Making Bible Study Easy for everyoneEnglish • Hiligaynon
Back to Deuteronomy
Verse-by-Verse Bible Study

Deuteronomy 5-6

A Hiligaynon study of Deuteronomy 5-6 focusing on Israel, Law, and Sin.

Video teaching coming soon

There is no online teaching for this study yet, but the written notes and any available study resources are still below.

These are the original teaching notes from this passage.

Deuteronomio 5 – ang ikaduha nga sermon – ang kasuguan…

  • Ang napulo ka sugo… vs. 1-22 Basaha: Deuteronomio 5:1-5
    • Ginsuguran ni Moises ang ikaduha nga sermon sa mga Israelinhon – Chapters 5-26
      • Sang naistorya na ni Moises ang parte sa Israel sa iya una nga wali…
      • Ginpadayon niya ini sa pagtudlo sang mga Kasuguan nga ginhatag sang Ginoo sa mga Israelinhon sa Bukid sang Sinai…
    • Ang Kasugtanan sa Israelinhon sa bukid sang Horeb/Sinai…
      • Ang Bukid sang Horeb kag Bukid sang Sinai – isa lang ka bukid pero duha ila ngalan…
      • Gingamit sa Biblia sang naghatag ang Ginoo sa Israel sang Kasuguan…
      • Horeb buot silingon – nagadabadaba nga init – nagatumod sa kalayo sa bukid…
      • Sang naghatag ang Ginoo ang Kasuguan sa mga Israelinhon – naghambal Siya paagi sa kalayo…
      • Suno sa tradisyon sang mga Rabbi – ang buot silingon sang Sinai – kaakig…
      • A reference to the fact Israel is hated by all nations cause they were given the law
      • Ang Israel ginakainitan sang tanan nga nasyon tungod ginhatagan sila sang Kasuguan…
      • Juan 15:18 – “Nagsiling pa gid si Jesus, “Kon ginadumtan kamo sang mga tawo sa kalibutan, indi kamo dapat matingala tungod kay nahibaluan ninyo nga ako amo ang una nila nga ginadumtan.”
      • Ginakainitan sang kalibutan si Jesus tungod hukman Niya ang kalibutan sang ila sala kag pagkamatarong…
      • Kon indi paagi kay Jesus pagusto ang mga tawo sa paghimo sang bisan ano nga ila gusto nga wala sang konsekwensya…
      • Pareho sang kasanag sa kadulom – ginapakita ni Jesus ang sala – Juan 3:19-20
      • Ara si Jesus sa aton – tungod naakig sila sa kasanag – kay Jesus – maakig man sila sa aton…
      • Indi ini Kasugtanan sa aton mga katigulangan – kundi Kasugtanan para sa aton tanan…
      • Kalabanan sa mga nagapamati kay Moises patay na sang ginhatag sang Ginoo ang Kasuguan…
      • Basi ila pinsar ang mga Kasuguan para sa ila mga ginikanan – indi para sa ila…
      • Pareho man ini sa mga ginahambal sang iban subong – ang Biblia indi importante…
      • Ginsulat ini 2000 ka tuig ang nagligad – kag wala ini sang may ihatag sa aton subong…
      • Pero wala nila makita ang Pulong sang Ginoo – kag ang Gahom sang Ginoo…
      • Ang Ginoo wala nagabag-o – kag ang Iya Pulong importante asta subong!
    • Ang una nga Napulo ka Sugo – Exodus 20…
      • Kon maghambal ka parte sa Kasuguan sang Ginoo – nagahunahuna ang mga tawo sang Napulo ka Kasuguan…
      • Ang matuod may ara sang 613 ka mga sugo nga ginhatag halin sa Exodus –Deuteronomio…
      • Ang Napulo nga ginhatag diri amo ang una ka mga Kasuguan nga ginhatag sang Ginoo sa Iya mga katawhan…
      • Kay tungod amo ini ang una mas importante ini – ang pundasyon sang Kasuguan…
      • Ang Napulo ka Sugo gintunga sa duha ka grupo…
      • Ang una – ang ikaapat nga sugo parte sa relasyon sang tawo sa Ginoo…
      • 1. Wala sang iban nga Ginoo / 2. Wala sang dios-dios / 3. Indi paggamita ang pangalan sang Ginoo / 4. Adlaw nga Inugpahuway…
      • Ang ikalima – asta sa ikanapulo nga sugo parte sa relasyon sang tawo sa iban nga tawo…
      • 5. Tahura ang imo Amay kag Iloy / 6. Indi magpatay / 7. Indi magpanginbabayi ukon magpanginlalaki / 8. Indi magpangawat / 9. Indi magbinutig / 10. Indi magkaibog sa asawa sang inyo isigkatawo
      • Gintudlo sa aton ang Napulo ka sugo sang gintun-an naton ang Exodus 20
      • Tandai: Ang ikaapat nga sugo – Adlaw nga Inugpahuway…
      • May ara sang gamay nga kinalain ang Adlaw nga Inugpahuway diri kag sa Exodus 20…
      • Ang rason para sa Adlaw nga Inugpahuway sa Exodus 20 – gintuga sang Ginoo ang kalibutan sa anom ka adlaw…
      • Gani pareho sa Ginoo nga ‘nagpahuway’ sa ikapito nga adlaw – magpahuway man kita!
      • Pero ang rason nga ginhatag diri – para ang imo mga suluguon may ara man sang adlaw nga magpahuway…
      • Kinahanglan dumdumon sang Israel nga nangin suluguon man sila sang una – gani dapat mangin maayo man sila sa suluguon…
