs – they were singing scripture!
      • Nagakahulugan nga indi lang sila nga magkanta sang mga kanta- sila magakanta sang kasulatan!
      • As I listen to the latest hits in Christian music today – I am often a bit confused…
      • Samtang nga nagapamati ako sang mga subong nga Christian music- daw galibog gid ang akon nga ulo…
      • The lyrics are often very generic – are they talking about Jesus – or a boyfriend…
      • Ang lyrics masami nga tuman ka generic- sila bala nagaestorya parte sa Dios-ukon sa boyfriend..
      • The best worship songs come straight out of the Word of God…
      • Ang pianakanmi nga kanta sang pagdayaw naghalin sa Pulong sang Dios…
      • For it is the Word of God that convicts – changes hearts – Hebrews 4:16
      • Kay amo ini ang Pulong sang Dios nga nagapahinulsol- nagabag-o sang tagipusuon– Hebreo 4:16
    • 2nd – Harmful words… vs. 1
    • 2nd– makahalit nga mga pulong…vs. 1
      • I said – I will guard my ways – lest I sin with my tongue.
      • Nagasiling ako- Nga bantayan ko gid ang akon pamatasan- kag likawan ko nga makasala sa akon paghambal.
      • I will restrain my mouth with a muzzle while the wicked are before me.
      • Punggan ko gid ang akon nga baba nga magreklamo sa Dios…
      • David was determined to REALLY [cohortative] guard his WORDS – so he did not SIN…
      • Si David determinado GID sa pagbantay sang iya mga GINAHAMBAL- para nga indi siya MAKASALA…
      • He would REALLY [cohortative] guard his mouth with a MUZZLE around the ungodly…
      • Iya GID ginabantayan ang iya nga BABA nga indi MAGREKLAMO sa palibot sang mga di-diosnon
      • David wanted to make sure that what came out of his mouth – was a good WITNESS!
      • Ginasigurado gid ni David nga ang naga guwa sa iya nga baba- amo ang maayo nga HAMBALANON!
      • James 3:8 – “No man can tame the tongue. It is an unruly evil – full of deadly poison.”
      • Santiago 3:8- “ Wala gid sing tawo nga makakontrolar sang iya dila. Ang dila malain kag indi mapunggan, kag puno sang hilo nga makapatay.”
      • WORDS are POWERFUL – and WORDS can leave scars that NEVER go away…
      • Ang TINAGA MAKAGAGAHOM- kag ang TINAGA makabilin sang pinalian nga INDI na madula…
      • Better to think first about what we are going to say – the consequence of our words…
      • Mas maayo nga paminsaron anay kon ano ang ihambal- ang resulta sang aton mga ginahambal..
      • Because it is EASY to say something – it is almost IMPOSSIBLE to take it back!
      • Kay tungod nga MAHAPOS ang paghambal sang isa ka butang- kag ina IMPOSIBLE nga mabalik pa…
      • Ephesians 4:29 – “Let no corrupt word proceed out of your mouth, but what is good for necessary edification, that it may impart grace to the hearers.”
      • Efeso 4:29– “ Indi kamo maghambal sing malain, kundi maghambal sing makabulig sa inyo isigkatawo kag nagasinanto sa okasyon, para makahatag kamo sing kaayuhan sa mga nagapamati. “
    • 3rd – Outburst of wrath… vs. 2-3
    • 3rd– kasingkal sang kaakig…..vs. 2-3
      • I was mute with silence – I held my peace even from good – and my sorrow was stirred up!
      • Naghipos lang ako- wala gid ako sing may ginhambal wala ini nakabulig sa akon- kag nagdugang pa gid gani ang kasakit sang akon nga buot!
      • My heart was hot within me. While I was musing the fire burned. Then I spoke with my tongue!
      • Natublag gid ako katama. Kag sa sagi ko nga hunahuna kon bala mahipos lang ako.nagadugang pa gid gani ang akon pagkatublag!
      • David STOPPED [niphal] talking – was made [hiphil] to be SILENT – not saying ANYTHING…
      • NAG-UNTAT [niphal] si David sa paghambal- nagdala sa iya [niphal] nga MAGHIPOS – indi maghambal sang BISAN ANO…
      • But his HEART hurt – as he MURMURED [mused] – he got ANGRY and SPOKE [piel]
      • Pero ang iya nga TAGIPUSUON nasakitan- daw siya GINAPATAY- NAAKIG siya kag NAGHAMBAL[ piel]
      • When we see the EVIL in the world around us – we WANT to be nice…
      • Kon nakita naton ang malain nga nagapalibot sa aton- GUSTO naton nga magmaayo…
      • We do NOT want to offend anyone – say something that might hurt them…
      • INDI naton gusto nga masakitan ang iban- maghambal sang butang nga makapasakit sa ila…
      • But as we consider their FATE – the JUDGEMENT that waits them in the end…
      • Pero bilang pagkonsiderar sang ila nga KAPALARAN- ang HUKMANAN nga nagahulat sa ila sa katapusan…
      • It can be too much to hold in – and we have to WARN them!
      • Ina tuman para ila makapyutan- kag kinahanglan nga PAANDAMAN naton sila!
      • Jeremiah 20:9 – “His word burns in my heart like a fire. It is like a fire in my bones! I am worn out trying to hold it in! I cannot do it!”
      • Jeremias 20 :9– “ Ang Iya pulong daw sa kalyo nga nagadabadaba sa akon nga tagipusuon kag mga tul-an. Ginakapoy na ako sa pagpugong sini. “
  • 2nd – Futility of men… vs. 4-6
  • 2nd– Pagkawwala pulos sang tawo…vs. 4-6
    • 1st – Just a VAPOR… vs. 4-5
    • 1st– UMALAGI lang…..vs. 4-5
      • LORD make me to know my end – and what is the measure of my days
      • DIOS padumduma ako nga may katapusan ang akon nga kabuhi- .kag naisip na ang akon mga inadlaw.
