Genesis 1:1–2

Introduction (4 ka punto)

• 1^st – Sino-o ang nagsulat…
  • Ang Genesis una nga libro sa 5 ka libro nga ginatawag Layi sang Dios (Torah)…
  • Laban nga mga konserbatibo nga mga skolar nagahambal nga si Moses ang nagsulat sang una nga lima ka libro (Pentateuch)
  • Kag si Jesus mismo naghambal man nga si Moses ang nagsulat sini…
  • May 14 ka verses sa Mateo, Marcos, Lucas, Juan nga si Jesus naghambal nga si Moses ang nagsulat.
  • Klaro nga ang Torah- ang nga lima ka libro nga si Moses ang nagsulat!
  • Lucas 24:27 – “Beginning at Moses [a reference to the Torah] and all the Prophets, He expounded to them in all the Scriptures the things concerning Himself.”
• 2^nd –Sang san-o ginsulat ang libro…
  • Ginsulat ini sang mga 1500 B.C. ( mga 3,5000 katu-ig nagligad)
  • Nasulat ini sang 40 katuig sang ang mga Israelinhon ato sa kamingawan…
  • Tuod nakita ni Moses ang natabo sang pag-guwa sa Egipto…
  • May duwa ka posibilidad kun paano nakuha ang impormasyon sang Genesis.
    • Paagi sa direkta nga pagpahayag sang Ginoo sa iya- nag face to face istorya si Moses sa Ginoo-Exodus 33:11
    • Gin sulat ni Moses ang history nga ginpasa sa iya(inspirasyon ginhapon sang Dios)
  • a
• 3^rd – Ngaa ginhatag ang Genesis sa aton…
  • 1^st – Indi lang ini koleksyon sang istorya nga mga moralidad-pero history sang pagtuga
  • sang kalibutan!
    • Madamo subong- biskan sa mga simbahan- nga wala gapati.
    • Ginatudlo nila ang Genesis nga daw bahin sa mga Griego nga tradisyon.
    • Ginakabig nga istorya nag nagatudlo sa aton leksiyon sang maayo kag malain.
    • Sala ina! Ang Genesis tuod nga history sang aton kalibutan!
    • Kun kahaon ang kamatuoran ni Adan- ang sala gali wala gid tuod nagsulod sa kalibutan!
    • Kun kahaon ang sala bali wala kinahanglan sang manluluwas-amo si Jesus!
  • 2^nd – Ang importansya sang paghibalo/ pag-intiendi/ pagpati sang Genesis nga libro…
    • Ang Genesis nagahatag sa aton pundasyon sa aton pagtuo kag pag-intiendi sang aton kalibutan.
    • Naga istar kita sa kalibtan nga gina suli ang kamatuoran!
    • Damo nagapati nga aksidente nga ari kita diri/ indi hungod (Evolution)
    • Damo gapati nga wala Dios- indi sa tuod (Atheists) – Salmo 14:1
    • Damo gapati ang kabuhi para lang sa subong– (Humanists) – I Corinto 15:32
    • Damo man ang gasimba sa gintuga imbsi sa nagtuga– (Pantheist) – Roma 1:25
    • Damo man gasimba sa damo nga mga dios dios indi sa tuod nga Dios– (Polytheists)
    • Ang tanan nagtalang kay wala sila kabalo ukon nagpati sa libro nga Genesis!
    • Sa Genesis (una pa lang nga verse) mabal-an ang nga kulto sa kalibutan.
    • Kun nabal-an kag nagapati kita kun ano nasulat diri ang iban nga libro sa Bibliya hapos nalang!
  • 3^rd – Kun wala kita kablo kun diin kita halin- wala kita kablo kun diin kita makadto…
    • Ang tinaga nga Genesis (Kahulugan sa Greek – (ORIGIN-GINSUGURAN) (kun diin halin)
    • Ang ngalan sang libro sa Hebreo – בְּרֵאשִׁית – Bereshit (ang ginsuguran)
    • Sa Genesis damo nasulat sang mga ginsuguran nga mga butang:
    • Ginsuguran sang kalibutan/ Ginsuguran sang katawhay kag kabudlay/Ginusguran sang kahawaan/ Ginsuguran sang hangin/ Ginsuguran sang kabuhi/ Ginsuguran sang tawo/ Ginsuguran sang pag asawahay/ Ginsuguran sang panulay/ Ginsuguran sang sala/ Ginsuguran sang linguahe/ Ginsuguran sang gobyerno/Ginsuguran sang pagkabuhi/ Ginsuguran sang nasyon/Ginsuguran sang relihiyon/ Ginsuguran sang mga ginpili nga mga tawo/ Ang Ginsuguran sang paglaom sang aton Kaluwasan!