      • Ang Ginoo wala sang pinilian – Binuhatan 10:34…
      • Wala ginbutang sang Ginoo ang suluguon nga mas taas sang sa iya amo – ukon ang manggaranon labaw sa imol…
      • Galacia 3:28 – “Karon palareho nalang ang mga Judio kag ang mga indi Judio, ang mga ulipon kag ang mga indi ulipon, ang mga lalaki kag ang mga babayi. Kita tanan palareho nalang tungod nga kita ara na kay Cristo Jesus.”
      • Remember when you worked for others – be kind to those who work for you…
      • Dumdumon naton nga kon mag obra kita para sa iban – mangin maayo kita sa tawo nga naga obra man para sa aton…
      • Ang katuyuan sang Napulo ka sugo wala sang kinalain sa iban nga mga Kasuguan…
      • Ang kasuguan sang Ginoo perpekto – amo ini ang pagsulundan kon paano mangin ‘maayo’
      • But they cannot make us ‘good’ – in fact they do the opposite – they condemn us…
      • Pero indi ini maka ‘maayo’ sa aton – sa baylo suli ini – sila maga kondenar sa aton…
      • Madamo ang nagahunahuna nga maayo sila nga mga Kristohanon tungod nagasunod sila sa layi/kasuguan…
      • Santiago 2:10 – “Ang bisan sin-o nga nagatuman sa bug-os nga Kasuguan pero nakalapas sa isa ka sugo, nakalapas sa tanan nga Kasuguan.”
      • The Law cannot make us right before God – it just teaches us we need help…
      • Ang Kasuguan indi maka intsakto sa aton sa atubangan sang Ginoo – nagatudlo ini sa aton nga kinahanglan naton sang bulig…
      • Kon wala kita makahibalo sang Kasuguan sang Ginoo – indi naton mabal-an kon ano ang intsakto kag indi…
      • Ang Kasuguan sang Ginoo amo ang espeyo nga nagapakita sa aton kon ano kita ka makasasala…
      • Ginapakita sini sa aton ang aton kalautan – kag ang aton dako nga kinahanglan sang isa ka manluluwas…
      • Kinahanglan sang manugpatunga… vs. 23-33 Basaha: Deuteronomio 5:23-27
    • Israel was terrified when they heard the voice of God giving the 10 commandments…
    • Grabi ang kahadlok sang mga Israelinhon ssng mabatian nila ang tingog sang Ginoo nga nagahatag sang Napulo ka sugo…
      • The people told Moses – who has ever heard the voice of God and lived…
      • Nagsiling ang mga tawo kay Moises – sin-o ang nakabati sang tingog sang Ginoo magkabuhi…
      • YOU GO – you talk to the Lord – and tell us what He says – then we will ‘do it’…
      • MAGPALAPIT KA – mag istorya sa Ginoo – kag ihambal sa amon kon ano ang Iya ginsiling – dayon amon ini ‘tumanon’…
      • If they did not hear directly from God – they were ‘less’ accountable…
      • Kon wala nila ini mismo nabatian sa Ginoo – ‘gamay’ lang ang ila salabton…
      • And ultimately they did not obey the ‘words of Moses’ – they disobeyed God!
      • Kag indi nila pagtumanon ang ‘ginsiling ni Moises’ – wala nila ginatuman ang Ginoo!
      • Many people will go to church – but they pick and choose what they want to hear…
      • Madamo nga mga tawo nagakadto sa simbahan – pero nagakuha kag nagapili lang sila kon ano ang ila gusto mabatian…
      • If they don’t like something that is said – they just assume it is the pastor’s opinion…
      • Kon wala nila nanamian ang ginasiling – gina assume nila nga himo-himo lang ini sang pastor.
      • That is why it is so important to get into God’s Word – read your Bible…
      • Amo ina ngaa importante ngs magtuon sang Pulong sang Ginoo – magbasa sang imi Bibliya…
      • If you hear from God – from His Word – there is no arguing…
    • God agreed – the people needed a mediator…
    • Nagsugot ang Ginoo – nagakinahanglan ang mga tawo sang manugpatunga…
      • The people needed a mediator – someone to go before God on their behalf…
      • Nagakinahanglan ang mga tawo sang manugpatunga – isa ka tawo nga magpalapit sa Ginoo…
      • I Timoteo 2:5 – “Kay may isa lang ka Dios ksg may isa lang ka manugpatunga sa Dios kag sa mga tawo. Ini wala sang iban kundi ang tawo nga si Cristo Jesus.”
      • There is no other way to be able to approach God – than through Jesus
      • Wala na sang iban pa nga pamaagi nga magpalapit sa Ginoo – kay sa paagi kay Jesus
      • Like Moses – Jesus goes before us – talks to God on our behalf…
      • Pareho kay Moises – nag atubang si Jesus sa aton – nagpakig istorya sa Ginoo…
      • It is only through Jesus we have complete access – to our Holy & Perfect God!
      • Paagi lang gid kay Jesus mahimo naton ini – sa aton Balaan kag Perpekto nga Ginoo!