      • That I may know how frail I am. Indeed – You have made my days as handbreadths
      • Padumduma ako ga umalagi lang ang akon nga kabuhi- Kalip-ot sang kabuhi nga ginhatag mo sa akon….
      • And my age is as nothing before You. Certainly every man at his best state is but vapor. Selah!
      • Kag baliwala lang ini sa imo nga panulok. Sa matuod ang kabuhi sang tawo daw sa hangin lang nga naagai.Selah!
      • LORD make [imperative] me SEE [יָדַע] my END – how many days I have left…
      • DIOS padumduma[imperative] ako nga MAKITA [יָדַע] ang akon KATAPUSAN- kon pila na lang ka adlaw ang akon nabilin…
      • So that I can SEE [יָדַע] how fleeting [frail] life really is!
      • Para MAKITA ko [יָדַע] kon daw ano ka umalagi ang kabuhi!
      • God can measure my lifespan with His hand – my days on this earth are NOTHING [אֵין]
      • Matakus sang Dios ang aton kabuhi sa Iya nga kamot- ang akon mga inadlaw sa sini nga kalibutan WALA-WALA אֵין]
      • ALL the lives of men are like a VAPOR – ALL men [כָּל־אָדָם] will then STAND before you! Selah!
      • TANAN nga kabuhi sang tawo daw pareho sa TUN-UG- TANAN [כָּל־אָדָם] nga tawo MAGATINDOG sa imo nga atubangan .Selah!
      • James 4:14 – “Even a vapor that appears for a little time and then vanishes away”
      • Santiago 4:14- “ Pareho sa ambon nga makita, kag sa indi magdugay madula.”
      • This is a SUPER powerful statement – life is SHORT – then comes the JUDGEMENT…
      • Amo ini ang TUMAN ka makagagahom nga estamento- ang kabuhi MALIP-OT- dayon magapakadto sa HUKMANAN..
      • We are given a VERY short amount of time to REPENT – and call out to the LORD…
      • Ginhatagan kita sang TUMAN ka gamay nga tion sa PAGHINULSOL- kag magpanawag sa DIOS…
      • After that come ETERNITY – either with God or separated from Him…
      • Pagkatapos sina nagapakadto sa WALA KATAPUSAN- ayhan kaupod ang Dios ukon nagaseparar sa Iya…
      • Considering [סֶֽלָה] what is at stake – we should NOT keep our mouths shut – PREACH Jesus!
      • Pagkonsiderar [סֶֽלָה] kon ano ang nakataya- INDI naton pag-ihipos ang aton baba- IPANUDLO ang Dios!
    • 2nd– Just a SHADOW… vs. 6
    • 2nd– Pareho sa LANDONG….vs. 6
      • Surely every man walks about like a shadow. Surely they busy themselves in vain.
      • Sigurado gid nga ang tagsa ka tawo nagapanglakaton pareho sa landong. Sigurado gid nga masako sila sa mga buluhaton nga wala pulos.
      • He heaps up riches – and does not know who will gather them!
      • Nagatipon siya sang manggad- pero indi siya makahibalo kon sin-o ang magapulos sini kon mapatay siya!
      • Men are a SHADOW [image] – something with NO substance…
      • Ang tawo daw LANDONG[imahe]- butang nga WALA kabuhi..
      • We are BUSY trying to make MONEY – but then we DIE [vapor] – and someone else gets it!
      • MASAKO kita sa pagpangita snag KUWARTA- pero kon MAPATAY kita[ umalagi] – kag may isa nga magkuha sina!
      • Jesus told a PARABLE of a man who THOUGHT he had TIME…
      • Nagtudlo ang Dios sang PALAANGGIRAN sang tawo nga NAGAHUNAHUNA sang TION…
      • He planned to build big BARNS – get RICH – and have an EASY life…
      • Nagaplano siya nga magpatindog sang dako nga BARNS- mangin MANGGARANON- kag may ara sang TAWHAY nga kabuhi..
      • What he did NOT realize – was he was out of TIME!
      • WALA niya na realisar – nga wala na siya TION!
      • Luke 12:20 – “God said to him – Fool! This night your soul will be required of you.”
      • Lucas 12:20 – “ Nagsiling ang Dios sa iya- Buang-buang! Karojn nga gab-inbawion ko sa imo ang imo kabuhi. “
      • We only have so much TIME to give – and we do NOT know when our time will run out…
      • May madamo kita nga TION sa paghatag- kag WALA kita kahibalo kon san-o maubos ang aton tion..
      • From the moment we are born – a clock starts ticking – counting down our days…
      • Sa tion nga kita natawo- ang oras nagasugod huni- nagaisip sang aton mga inadlaw…
      • The question becomes – what we DO with the TIME we are given…
      • Ang pamangkot- ano ang aton GINAHIMO sa oras nga ginhatag sa aton…
      • Do we waste our most valuable resource – our TIME – pursuing things in this life…
      • Ginausikan bala naton sa pinaka importante nga manggad- aton TION- nagapursige sa mga butang sa kabuhi…
      • Or do we use of our TIME is to remind others to WAKE up – KNOW Jesus!
      • Ukon ginagamit naton ang aton TION sa pagdumdom sa iban nga MAGBUGTAW- KILALAHON ang Dios!
  • 3rd – Hope in the LORD… vs. 7-13
  • 3rd– Pagsalig sa Dios…vs..7-13
    • 1st – HOPE in the LORD… vs. 7-8
    • 1st– PAGSALIG sa DIOS…vs. 7-8
      • And now Lord – what do I wait for? My hope is in You
      • Kag karon Dios- wala na ako sing saligan pa ang akon pagsalig ara sa imo.
      • Deliver me from all my transgressions. Do not make me the reproach of the foolish!
      • Hilwaya ako sa tanan ko nga sala. Kag indi pagtuguti nga yugataon ako sang mga buang-buang!
      • What do we WAIT for – what is our HOPE [יָחַל] in the Lord [אֲדֹנָי]
      • Ano pa anga aton nga GINAHULAT- ano ang aton nga PAGSALIG [יָחַל] sa Dios [אֲדֹנָי]..