    • Ang ini tanan makita sa una ka 11 ka chapter!
    • Ngaa may panulay/ diin ini halin/ngga gintuga sang Ginoo ang ang pag-asawahay…
    • Paagi sa pagtuon kun diin kita halin- mas mabal-an naton kun ano ang dason…
    • Sa Genesis mabal-an naton ngaa ginutga kita sang Dios kag ang gusto niya halin sa aton!
  • 4^th – Ang Ginapaabot parti sa Wala sang Katapusan
    • Sa Genesis makita ang kamatuoran nga natabo sa Pahayag/ Revelation:
      • Ang pagtunga sang kasanag kag kadulom– Genesis 1:4 / wala gab-i- Revelation 21:25
      • Ang Dios sa garden Genesis 3:8 / Ang Dios upod Iya katawhan – Revelation 21:3
      • Ginsumpa nga duta Genesis 3:17 / Wala na pagsulay- Revelation 22:3
      • Ginpromisa nga Manluluwas Genesis 3:15 / Tapos na ang pagtubos- Revelation 5:9-10
    • Indi kita maka pangalipay sa solusyon kun wala kita kabalo sang problema.
      • Indi ka siguro malipay kun sugiran ta ka nga may sabat ako sa cancer.
      • Pero kun ginhamabalan ka nga may cancer ka- grabe gid ang imo kalipay!
      • Sa Genesis napakita sa aton ang problema para ma lipay kita sa solusyon…
      • Makabaton kita sang langitnon nga pag-intiendi sang kaluwasan kay Jesus!
      • 2 Corinto 4:16-18 – “Therefore we do not lose heart. Even though our outward man is perishing, yet the inward man is being renewed day by day. For our light affliction, which is but for a moment, is working for us a far more exceeding and eternal weight of glory, while we do not look at the things which are seen, but at the things which are not seen. For the things which are seen are temporary, but the things which are not seen are eternal.”
• 4^th – ang pagplastar sang Genesis
  • 1^st – Chapters 1-11 – Ginsuguran sang Kalibutan
    • Chapter 1-2: Pagtuga sang Kalibutan
    • Chapter 3: Pagpakasala sang tawo
    • Chapters 4-5: Antis sang baha
    • Chapters 6-9: Baha
    • Chapter 10: Ang mga Kaliwat sang mga Anak ni Noe
    • Chapter 11: Ang Tore sang Babilonia
  • 2^nd – Chapters 12-50 – Ang Ginsuguran sang Nasyon sang Israel
    • Chapters 12-23: Abraham
    • Chapters 24-26: Isaac
    • Chapters 27-36: Jacob
    • Chapters 37-50: Joseph

Sang ginsuguran (5 punto)

• 1^st – sang ginsuguran… vs. 1
  • 1^st – Ang bag-o nga kalibutan…
    • Sang san-o ang ginsuguran- ang Bibliya nagahatag sa aton sang maayo nga pasunod…
      • Going through the history of the Bible we can come up with a date…
      • Sa aton nga pag pasunod sang Bibliya makita naton ang mga petsa…
      • There are differing views – but about 4004 B.C is a reputable approximation…
      • Damo nga mga pagpakot -sang 4004 B.C. ang laban nga pag isip .
      • Making the universe ONLY about 6000 years old!
      • Kag makahambal kita nga kalibutan mga 6000 ka tuig.
      • Laughable to modern science that proposes dates in excess of 10 billion years…
      • Ang science subong nagahambal nga ang kalibutan 10 ka bilyon ka tuig…
      • Pero kun mag tuon kita sang ginhalinan sang katawhan-
      • Wala na sulat ang ginhalinan sang pagkabuhi sang tawo antis 3000B.C.
      • All of our records of ancient civilization correspond to the Biblical timeline!
      • Ang mga nasulat lang makita naton ayon sa tion sang Bibliya.
      • Of which the Bible is certainly the most complete and accurate!
      • Amo ina nga ang Bibliya ang mas kokmpleto kag insakto!
