Making Bible Study Easy for everyoneEnglish • Hiligaynon
Back to Job
Verse-by-Verse Bible Study

Job 11-14

A Hiligaynon study of Job 11-14 focusing on Repentance, Sin, Trials, and Wisdom.

These are the original teaching notes from this passage.

Lot of Problems… (4 points)

Madamo nga Problema… (4 ka butang)

    • 1st – Rebuke of Zophar – Chapter 11 [NLT]
    • 1st – Ang pagsabdong ni Zophar – Chapter 11 [NLT]
    • 1st – Empty talk … vs. 1-3
    • 1st – Paghambal nga wala sang pulos … vs. 1-3
      • Then Zophar the Naamathite answered…
      • Dayon nagsabat si Zofar nga taga-Naama…
      • Zophar [depart early] – from Naamah [pleasant] – perhaps named after daughter of Cain…
      • Zofar [aga pa naghalin] – taga Naama [maayo] – basi ginhinganlan siya sunod sa anak ni Cain nga babayi…
      • Was the THIRD and final friend of Job to speak up – and he was NOT happy…
      • Ang IKATATLO kag katapusan nga abyan ni Job nga naghambal – kag WALA gid siya nalipay…
      • He open up his response to Job by saying he also could NOT hold back!
      • Ginsugdan niya ang iya sabat kay Job sa paghambal nga siya mismo INDI makapugong!
      • Should not [your] multitude of words be answered – should a man full of talk be vindicated…
      • Dapat lang [ang imo] nga masabat inang imo mga ginapanghambal – indi mapamatud-an nga inosente ka paagi lang sa pagwakal…
      • Should [your lies] cause [me to say nothing] – when you mock should no [אֵין] one rebuke you!
      • Indi mo kami [imo kabutigan] mapahipos sa imo mga ginapanghambal nga wala sing pulos [nga indi maghambal] – sa imo mga pagpasipala [אֵין] nagahunahuna ka bala nga indi ka namon pagsabdungon!
      • Just because Job used a LOT of words – TWENTY chapters [his friends only use NINE] …
      • Tungod kay naggamit si Job sang MADAMO nga mga tinaga – BEINTE ka mga kapitulo [ang iya mga abyan naggamit lang SIAM ] …
      • Did NOT mean that Job was RIGHT – and Zophar was compelled to answer his LIES!
      • INDI buot silingon nga HUSTO si Job – kag si Zofar napilitan sa pagsabat sang iya KABUTIGAN!
      • We are going to see this THEME in the book of Job – less words would have been BETTER…
      • Makita naton ini nga TEMA sang libro ni Job – MAS MAAYO kuntani kung naghipos na lang sila…
      • These men [including Job] spouting off their ideas – end up provoking a response from God…
      • Ini nga mga tawo [kaupod si Job] nagapataka lang sa paghambal sang ila mga ideya – ginapaakig pa gid nila ang Ginoo…
      • God gave us TWO ears and ONE mouth for a good reason – listen twice as much as we speak!
      • Ginhatagan kita sang Ginoo DUHA ka dulunggan kag ISA ka baba sa isa ka maayo nga rason – magpamati kita sang maayo antis maghambal!
      • Better to hold our LIPS – then open our mouths and let empty words pour out!
      • Mas maayo nga punggan naton ang aton BABA – sangsa buksan ini naton kag wala sang pulos nga mga tinaga ang nagaguwa!
      • It has been said the fool opens his mouth – and removes all doubt!
      • Siling nila ang buang-buang nagatikab sang iya baba – kag ginapamatud-an lang niya nga sala siya!
      • Proverbs 10:19 – “Too much talk leads to sin. Be sensible and keep your mouth shut.”
      • Hulubaton 10:19 – “Ang tawo nga palahambal madali makasala. Maalamon ang tawo nga makahibalo magpugong sang iya baba.”
    • 2nd –Rebuke of Zophar… vs. 4-12
    • 2nd –Ang pagsabdong ni Zofar… vs. 4-12
      • LESS than you deserve… vs. 4-6
      • KULANG pa sa nagakabagay sa imo… vs. 4-6
      • You claim – your beliefs are pure – and you are clean in the sight of God…
      • Nagasiling ka – nga husto ang imo pagpati – kag matinlo ka sa atubangan sang Dios…
      • But oh – that God would speak [piel – imperative] – and open His lips against you…
      • Maayo kuntani – nga maghambal ang Dios sa imo [piel – imperative] – kag sugiran ka niya sang mga butang nga wala mo pa mahibaluan…