      • PLEASE [jussive] do NOT make me the taunt of the FOOLISH [נָבָל]
      • KABAY pa INDi pagtuguti nga yugataon ako sang mga BUANG-BUANG [נָבָל]
      • Instead – RESCUE [imperative] me from all my TRANSGRESSION [פֶּשַׁע]!
      • Sa baylo- HILWAYA [imperative] ako sa tanan nakon nga mga SALA [פֶּשַׁע]!
      • If Jesus were NOT real – if there was NO heaven – or even if there were MANY ways to heaven…
      • Kon INDI matuod ang Dios- kon WALA sang langit- ukon bisan MADAMO pa sang mga pamaagi pa langit…
      • Then in the END – we would end up looking like FOOLS for living for Jesus!
      • Dayon sa KATAPUSAN- magatapos kita nga nagalantaw pareho sa BUANG-BUANg nga nagakabuhi para sa Dios!
      • But that is NOT the case – Jesus is REAL – and so is the JUDGEMENT…
      • Pero INDI amo ina ang kaso- MATUOD ang Dios- kag gani amo man ang HUKOM…
      • And our hope is that on that DAY – we will be FORGIVEN of all our REBELLION against God!
      • Kag ang aton nga pagsalig sa amo ina nga ADLAW- PATAWARON kita sang tanan naton nga PAGREBELDE batok sa Dios!
      • Romans 14:11 – “Every knee shall bow to [the LORD] – and every tongue shall confess to God”
      • Roma 14:11- “ Magaliuhod ang tanan sa [DIOS] – kag ang tanan nga tawo magakilala nga ako Dios.”
    • 2nd – Say NOTHING… vs. 9
    • 2nd– MAGHIPOS….vs. 9
      • I was mute – I did not open my mouth – because it was You who did It!
      • Mahipos na lang ako- indi na lang ako magreklamo- kay tungod nga ginapaantos Mo ako!
      • David became [niphal] SILENT – and did NOT open his mouth – because the LORD did IT…
      • NAGHIPOS si [niphal] David- kag WALA nagareklamo- kay tungod nga ang DIOS ang magapaantos sa iya…
      • What was IT the LORD did – it could refer to the LORD being the one who JUDGES sinners…
      • Ano INA ang ginhimo sang DIOS- ina ginatumod sa DIOS bilang isa nga MAGAHUKOM sa mga makasasala.
      • IT could also REFER to the LORD being the one who spread the Good News…
      • INA GINATUMOD man sa DIOS bilang isa nga nagapanugid sang Maayong Balita..
      • Both are TRUE – God does NOT need to spread the Gospel – and He will JUDGE the world!
      • Inang duwa INSTAKTO- INDI kinahanglan sang Dios nga magpanugid sang Pulong- kag Siya ang MAGAHUKOM sang kalibutan!
      • When God wanted to share the Gospel with Cornelius – Acts 10:3
      • Sang gusto sang Dios nga magpanugid sang Pulong kaupod si Cornelius- Binuhatan 10:3
      • God send an ANGEL – who told him to go and find PETER in the city of Joppa.
      • Nagpadala ang Dios sang ANGHEL-nga nagsugod sa iya nga maglakat kag pangitaon si PEDRO sa syudad sang Joppa….
      • Why did the ANGEL not just tell him the Gospel – because God loves to include us!
      • Ngaa indi ang ANGHEL ang nagsugid sa iya sang Pulong- kay tungod ang gugma sang Dios kaupod naton!
      • God uses us to reach the lost – but not because He needs us – Romans 10:14
      • Gamiton kita sang Dios para lambuton nga mga nawala- indi tungod kay kinahanglan Niya kita– Roma 10:14
      • He uses us because He loves us – and wants us to be a part of His work…
      • Gamiton Niya kita kay tungod nga ginahigugma Niya kita- kag gusto Niya nga mangin parte kita sa Iya binuhatan..
      • But if we do not share the Gospel with someone – God will just use someone else…
      • Pero kon indi kita magpanugid sang Pulong sa iban- ang Dios magagamit sang iban…
      • The question is do we decide to be blessed by taking part in the work God is doing…
      • Ang pamangkot amo nga magpili kita nga mangin bugay sa pagkuha sang buluhaton nga ginhimo sang Dios…
      • When God comes knocking on our door – are we ready to jump up and go!
      • Kon ang Dios magapanuktok sa aton nga puwertahan- handa bala kita magtindog kag buksan!
    • 3rd – Rebuked by the LORD… vs. 10-11
    • 3rd– Gindisiplina snag DIOS….vs. 10-11
      • Remove Your plague from me. I am consumed by the blow of Your hand…
      • Indi na ako pagsiluti. Daw sa mapatay na ako sa imo mga pagpaantos sa akon….
      • When with rebukes You correct man for iniquity – You make his beauty melt away like a moth
      • Ginadisiplina mo ang tawo paagi sa pagsaway sa iya mga sala- kag pareho sa sapat-sapat nga nagapang-ut-ot..
      • Surely every man is vapor. Selah!
      • Matuod gid man nga ang kabuhi sang tawo umalagi lang.Selah!!
      • Cause to be REMOVED [imperative] Your PLAGUE – referring to the consequences of SIN…
      • Rason para MADULA [imperative] ang iya mga PAG-ANTOS-ginatumod ang mga konsekuwensya sang SALA…
      • Because when God REBUKES the GUILTY [עָוֹן] – He intensely [piel] PUNISHES them…
      • Kay tungod nga kon ang Dios MAGDISIPLINA sa SALA [עָוֹן] – Iya gid [piel]GINAPINAHAN sila..
      • And all of their DESIRES [beauty] melt away like a moth in a FLAME…
      • Kag ang tanan nila nga mga HANDOM magatunaw nga daw pareho sa sapat-sapat nga NAGAPANG-UT-OT..
      • TRULY – ALL men [כָּל־אָדָם] are a VAPOR – life is SHORT – then comes the JUDGEMENT! Selah!
      • MATUOD- ang TANAN [כָּל־אָדָם] nga tawo UMALAGI lang- ang kabuhi LIP-OT- dayon magaatubang sa PAGHUKOM! Selah!