      • Scientists only come up with exaggerated dates to support Evolution…
      • Ang mga Scientist nga naghimo sang mga petsa para suportahan ang Evoution nga pagpati.
      • Using potentially flawed assumptions about physical processes (C14 dating)!
      • Naghimo sila sang sala nga pagtuon parti sa kabuhi. (C14 dating)
    • Today the smartest – most educated men in the world – believe in Evolution…
    • Subong ang nakabig sang kalibutan nga pinaka maalam naga pati sa Evoution…
      • There are only two possibilities for the origin of life – design or accident…
      • May duwa lang ka posibilidad ang ginhalinan sang kabuhi- gintuga ukon aksidente…
      • Because they choose to deny the creator – they instead believe life is all an accident…
      • Kay gin bali wala nila ang nagtuga- kag nagpati ang kabuhi aksidente lang.
      • I wear a watch on my wrist so I can tell the time – it is relatively simple device…
      • May relo ako nga nagasugid kun ano na oras- simple nga gamit…
      • Ano abi kun hambalan ta ka nga ang relo aksidente lang nga nangin relo siya…
      • Ginhaboy ko lang ang tanan nga gamit- dason pag dagdag sa duta nangin relo na!
      • Binuang nga magpinsar kita nga aksidente lang kita- panginwala ang Dios ang nagtuga sa aton!
      • Salmo 14:1 – “The fool has said in his heart, ‘There is no God.’”
  • 2^nd – Ang ginusuguran- wala pa ang tanan- ang Dios ara na Genesis 1:1 – SIYA lang ang wala sang katapusan!
    • Antis Genesis 1:1 wala iban ang Dios lang – no space / no stars / no time
    • Ang langit /duta / anghel/ kag ang tanan diri nagsugod…
    • Ang aton kalibutan may 3 ka bahin…
    • Space/ Matter / Time – diri makita ang ginsuguran sa verse 1
    • Sang ginsugu(time) / gintuga sang Dios ang kalangitan(space) /kag ang kalibutan (matter)
    • Ang mga Scientist nagahambal nga ang kalibutan nagsugod sa isa ka BIG BANG…
    • Ang indi nila masabat kun ano ang antis sina- diin naghalin ang BANG…
    • Ang Bibliya lang makasaysay sang tanan nga ginsuguran kag ang kalibutan nga aton naistaran!
• 2^nd – Dios… vs. 1
  • 1^st – Damo nga mga ngalan sang Dios nagamit sa Old Testament
    • El – translated God – is the name god (not a title or description)…
    • אֲדֹנָי – Adonai – Lord – used over 400x in OT – refers to His AUTHORITY…
    • יְהוָה – YHVH – Lord – used over 5300x in OT – refers to His CHARACTER…
    • Side note – we do not know the pronunciation of YHVH
    • The Jews had such reverence for the name they did not write down the vowels!
  • 2^nd– Ang ngalan nga gingamit diri sa Genesis 1:1
    • אֱלֹהִים – Elohim (the plural of El) – God – used over 2300x in OT – refers to His POWER…
      • The Rabbis say that it is plural to add emphasis to the name of God…
      • Hambal sang mga Rabbi nga plural para ma tagaan dungog ang ngalan sang Dios…
      • We know better – it is plural because God is triune – three in one!
      • Pero kita kabalo nga ang ngalan sang Dios plural kay tatlo ka Dios sa isa ka persona.
    • Deuteronomy 6:4 – Shema Yisroel – ang pagpakita sang pagtuo sang nasyon nga Israel.
      • Kada Sabado- sa kada simbahan- sa kada nasyon sa bilog nga kalibutan…
      • Ini nga verse nabasa sang kada Judio- amo ang ISA LANG KA DIOS…
      • Hear, O Israel: The Lord (Yahweh) our God (Elohim) is one Lord (Yahweh)…
      • The word ONE is the Hebrew word echad – properly interpreted united as one!
      • It could read: Hear O Israel – YAHWEH our Gods is untied into one YAHWEH!
      • Amo ini ang aton pagtuo-isa lang ka Dios…
      • Pero ang Dios tatlo ka persona- Dios nga Amay/Dios nga Anak/Dios nga Espiritu…
      • Amo ini ang kamatuoran nga ginahambal sa Bibliya!
      • Ano ang isa ka kulto nga relihiyon?