Deuteronomy 6 – One Lord…

deuteronomio 6 – isa ka dios…

  • The commandemnt for Israel… vs. 1-9 Read: Deuteronomy 6:4-9
  • Ang kasuguan para sa israelinhon… vs. 1-9 Basaha: Deuteronomio 6:4-9
    • Love the Lord your God…
    • Higugmaa ang Dios nga inyo Dios…
      • This is not the 1st command in order – it comes after the 10 commandments…
      • Indi ini ang una nga sa pasunod –
      • But it is the first in importance – to love God with all your heart, mind, and strength…
      • Pero amo ini ang pinakaimportante – nga higumaon ang Ginoo sa bug-os nga tagipusuon, hunahuna, kag kusog…
      • Jesus taught in Matthew 22:40 – that on this one law along with Leviticus 19:18…
      • Gintudlo ni Jesus sa Mateo 22:40 – nga sa ini nga isa ka sugo along with Leviticus 19:18…
      • Hang all of the Law and the Prophets – the Law fulfilled in these two commands…
      • Ginsiling ang tanan nga Kasuguan kag mga Propeta – napuno ang Kasuguan sa sining duha ka sugo…
      • Imagine trying to remember 613 commands – for sure you’d forget at least one!
      • Imagine dumdumon mo anh 613 ka sugo – sigurado ako nga may isa ka nga malipatan!
      • So God simplified it – Love the Lord / and Love your neighbor…
      • Gani gin simple ini sang Ginoo – Higugmaa ang Dios / kag Higugmaa ang imo isigkatawo…
      • If you are doing those two things – then you are going to be doing all the rest!
      • Kon ginahimo mo ini nga duha ka butang – mahimo mo ang iban!
      • The heart of the Law came down to one simple word – Love!
      • Ang tagipusuon sang Layi ginhimo isa ka simple nga tinaga – Gugma!
      • So often people try to make Christianity all about rules – what we can and can’t do…
      • But in Luke 10:21-24 – Jesus thanked God for how simple the Gospel is…
      • Pero sa Lucas 10:21-24 – ginpasalamatan ni Jesus ang Ginoo kon paano nangin simole ang Pulong…
      • Even kids can understand – it is not about what we do – it’s about Jesus’ Love…
      • Bisan mga bata kainchindi sinin- indi ini parte sa kon ano ang aton ginhimo – parte ini sa Gugma ni Jesus…
      • If we understand Jesus’ love for us – then we are going to want to do the right things…
      • Kon mainchindihan naton ang gugma ni Jesus para sa aton – mahimo naton dayon kon ano ang intsakto…
      • And His love will flow through us to others – as they see Jesus’ Love in us…
      • Kag paagi sa aton ang Iya gugma mapabatyag sa iban – makita nila ang Gugma ni Jesus sa aton…
      • Juan 13:34 – “Gani karon ginahatag ko sa inyo ang isa ka bag-o nga sugo: maghigugmaanay kamo. Kon paano ang akon paghigugma sa inyo dapat pareho man sina ang inyo paghigugma sa isa kag isa.”
    • Shema Yisrael – Hear O Israel – the declaration of the faith of the Jewish nation…
    • Shema Yisrael – pamati kamo Israel – ang deklarasyon sang pagtuo sang Judio nga nasyon…
      • Every Sabbath day – in every synagogue – in every nation of the world…
      • Kada Adlaw na Inugpahuway – sa kada synagogue – sa kada nasyon sang kalibutan…
      • This verse is ready by every Jew – the statement there is ONLY ONE God…
      • Ang ini nga verse gin handa sang kada Judio – ang hambalanon nga may ara LANG ISA KA DIOS…
      • Hear, O Israel: The Lord (Yahweh) our God (Eloheem) is one Lord (Yahweh)…
      • Pamati kamo, Katawhan sang Israel: Ang Ginoo (Yahweh) aton Dios (Eloheem) amo ang isa ka Ginoo (Yahweh)…
      • Yahweh is the name of God / Eloheem is more literally translated ‘gods’…
      • Yahweh ang pangalan sang Ginoo / Eloheem gin translate ‘dios-dios’…
      • The word ‘one’ is the Hebrew word 'echad’ – properly interpreted united as one!
      • Ang word nga ‘isa’ Hebreo nga word ‘echad’ –