      • On the JUDGEMENT day – anyone who has not put their FAITH in Jesus…
      • Sa adlaw sang PAGHUKOM- ang tagsa nga wala nagbutang sang ila nga PAGTUO sa Dios…
      • Will experience the WRATH of God – when He will REBUKE and PUNISH the wicked…
      • Maaguman ang KAAKIG sang Dios- sang Siya MAGADISIPLINA kag MAGAPINA sa malain…
      • At that moment everything someone lived for – other than Jesus…
      • Sa sina nga tion ang tanan ibilin sang tawo- wala labot sa Dios….
      • Will melt away and be revealed for what it was – NOTHING – think about that [סֶֽלָה]
      • Ina Matunaw kag makilala kon ang ang- INDI- dumdumon ang parte sina [סֶֽלָה]
      • Anyone who has any WISDOM – will like David – cry out for God to REMOVE their Sin!
      • Ang bisan sin-o nga may ara sang KAALAM- nga pareho kay David- magapanawag sa Dios sa PAGKUHA sang ila Sala!
    • 4th – Prayer to the LORD… vs. 12-13
    • 4th– Pangamuyo sa DIOS….vs. 12-12
      • Hear my prayer – O LORD – and give ear to my cry. Do not be silent at my tears.
      • Sabta ang akon nga pangamuyo- O DIOS- kag pamatii ang akon pagpangayo sang bulig. Indi magpabungol-bungol sa akon nga paghibe .
      • For I am a stranger with You – a sojourner – as all my fathers were.
      • Kay isa lang ako ka pangayaw sa Imo- bisita- pareho sa tanan nga mga katigulangan.
      • Remove Your gaze from me – that I may regain strength – before I go away and am no more!
      • Indi kana mangakig sa akon- para magmalipayon man ako sa wala pa ako mapatay!
      • Hear [imperative] my prayer LORD – PLEASE [jussive] do not be silent at my tears…
      • Sabta [imperative] ang akon PANGAMUYO- KABAY pa indi magpabungol-bungol sa akon nga paghibe..
      • I feel like I am a STRANGER with You…
      • Kay isa lang ako ka PANGAYAW sa Imo…
      • LOOK [imperative] away from my SIN – so I can SMILE again!
      • Indi PAGLANTAWA ang akon sala- Para MANGALIPAY ako liwat!
      • Until we come to Jesus – ALL the LORD can see is our SIN…
      • Hasta nga magpalapit sa Dios- TANAN sa ios makita ang aton SALA..
      • And our SIN will separate us from Him – make us STRANGERS to the LORD…
      • Kag ang aton SALA amo ang kaseparar sa Iya- makahimo nga kita PANGAYAW sa DIOS…
      • The good news is God will ALWAYS hear the PRAYER of repentance…
      • Ang maayong balita ang Dios PERMI nagapamati sa PANGAMUYO sang paghinulsol..
      • And He will take away our SIN – so that we can SMILE again!
      • Kag Siya magakuha sang aton SALA- para MAKAPANGALIPAY kita liwat!
      • Psalm 40 – The will of God
      • Salmo 40- ang tinutuyo sang Dios
  • 1st – WAIT on the LORD… vs. 1-4
  • 1st– Pahulat sa DIOS….vs. 1-4
    • 1st – Introduction… vs. 1
    • 1st– Panuguran….vs. 1-4
      • To the Chief Musician. A Psalm of David.
      • Sa Direktor sang Manugkanta- Ang Kanta ni David.
      • CHIEF Musician – the one who plays [piel] the music!
      • DIREKTOR sang Manugkanta- ang isa nga nagtukar [piel] sang kanta!
      • A very general introduction to the Psalm – we have few details on the background…
      • Ang tuman ka kabilugan nga panuguran sang Salmo- may ara kita sang diutay nga detalye sang ginhalinan…
      • It is believed it was a SONG David wrote after many long years of running form Saul…
      • Ina ginpatihan nga amo ina ang KANTA nga ginsulat ni David pagkatapos sang pila ka tuig nga siya nagapalagyo kay Saul…
      • And finally becoming the promised King of Israel!
      • Kag sa katapusan nangin promisa nga Hari sang Israel!
    • 2nd – The LORD hears… vs. 1
    • 2nd– Ang DIOS nagapamati….vs. 1
      • I waited patiently for the LORD – and He inclined to me – and heard my cry!
      • Nagalaom ako sa DIOS nga may pasensya- kag ginapamatian Niya ako- kag ginapamatian ang akon nga pangamuyo!
      • David intensely [piel] WAITED [קָוָה] – and then WAITED [קָוָה] some more…
      • Si David puwerte gid ang PAGHULAT sa Dios- kag NAGAHULAT [קָוָה] pa sang iban..
      • As a RESULT [sequential] the LORD turned to him and HEARD his cry!
      • Bilang RESULTA[sequential] ginbalikid siya sang DIOS kag GINPAMATIAN ang iya nga pangamuyo!
      • From the time when Samuel anointed David to become King – I Samuel 16:13
      • Halin sa tion nga si Samuel ginpili si David nga mangin Hari– I Sameul 16:13
      • Until he was finally crowned King of Judah – took about 15 years – II Samuel 2:4
      • Hasta nga siya ginkoronahan sa Hari sang Judah- nagdugay sang 15 katuig– II Samuel 2:4
      • But it was ANOTHER 7 years until David became King of all Israel – II Samuel 5:3
      • Pero ina DUGANG nga 7 ka tuig hasta nga si David nangin Hari sang Israel– II Samule 5:3
      • One of the greatest tests we will ever face in our Christian walk is patience…
      • Isa sa pinakadako nga pagtilaw ang aton na atubang sa aton Cristohanon nga panglakaton amo ang pasensya…
      • We hate waiting – we would rather do almost anything – than just wait…
      • Nainit kita maghulat- mas maayo pa nga maghimo kita sang bisan ano- kaysa nga maghulat…
      • We rarely take the time to consider that God has a much better plan…
      • Tumalagsahon naton kuhaon ang tion sa pagkonsiderar nga ang Dios may ara sang mas maayo nga plano…
      • God will allow us to be in circumstances that force us to do nothing – Psalms 46:10
      • Ginapasugtan sang Dios ang mga pagtilaw sa pagpilit sa aton sa paghimo sang wala– Salmo 46:10
      • The reason – He wants us to learn to lean and trust in Him and not in ourselves!