      • Ang pag panginwala sang ini nga doktrina- wala pag pati sang kina iya ni Jesu Cristo!
• 3^rd – pagtuga … vs. 1
  • 1^st – Paano ang Dios naghimo sang mga butang…
    • May duwa ka Hebreo nga pulong nga mapaathag ang pagtuga…
      • Asah – עָשָׂה – pagtipon mga butang kag himuon isa ka bagay – halimbawa magluto panyaga
      • Bara – בָּרָא – paghimo sang isa ka butang halin sa wala ( ang Ginoo lang makahimo sini)
      • Ang Ginoo naghimo sang langit kag duta halin sa wala…
      • Antis Niya ini ginhimo wala sang mga butang sa palibot- ang Dios lang gid wala na iban!
    • Diri makita naton ang pag kataho kag kina iya sang Dios…
      • Gapinsar kita nga ang Dios may limitasyon ang Iya gintuga…
      • Gapamangkot kita-Diin ang Dios/ Ano Iya itsura/ano Iya nahimo subong.
      • Gina pangita naton Siya paagi sa Space/Matter/Time…
      • Ginhimo Niya ini tanan – antis sang pagtuga sang mga butang…
      • Sa iya naghalin ang tanan! Sa Iya nagsugod ang tanan!
      • Kun kita maga atubang sang mga kabudlayan sa kabuh- pinsaron naton ang Dios…
      • Siya naghimo sang langit kag duta- ano bala ang mabudlay sa Iya…
      • Siya ang Dios sang mga imposible- ang Dios ang nagtuga sang tanan halin sa wala!
  • 2^nd –Sin-o ang ang himo…
    • 1^st – Sa Hebreo pagkatapos sang pulong nga Dios makita ang Aleph and Tau…
      • Amo ina ang una kag katapusan nga letra sa Hebreo (A and Z)…
      • Indi ini makita nga nasulat sa English
      • Pero diri makita kag ka dako sang buot silingon nga kahulugan…
      • Sugod kag Katapusan, Aleph and Tau or Alpha and Omega or First and the Last!
      • Revelation 22:13 – “I am the Alpha and the Omega, the Beginning and the End, the First and the Last.”
    • 2^nd – Sin-o nagtuga sang Langit kag Duta – The First and the Last!
      • Si Jesus upod sa Amay sa ginsuguran- kay Siya ang Dios…
      • John 1:1 – “In the beginning was the Word, and the Word was with God, and the Word was God.”
      • Kag paagi kay Jesus ang Dios nagtuga sang tanan nga mga butang…
      • Colossian 1:15-16 – “He is the image of the invisible God, the firstborn over all creation. For by Him all things were created that are in heaven and that are on earth, visible and invisible, whether thrones or dominions or principalities or powers. All things were created through Him and for Him.”
      • Makita man sa Ephesians 3:9 / Hebrews 1:2 / John 1:3
      • Diri sa Genesis 1:1 makita diri nga si Jesus ang Manunuga!
  • 3^rd –Ano ang Iya gintuga…
    • Ang Kalangitan…
      • Ang Hebreo nga pulong הַשָּׁמַיִם – used 420x sa Old Testament – it is the dual of the root word שָׁמֶה shâmeh…
      • Ang kalangitan- ang kahawaan- amo man ang balay sang Dios!
      • Si Pablo nagasugid sa aton nga may tatlo ka langit- II Corinthians 12:2
      • The 1^st heaven – is the sky above us / the 2^nd heaven is outer space…
      • The location Paul describes – the 3^rd heaven – is the dwelling place of God!
    • Ang kalibutan… 
      • Ang Hebreo אֶרֶץ – gingamit 2500x sa Old Testament – indi pareho sa langit
      • Sa kalibutan may 200 BILLION galaxies – kada isa may BILLIONS nga bituon
      • Kag kada bituon may mga planets (sa aton may 8)
      • Kag aton lang kalibutan – EARTH ang pinasahi sa tanan!
      • Makita sa aton tubig/ pag plastar sang adlaw 23.5 degree tilt- para indi kita masunog!
      • Ang tanan sa aton kalibutan pinasahi nga design nga ang kabuhi maka padayon!
      • Oxford university study 2018 – nagahambal nga kita lang ang may kabuhi!
      • Sa ila pagtuon -kita lang ang may kabuhi sa kalibutan!