      • It could read: Hear O Israel – YAHWEH our Gods is untied into one YAHWEH!
      • One of the great mysteries of our Faith – there is only One God…
      • Yet God exists in 3 distinct persons – God the Father / God the Son / God the Spirit…
      • Pero may ara 3 ka distinct persons ang Ginoo – ang Amay / Anak / Espirtu …
      • The Bible makes no effort to explain how this is true – only that it is a fact!
      • Wala na gin explain sang Bibliya kon paano nangin matuod ini – isa ini ka kamatuoran!
      • What makes a religion a cult – rather than a denomination – Mormons / Iglesia…
      • Kon mangin kulto ang isa ka relihiyon – imbes na mangin denominasyon – Mormons / Iglesia…
      • Is there denial of this ‘key’ doctrine – rejecting the divinity of Jesus Christ
      • Don’t forget the Law… vs. 10-16 Read: Deuteronomy 6:10-16
      • Indi pagkalimti ang kasuguan… vs. 10-16 Basaha: Deuteronomio 6:10-16
    • To help you remember…
    • Para buligan kamo sa pagdumdom…
      • They Jews were to bind the Law to their hand / foreheads – as help them remember…
      • Ang Kasuguan ihigot sang mga Judio sa ila mga kamot/agtang – sa pagbulig sa ila sa pagdumdom…
      • They Jews took this command very literally – tying the Law to between their eyes…
      • They call them ‘Phylacteries’ a box that was worn on the forehead as you prayed…
      • Ginatawag ini nga ‘Phylacteries’ ang kanon nga ginabutang sa agtang kon magpangamuyo…
      • The Jews were also to write the Law on their doorposts…
      • Isulat man ini sang Judio ang Kasuguan sa hamba sang ila puwertahan…
      • Again they took the command very literally – nailing the Law to their doors…
      • ‘Mezuzah’ little plaques on the door with Deuteronomy 6:4 written inside
      • ‘Mezuzah’ gamay nga kalalat-an sa puwertahan kag nasulat ang sa sulod ang Deuteronomy 6:4
      • It is a great idea to put Bible verses on your walls – decorate your houses…
      • Manami nga ideya nga magbutang sa inyo pader sang verses nga halin sa Bibliya – panami-a ang inyo balay…
      • Have your kids decorate pieces of paper with Bible verses – hang them up…
      • Nakahimo na bala ang inyo kabataan sang mga Bible verses na nabutang sa papel – isab-it ini…
      • Constant reminders all around us to be in God’s Word!
      • Reminder sa tanan nga ara sa palibot naton nga magtuon sang Pulong sang Ginoo!
      • But the Religious leaders in Jesus day took this idea to extremes…
      • They would make their phylacteries / mezuzahs larger than everyone else’s…
      • Mahimo nila ang ila phylacteries / mezuzahs nga mas dako sang sa iban…
      • Showing their great devotion to the word – great devotion to god…
      • Pagpakita sang dako nila nga devotion sa pulong – dako nga devotion sa dios-dios…
      • The problem was these were only outward appearances – not from the heart
      • Ang problema amo sa pangguwa lang ini – indi sa tagipusuon
      • You can plaster your walls with the whole Bible – use it as wallpaper…
      • Pwede mo matapik ang bilog nga Bibliya sa imo dingding – gamiton ini bilang wallpaper…
      • You can carry the biggest Bible – giving the appearance of great godliness…
      • Pwede mo mabuhat ang pinakadako nga Bibliya –
      • But do our lives match our words – God is not impressed – He looks at the heart!
      • Pero ang aton bala kabuhi match sa pulong – ang Ginoo wala nalipay – nagatan-aw Siya sa tagipusuon!
    • Remember because you will be tempted to forget…
    • Dumduma tungod ma temptar ka nga malipatan ini…
      • When Israel entered the Promised Land – living in beautiful cities they did not build…