      • Ang rason- gusto Niya nga makatuon kita nga magsandig kag magsalig sa ya kag indi sa aton kaugalingon!
    • 3rd – The LORD SAVES… vs. 2
    • 3rd– Ang DIOS MAGALUWAS….vs. 2
      • He also brought me up out of a horrible pit – out of the miry clay…
      • Ginabatak Niya ako pareho sa lunangon nga buho- pa guwa sa lamawan…
      • And set my feet upon a rock – and established my steps!
      • Kag gintungtong Niya ako sa bato para indi ako maano!
      • When the LORD answered – FIRST – He saved David…
      • Kon ang DIOS magasabat- Una- Ginluwas Niya si David…
      • He took [sequential] him out of the HORRIBLE pit – filthy MUD – King Saul chasing him…
      • Ginbatak Niya siya paguwa sa LUNGANGON nga buho- mahigko nga LUNANG- Gindakop siya ni Haring Saul…
      • And Set [sequential] him on a ROCK – gave his feet a good FOUNDATION!
      • Kag ginbutang [sequential] Siya sa BATO- ginhatagan ang iya tiil sang maayo nga PUNDASYON!
      • If someone is sinking in quicksand – the more they struggle – the faster they will SINK…
      • Kon may isa nga makabulasot sa tugalbong- mas madugang ang ila nga kabudlayan- sa madasig sila MABULASOT..
      • Instead the solution is to WAIT – and the will float to the top!
      • Sa baylo nag solosyon amo ang PAGHULAT- kag malutaw sa ibabaw!
      • If we are ever in a place in life where we feel like we are SINKING into a PIT…
      • Kon ara kita sa lugar sang kabuhi kon sa diin nabatyagan naton nga daw MABULASOT kita sa BUHO..
      • It seems no matter how hard we try – we just keep going deeper into the MUD…
      • Mahimo bisan ano pa kabudlay nga nagatinguha kita- padayon lang kita nga nagalubong sa LUNAGON…
      • STOP struggling – and START praying – WAIT on the LORD…
      • MAG-UNTAT sa pagpanikasog-kag MAGSUGOD sa pagpangamuyo- MAGHULAT sa DIOS….
      • He will pull us out of whatever MUD we are stuck in – and put us on the ROCK [Jesus]
      • Iya kita batakon sa bisan ano nga LUNANG nga kon sa diin kita nalubong- kag ibutang sa BATO[ Dios]
    • 4th – TRUST the LORD… vs. 3-4
    • 4th– MAGSALIG sa DIOS….vs. 3-4
      • He has put a new song in my mouth – praise to our God.
      • Gintudluan Niya ako sing bag-o nga kanta- kanta nga pagdayaw sa Dios.
      • Many will see it and fear – and will trust in the LORD
      • Madamo nga mga tawo ang makakita sini- kag magasalig sila sa DIOS!
      • Blessed is that man who makes the LORD his trust…
      • Bulahan ang tawo nga ginahimo Niya ang DIOS nga iya ginsaligan…
      • And does not respect the proud – nor such as turn aside to lies!
      • Kag wala nagadangop sa mga matinaas-taason- ukon nagasunod sa kabutigan!
      • SECOND – the LORD also put [sequential] a SONG of PRAISE [הָלַל] in the mouth of David…
      • IKADUHA- ang DIOS man ang nagtudlo [sequential] kay David sing KANTA sang PAGDAYAW sa DIOS…
      • Many will SEE [יָדַע] what God did – FEAR – and TRUST [בָּטַח] the LORD
      • Madamo ang MAKAKITA [יָדַע] kon ano angginhimo sang Dios-MAHADLUK lag MAGSALIG [בָּטַח] sa DIOS..
      • HAPPY is the man who TRUSTS [בָּטַח] the LORD – and does not TURN to the PROUD or LIES!
      • BULAHAN ang tawo nga kon sa diin NAGASALIG [בָּטַח] sa DIOS- kag wala NAGADANGOP sa MATINAAS-TAASON kag sa KABUTIGAN!
      • When people want proof that God is real – and that Jesus is the answer…
      • Kon gusto sang tawo nga may prohiba nga ang Dios matuod- kag ang Ginoo amo ang sabat..
      • The best answer we can give others is our testimony of what He has done in us…
      • Ang pinakanami nga sabat nga aton mahatag sa iban amo ang aton nga testimonya kon ano ang Iya nga ginhimo sa aton…
      • When they SEE Jesus work in us – SEE the praise coming from us…
      • Kon ila MAKITA nga ang Dios nagatrabaho sa aton- MAKITA ang pagdayaw nga halin sa aton…
      • People can argue with our words – but they cannot argue with Jesus did in us!
      • Ang tawo makalalis sa aton mga ginahambal- pero indi sila makalalis sa ginhimo sang Dios sa aton!
      • II Corinthians 3:3 – “Clearly – you are a letter from Christ prepared by us. It is written not with pen and ink – but with the Spirit of the living God..”
      • II Corinto 3:3- “ Maathag- nga ang inyo halimbawa pareho sa sulat ni Cristo nga ginsulat paagi sa amon. Ang gingamit pagsulat indi tinta kundi ang Espiritu sang Dios nga buhi…”
  • 2nd – Who is the LORD… vs. 5-10
  • 2nd– Sin-o ang DIOS…vs. 5-10
    • 1st – WONDERFUL works… vs. 5
    • 1st– MAKATILINGALA nga mga binuhatan….vs. 5
      • Many – O LORD my God - are Your wonderful works which You have done..
      • Madamo- O Dios akon Ginoo- kag madamo sang Imo makatilingala nga mga butang ang ginhimo Mo….