      • Gingamit ang Drake equation – 1×0.8^-34 ang posibilidad nga may kabuhi.
      • Ang tanan nga tinuga ginsumpa sang pagpakasala ni Adan – Roma8:20
      • May adalaw nga maabot nga mahimo liwat ang Dios sang Langit kag Duta!
      • II Peter 3:10 – “The day of the Lord will come as a thief in the night, in which the heavens will pass away with a great noise, and the elements will melt with fervent heat; both the earth and the works that are in it will be burned up.”
• 4^th – Wala porma kag wala unod… vs. 2
  • 1^st – May duwa ka ideya ang ini nga verse…
    • Ang Gap theory- nga ang kalibutan nangin wala porma kag wala unod…
    • Supposing that some earlier creation was removed – and God was remade the earth…
    • This first creation would include a satanic empire / dinosaurs / early man / EVOLUTION…
    • The sole reason for the theory is to try and reconcile the Bible with an OLD earth…
    • The problem with this view is it directly contradicts the Bible!
    • Romans 5:12 – “Therefore, just as through one man sin entered the world, and death through sin, and thus death spread to all men, because all sinned.”
    • The Bible teaches there was no death UNTIL Adam sinned!
    • Ang Bibliya nagatudlo nga wala kamatayon asta sa tion nga nagpakasala si Adan!
    • Never change the Bible to fit the views of the World
    • Indi pag-islan ang Biblia para suportahan ang panan-aw sang kalibutan
    • We need to let the Bible change how we view the World!
    • Kinahanglan naton ang Bibliya para maisaln ang panan-aw sang kalibutan!
  • 2^nd – Without form and void… Wala porma kag wala unod…
    • Nahambal nga tanan nga kinanglan para sa pagtuga ara na- pero wala na pangtakod…
    • Wala pa porma/ ang kalibutan wala unod/ ang tubig nga nagatabon sa kalibutan kadulom…
    • Ang makita tubig lang -wala duta- wala man kasanag!
    • Pareho sa mga panakot nga lutuon sa panyapon pero wala pa naluto!
• 5^th – Ang espiritu sang Dios… vs. 2
  • 1^st – Espiritu sang Dios naghulag sa ibabaw sang tubig…
    • Ang Espiritu sang Dios – רוּחַ אֱלֹהִים – ang ika tatlo nga persona sa Trinity.
    • Ang ruwach buot silingon hangin – pareho ma sa New Testament (pneuma) – John 3:8
    • Ang Balaan nga Espiritu amo ang nagtuga (siya bali ang nagluto)
    • Amo man nga Balaan nga Espritu nga kinanglan naton subong para maka sunod kita sa Ginoo!
  • 2^nd – Ang resulta kun napun-an ka sang Espiritu…
    • Ang mga sumulunod upod ni Jesus sa tatlo ka tuig- (pinaka maayo nga seminary)…
      • Siling ni Jesus sa ila- hulat! Indi maghalin ukon maghimo sang bisan ano!
      • Binuhatan 1:5,8 – “And being assembled together with them, Jesus commanded them not to depart from Jerusalem, but to wait for the Promise of the Father… But you shall receive power when the Holy Spirit has come upon you; and you shall be witnesses to Me in Jerusalem, and in all Judea and Samaria, and to the end of the earth.”
      • Pinaka maayo nga paghanas diri sa kalibutan indi maka preparar sa pag alagad sa Ginoo!
    • Makita sa kabuhi ni Pedro- halin sa napaslawan pakadto sa pag pangwali!
      • Ka tatlo ka beses ginpanginwala si Jesus- Luke 22:56-62
      • Para sa iya wala na sa sang may mahimo pa kundi magbalik pangisda sa Galilea
      • Pero sa iya kusog wala siya permi dakop nga isda – kadakop siya isda sang ara na si Jesus!
      • Juan 21:15-17 – ginbuligan ni Jesus si Pedro para ka balik siya sap ag-alagad…
      • Mga 50 ka adlaw nagligad nagpangwali si Pedro amo ato ang pagsugod sang Simbahan!
      • Sa kusog ni Pedro ginpanginwala niya si Jesus.
      • Sang napun-an siya sang Espritu sang Dios nagpangwali siya kag nagsugod ang simbahan.
      • Amo man nga Espritu ang nagtuga sang tanan- gusto magsulod kag magbulig sa aton!