      • Sang nagsulod na ang Israelinhon sa Ginpromisa nga Duta – magakabuhi sa manami nga siyudad nga indi sila ang nagpatindog…
      • Eating from fields they did not plant – living the easy life…
      • Magkaon halin sa uma nga indi sila nagtanom – magkabuhi sang mahapos nga kabuhi…
      • Since they would not longer have any needs – they would quickly forget about God…
      • Since wala na sila sang kinahanglanon – madasig lang nila malimtan ang Ginoo…
      • You ever wonder why God does not give us all – LOTS of money…
      • Makapaminsar bala ngaa wala kita ginhatagan sang Ginoo sang tanan – MADAMO nga kwarta…
      • He is God – He can do anything – so why not bless us with riches and wealth…
      • Ginoo Siya – mahimo Niya ang tanan – gani ngaa indi Niya kita bugayan sang manggad kag pagkabutang…
      • Turns out there is a good reason why very few people in the world are rich…
      • Turns out may ara sang maayo nga rason ngaa diutay lang ang mga manggaranon nga tawo…
      • When we have riches – we tend to depend on them – trusting them rather than God…
      • Kon may manggad kita – maga depende kita dira – magsalig sa ila imbes na sa Ginoo…
      • If you had 1000P – would you pray for God to provide food for dinner…
      • Kon may ara ka 1000 – magapangamuyo ka bala sa Ginoo nga hatagan ka sang imo panyapunon…
      • Luke 18:23 – the rich ruler walked away from Jesus because he had LOTS of money!
      • Lucas 18:23 – ang manggaranon nga tawo nagtalikod nga nagapangasubo sa kay Jesus tungod nga may ara siya MADAMO nga kwarta!
      • Therefore God allows most to experience the ‘riches’ of having to depend on God…
      • Better to be poor here – so that we might experience the riches of Heaven!
      • Mas maayo nga mangin imol diri – agod maexperiensyahan ang kabuganaan sa Langit!
      • When your son asks… vs. 17-25 Read: Deuteronomy 6:20-24
      • Kon magpamangkot ang inyo kabataan… vs. 17-25 Basaha: Deuteronomio 6:20-24
    • Inevitably their children would ask them about the Law…
    • Indi malikawan magpamangkot ang inyo kabataan parte sa Kasuguan…
      • They were to answer – ‘we were slaves in Egypt – but God redeemed us!’
      • Silinga sila – ‘mga ulipon kami sadto sa Egipto – pero gintubos kami sang Ginoo!’
      • ‘He brought us into this Land – He swore to give to Abraham / Isaac / and Jacob’…
      • ‘Gindala Niya kami sa Duta – nga Iya ginsumpa nga ihatag kay Abraham / Isaac / kag Jacob’…
      • ‘And we keep these laws for our own good – so that we might live’
      • ‘Kag tumanon namon ini nga mga kasuguan para sa amon kaayuhan – agod magkabuhi kami’
      • They were to pass on the key to having a blessed life to their children!
    • We all want our kids to be blessed…
    • Gusto naton ang aton kabataan mangin bulahan…
      • We want them the best – best food / best clothing / the best home…
      • Gusto naton ngs hatagan sila sang manami – manami nga pagkaon / manami nga bayo / manami nga puluy-an…
      • We want to give them the best possible education – so they will be successful…
      • Gusto naton nga hatagan sila sang manami nga edukasyon – agod sila mangin successful…
      • But so often we miss the ONE THING that is necessary to be truly blessed…
      • Pero kis-a nagakalimtan naton ang ISA KA BUTANG nga kinahanglan para mangin matuod nga bulahan…
      • We do not give them the Word of God – we do not teach them about Jesus!
      • Wala naton sila ginahatagan sang Pulong sang Ginoo – wala naton sila ginatudluan parte kay Jesus!
      • We need to open our Bibles – read to our children – give them the Good News!
      • Kinahanglan naton buksan ang atin Bibliya – basahon sa aton kabataan – hatagn sila sang Maayo nga Balita!