      • And Your thoughts toward us cannot be recounted to You in order.
      • Kag madamo ang imo mga plano sa amon indi ko ini masugid tanan kay puwerte kadamo..
      • If I would declare and speak of them – they are more than can be numbered!
      • Kon akon sila ipahayag kag maghambal sa ila- sila mas sobra pa sa maisip!
      • God is not just GOOD – God has gone INNUMERABLE good things for us…
      • Indi lang MAAYO ang Dios- ang Dios naghimo sang INDI-MAISIP nga mga maayo nga mga butang sa ayon…
      • David points out – even if he REALLY [cohortative] tried [piel] to declare them!
      • Ginpakita ni David- bisan nga siya PUWERTE [cohortative] ang pagtinguha sa pagpahayag sa ila!
      • It would still not be possible – because His GOOD works cannot be NUMBERED!
      • Ina indi dyapon imposible- kay tungod nga ang Iya MAAYO nga mga binuhatan indi MAISIP!
      • It is NOT hard to SEE the LORD working in our lives – if we are willing to look…
      • INDI budlay nga MAKITA ang binuhatan sang DIOS sa aton nga kabuhi- kon kita gusto nga maglantaw…
      • The fact we woke up this morning – the food we ate – the air we breath…
      • Sa pagkamatuod nagbugtaw kita sa sini nga aga- ang pagkaon nga aton nakaon- ang hangin nga aton ginahaklo..
      • Are just a few simple example of His goodness towards us…
      • Amo ang diutay nga simple nga ehemplo sang Iya kaayo sa aton…
      • Every day is FULL of His FAVOR poured out into our lives – too MANY to count!
      • Adlaw-adlaw PUNO sa Iya nga PABOR ga ginaula sa aton nga mga kabuhi- tuman KADAMO para isipon!
      • John 21:25 – “If they were written one by one – I suppose that even the world itself could not contain the books that would be written”
      • Juan 21:25- “ Madamo pa gid ang mga ginpanghimo ni Jesus nga kon isa-isahon sulat, siguro indi mag-igo sa bilog nga kalibutan ang tanan ngta libro nga sulatan.”
    • 2nd – Better SACRIFICE… vs. 6
    • 2nd– Maayo nga HALAD….vs. 6
      • Sacrifice and offering You did not desire. My ears You have opened
      • Wala Mo nagustuhan ang nagkalain-lain nga klase sang mga halad. .
      • Burnt offering and sin offering You did not require!
      • Wala ka nagapangayo sang mga halad nga ginasunog!
      • They priest in the Old Testament were required to offer various sacrifices…
      • Ang mga pari sa Daan nga Katipan nagakinahanglan nga maghalad sang nagkalain-lain nga mga halad..
      • The GRAIN [offering] offering – gift to God – Leviticus 2:8-13
      • Ang UYAS [offering] nga halad- regalo sa Dios– Leviticus 2-8-13
      • The PEACE [sacrifice] offering – fellowship with God – Leviticus 3:1
      • Ang PAGHIDAIT [sacrifice] nga halad- pagpakig-upod sa Dios– Leviticus 3:1
      • The BURNT offering – dedication to God – Leviticus 1:3-9
      • Ang GINASUNONG nga Halad- idedikar sa Dios- Leviticus 1-3-9
      • The SIN offering – forgiveness from God – Leviticus 4:13-21
      • Ang SALA nga halad- pagpatawad halin sa Dios– Leviticus 4:13-21
      • David had his ears OPENED – he UNDERSTOOD God did not WANT any of these things…
      • GINBUKSAN ang mga dalunggan ni David- Iya NAINTIENDIHAN nga indi GUSTO sang Dios sang sini nga mga butang…
      • NONE of the SACRIFICES were required – they were just meant to point to something BETTER!
      • WALA sang mga HALAD nga ginapangayo- sila ginhungod nga itudlo ang isa ka butang nga mas MAAYO!
    • 3rd – Written in the BOOK… vs. 7-8
    • 3rd– Nasulat sa LIBRO…vs. 7-8
      • Then I said – Behold I come – in the scroll of the book it is written of me.
      • Gani nagsiling ako- Ari ako- handa nga magtuman sang imo mga sugo.
      • I delight to do Your will – O my God – and Your law is within my heart…!
      • Luyag ko nga tumanon ang imo kabubut-on- kag ang Imo kasuguan ginatipigan ko sa akon tagipusuon..!
      • The BETTER sacrifice – was Jesus Christ – quoted in Hebrews 10:5-7
      • Ang mas MAAYO nga halad- amo si Jesus Christ- ginhambal sa Hebreo 10:5-7
      • VOLUME [מְגִלָּה] – describes the wooden rods around which a scroll was rolled…
      • KADAMUON [מְגִלָּה]- ginalaragway ang kahoy nga baston sa palibot kon sa diin ang linukot ginlukot…
      • BOOK – [βιβλίον in NT] – where we get the word BIBLE…
      • LIBRO -[βιβλίον in NT]- kon sa diin anton nakuha ang tinaga nga BIBLIA…
      • The WHOLE Bible – is rolled up around Jesus…
      • Ang KABILUGAN nga biblia- nagalibot parte sa Dios…
      • Who came and WANTED to do the WILL of God – which was to DIE for us…
      • Kon sa diin nag-abot kag GUSTO nga himuon ang KABUBUT-ON sang Dios- kon sa diin MAPATAY para sa aton…
      • He is the one who came with the LAW [תּוֹרָה] in His HEART – to be a BETTER sacrifice!
      • Siya ang isa nga nag-abot nga may KASUGUAN [תּוֹרָה] sa Iya nga TAGIPUSUON-para mangin MAAYO nga halad!
      • Luke 24:27 – “Jesus took them through the writings of Moses and all the prophets – explaining from all the Scriptures the things concerning himself [NKJV]
      • Lucas 24:27– “ Kay ginpaathag sa ila ni Jesus ang tanan nga ginasiling sang kasulatan parte sa iya, halin sa mga ginsulat ni Moises hasta sa mga ginsulat sang mga propeta.” [NKJV]
      • If you are like me – often we feel like WE owe something to God for our sin…
      • kon ikaw pareho sa akon- masami mabatyagan naton nga daw may UTANG kita sa Dios para sa aton nga sala..
      • Like there is something WE must do to undo our poor choices…
      • Pareho nga may ara sang butang nga ATON himuon para bawion ang aton probre nga mga pagpili…
      • We have to give some kind of SACRIFICE – we have to PAY a price…
      • Kinahanglan naton nga maghatag sang iban nga sahi sang HALAD- kinahanglan naton nga BAYARAN ang bili..
      • But the work is DONE – ALL of our sin is PARDONED – there are NO sacrifices left to make…
      • Pero ang binuhatan NATAPOS- ang TANAN naton nga sala GINPATAWAD- WALA na sang mga paghalad nga nabilin nga aton himuon..
      • Jesus did it ALL – He gave us a BETTER sacrifice – so we can be confident we are FORGIVEN!
      • Ginhimo ina TANAN sang Dios- ginhatagan Niya kita sang mas MAAYO nga halad- para nga kita may kaisog nga kita GINPATAWAD!
      • Ephesians 1:7 – “In [Jesus] we have redemption through His blood – the forgiveness of sins – according to the riches of His grace
      • Efeso 1:7- “ Paagi sa[Dios] gintubos Niya kita paagi sa Iya nga dugo- ang pagpatawad sa sala- suno sa Iyia nga dako nga grasya.”.”
    • 4th – GOOD news… vs. 9-10
    • 4th– MAAYONG balita…vs. 9-10
      • I have proclaimed the good news of righteousness in the great assembly.
      • Ginasugid ko ang Imo pagluwas sa akon sa pagtililipon sang imo katawhan…
      • Indeed – I do not restrain my lips – O LORD – You Yourself know
      • Sa pagkamatuod- indi ako mag-untat sa pagsugid- O DIOS- Ikaw nakahibalo…..
      • I have not hidden Your righteousness within my heart..
      • Wala ko gintago sa akon kaugalingon ang Imo nga pagluwas sa akon….
      • I have declared Your faithfulness and Your salvation..
      • Ginasugid ko nga matutom Ka kag nagapangluwas…
      • I have not concealed Your lovingkindness and Your truth from the great assembly!
      • Wala ko ginahipsan ang Imo gugma kag kamatuoran kon magtililipon kami sang imo katawhan..!
      • PREACH [piel] – give EVERYONE the good news of the RIGHTEOUSNESS [צַדִּיק] of God…
      • MAGPANUGID [piel] – ihatag sa IBAN ang maayong balita sa PAGKAMATARONG [צַדִּיק] sa Dios…
      • David did NOT – hide the RIGHTEOUSNESS of God – or CONCEAL His LOVE [חֶסֶד]
      • WAla gintago ni David ang PAGKAMATARONG sang Dios- ukon GINAHIPSAN ang Iya nga GUGMA [חֶסֶד]
      • Instead he DECLARED [piel] His FAITHFULNESS and SALVATION!
      • Sa baylo iya GINPAHAYAG [piel] ang iya nga PAGKAMATUTOM kag PAGLUWAS!
      • We do NOT share Jesus out of some sense of obligation – or for some reward…
      • INDI naton pagpanugid ang Dios tungod sa iban nga obligasyon- ukon sa iban nga padya…
      • We share the GOSPEL – because EVERYONE will be JUDGED by God…
      • Nagapanugid naton ang PULONG- kay tungod nga ang TANAN PAGAKUHMAN sang Dios…
      • And we want them to SEE Jesus now – and cry out for FORGIVENESS…
      • Kag gusto naton nga MAKITA ang Dios subong- kag magpanagayo sang KAPATAWARAN..
      • Rather than at the WHITE throne – and be JUDGED…
      • Kaysa MAPUTI Nga trono- kag HUKMAN..
      • Hell is not temporary – hell is the SECOND death – eternal separation from God!
      • Ang impierno indi termporaryo- ang impierno ano ang KADUWA nga kamatyon- wala katapusan nga separasyon sa Dios…
      • Romans 10:15 – “How beautiful are the feet of those who preach the gospel of peace.”
      • Roma 10:15– “ Daw ano kanami kon makita mo ang mensahero nga nagasugid sang maayong balita.”
  • 3rd – Request of the LORD… vs. 11-17
  • 3rd– Pangabay sa Dios…vs. 11-17
    • 1st – GRACE from the LORD… vs. 11-12
      • Do not withhold Your tender mercies from me – O LORD.
      • Indi pagpunggi ang Imo kaluoy sa akon- O DIOS…
      • Let Your lovingkindness and Your truth continually preserve me.
      • Kabay pa ang Imo gugma kag kamatuoran magatipig sa akon.
      • For innumerable evils have surrounded me.
      • Kay ginalibutan ako sang mga kalisod nga indi maisip..
      • My iniquities have overtaken me – so that I am not able to look up..
      • Daw natabunan ako sang akon mga sala- gani indi ako makakita..
      • They are more than the hairs of my head – therefore my heart fails me!
      • Mas madamo pa ang akon mga sala sang sa akon mga buhok- kag tungod sini nadulaan ako sing kaisog!
      • David asks the LORD to treat him like a SON [tender mercy]
      • Nagpangabay si David sa DIOS nga tratuhon siya nga pareho sa bata][ mapinalanggaon nga kaluoy]
      • And to GUARD [preserve] him with His LOVE [חֶסֶד]
      • Kag TIPIGAN [preserve] siya sang Iya nga GUGMA [חֶסֶד]
      • BECAUSE – evil was all around him as a RESULT of his many INIQUITIES [עָוֹן]
      • KAY TUNGOD- ang malain nagapalibot sa ila bilang RESULTA sang iya madamo nga mga SALA עָוֹן]
      • They were more number than the HAIRS on his HEAD – keeping him from LOOKING up!
      • Mas madamo pa ang iya nga mga SALA sang sa iya nga BUHOK- ginatipigan siya nga MAGTULOK sa ibaaw!
      • When we are FOCUSED on our mistakes – we are NOT looking to Jesus…
      • Kon aton ISENTRO ang aton mga sala- WALA kita nagatulok sa DIos..
      • We are CONDEMNING ourselves – even though God says we are NOT guilty…
      • Aton GINASILUTAN ang aton nga kaugalingon- bisan pa ang Dios naghambal nga WALA kita sala…
      • We just NEED to get our eyes off ourselves – and put them back onto Jesus…
      • KINAHANGLAN naton nga kuhaon ang aton panulok sa aton kaugalingon- kag ibutang balik sa Dios..
      • By GRACE – Jesus forgave us – paid our penalty so we could have life…
      • Paagi sa GRASYA- patawaron kita sang Dios- bayaran ang aton nga pina para may ara kita sang kabuhi…
      • We might get the idea we are in DANGER when we make a mistake
      • Basi makakuha kita sang ideya nga ara kita sa KADELIKADUHAN kon kita maghimo sang sala..
      • But God forgave ALL our sin – and He continues to forgive – EVERY TIME!
      • Pero ang Dios nagpatawad sang TANAN naton nga sala- kag Siya nagapadayon sa pagpatawad- sa TANAN nga TION!
      • Romans 5:20 – “Where sin abounded – grace abounded much more…
      • Roma 5:20 -” Para makita sang mga tawo nga madamo ang ila nga mga paglapas- kag nagadugang pa gani kon may kasuguan. ”
    • 2nd – DELIVERANCE by the LORD… vs. 13-15
    • 2nd– GINLUWAS paagi sa DIOS….vs. 13-15
      • Be pleased – O LORD – to deliver me. O LORD – make haste to help me!
      • Palihog-O DIOS- luwasa ako- O DIOS- kag buligi ako gilayon!
      • Let them be ashamed and brought to mutual confusion who seek to destroy my life.
      • Kabay pa nga ang tanan nga nagatinguha sa pagpatay sa akon mahuy-an kag magsala-sala.
      • Let them be driven backward and brought to dishonor who wish me evil.
      • Kabay pa nga ang tanan nga nagahandum sang akon nga kalaglagan magapalalagyo sa kahuya. .
      • Let them be confounded because of their shame – who say to me – Aha, aha!
      • Kabay pa nga ang tanan nga nagayaguta sa akon matingala gid nga nahuy-an sila- nga magasiling sa akon- Aha, aha!
      • LORD please DELIVER me – and do it QUICKLY…
      • DIOS palihog LUWASA ako- kag himua GILAYON…
      • THEN all those who seek my life will be ASHAMED – DISHONORED – and CONFOUNDED!
      • DAYON ang tanan nga nagaplano nga patyon ako MAHUY-AN- GINAPAKAHUY-AN- kag MAPASLWAN!
      • TWO things wrong here – God does NOT work on our timeline…
      • DUWA ka butang ang sala diri- ang Dios wala nagahimo sa aton nga timeline…
      • And it is also NOT about victory over our enemies!
      • Kag INDI man parte sa kadalag-an batok sa aton mga kaaway!
      • Being DELIVERED by the LORD means WAITING on the LORD for His TIMING…
      • Bilang GINLUWAS Sang DIOS nagakahulugan nga MAGHULAT sa DIOS sang Iya nga TION…
      • And when we are DELIVERED – it is not from our enemies – it is from our SIN!
      • Kag kon kita GINLUWAS- indi ini halin sa aton mga kaaway- ini halin sa aton SALA!
    • 3rd – HELP from the LORD… vs. 16-17
    • 3rd– BULIG halin sa DIOS..vs. 16:17
      • Let all those who seek You rejoice and be glad in You.
      • Kabay pa nga ang tanan nga nagadangop sa imo magkalipay gid tungod sa Imo..
      • Let such as love Your salvation say continually – the LORD be magnified..
      • Kabay pa nga ang mga naluyag sa kaluwasan nga halin sa imo nga magasiling permi- Dalayawon ag DIOS..!
      • But I am poor and needy. Yet the LORD [should not be capitols] thinks upon me
      • Kon parte sa akon kubos kag imo ako- Pero ang DIOS nagahunahuna sa akon. .
      • You are my help and my deliverer. Do not delay – O my God
      • Ikaw ang akon nga manugbulig kag manughilway- O Dios buligi ako gilayon- O akon Ginoo…!
      • ALL who SEEK [piel] the Lord – will be filled with JOY and GLADNESS…
      • TANAN nga NAGADANGOP sa Dios- mangin mapun-an sang NALIPAY kag MALIPAYON…
      • Because I am HUMBLE [עָנָו] – the Lord [אֲדֹנָי] thinks about me…
      • Kay tungod nga ako MAPAINUBUSON [עָנָו]- ang Dios [אֲדֹנָי] nagahunahuna sa akon..
      • Therefore – my God [אֱלֹהִים] – please do not WAIT [jussive] to HELP and DELIVER me!
      • Gani- akon Ginoo [אֱלֹהִים]- palihog indi na MAGHULAT [jussive] para nga BULIGAN kag LUWASON ako!
      • We are CALLED to INTENSELY seek the Lord – who is our MASTER…
      • GINATAWAG kita nga TUMAN nga magdangop sa Dios- kon sa diin ang aton nga AGALON..
      • We can ASK for Him to not WAIT too long – but in the end – He move when He wants…
      • MAKAPANGABAY kita sa Iya nga indi MAGHULAT sang madugay- pero sa katapusan- Siya magahulag kon san-o Niya gusto..
      • We are to simply be HUMBLE – knowing He is THINKING about us…
      • Kinahanglan lang naton nga mangin MAPAINUBUSON- nakahibalo nga Siya NAGAHUNAHUNA sa aton..
      • And when the time is RIGHT – He will DELIVER from all our SIN!
      • Kag kon mag-abot ang HUSTO nga tion- Siya MAGALUWAS sa tanan naton ga mga SALA!