      • If only He would tell you the secrets of wisdom – for true wisdom is not a simple matter…
      • May mga butang nga nahibaluan mo na – kag may mga butang nga wala pa…
      • LISTEN! God is doubtless punishing you far less than you deserve!
      • Nahibaluan mo na bala! nga ang silot sang Dios sa imo kulang pa sa nagakabagay sa imo!
      • Job had argued he did NOT deserve what had happened to him…
      • Si Job nagbais nga INDI siya takos silutan pareho sa natabo sa iya…
      • Zophar argued he did NOT get half of what he deserved – God went easy on him!
      • Si Zofar nagbais nga ang natabo kay Job KULANG pa sa nagakaangay nga silot sa iya – gin pakahaposan sa sang Ginoo!
      • A lot of people have the perspective today – I do NOT deserve what is happening to me…
      • Madamo nga tawo subong ang nagahambal nga – INDI ako takos sining nagakalatabo sa akon…
      • But Zophar was RIGHT – what we all DESERVE – is eternal separation – Romans 6:23
      • Pero HUSTO si Zofar – nga tanan kita TAKOS – hatagan sang kamatayon – Roma 6:23
      • Wisdom of God… vs. 7
      • Kaalam sang Ginoo… vs. 7
      • Can you solve the mysteries of God [אֱלוֹהַ] – discover everything about the Almighty [שַׁדַּי]…
      • Masolbar mo bala ang misteryo sang Ginoo [אֱלוֹהַ] – matungkad mo bala ang tanan parte sa Makagagahom nga Dios [שַׁדַּי]…
      • Such knowledge is higher than the heavens – and who are you…
      • Mas mataas pa ini sang sa langit – kag sin-o ka…
      • It is deeper than the underworld – what do you know…
      • Kag mas madalom pa sang sa lugar sang mga patay – ano ang imo nabal-an…
      • It is broader than the earth – and wider than the sea!
      • Malapad pa ini sang sa kalibutan – kag mas masangkad pa sang sa dagat!
      • Zophar correctly points out Job had NO idea what God was doing…
      • Si Zofar nagasiling nga wala kabalo si Job kung ano ang ginahimo sang Ginoo…
      • There was NO way for Job to understand EVERYTHING about the ALMIGHTY!
      • WALA sang paagi nga mahangpan ni Job ang TANAN parte sa MAKAGAGAHOM nga Dios!
      • Another THEME that we see running through the Book of Job…
      • Isa pa gid ka TEMA ang aton makita diri sa libro ni Job…
      • We are NOT going to understand everything God allows – at least on this side of eternity…
      • INDI naton maintiendihan ang tanan nga ginahatag sang Ginoo sa aton – pero sa diri lang nga bahin sang aton kabuhi…
      • It is a guarantee we will have questions that will not get answered until we get to heaven…
      • Sigurado may mga pamangkot kita nga wala pa nasabat asta magpalangit kita…
      • Because the wisdom and knowledge of God are beyond our ability to comprehend!
      • Tungod indi naton sarang matungkad ang kaalam kag ihibalo sang Dios!
      • Romans 11:33 – “Oh – the depth of the riches both of the wisdom and knowledge of God! How unsearchable are His judgments and His ways past finding out!
      • Roma 11:33 – “Makatilingala gid ang kaayo sang Dios! Indi ta matungkad ang iya kaalam kag ang iya nahibaluan! Sin-o bala ang makaintiendi sang iya hunahuna kag sang iya mga pamaagi?!
      • Knowledge of God… vs. 10-12
      • Ang nahibalu-an sang Ginoo… vs. 10-12
      • If God puts a person in prison – or calls the court to order – who can stop Him…
      • Halimbawa, dakpon ka sang Dios – kag dal-on sa korte kag dayon prisohon – sin-o ang makapugong sa iya…
      • For He knows those who are [vain] – and He takes NOTE of all their sins…
      • Nahibaluan gid niya kon sin-o [wala pulos] – ang dayaon nga mga tawo kag nakita niya ang ila kalautan…
      • An [empty] person will become wise – when a wild donkey can give birth to a man!
      • Daw imposible [wala pulos] nga ang isa ka buang-buang nga magmaalamon – subong nga imposible sa talunon nga asno nga magbata sing tawo!
      • Zophar accuses Job of being VAIN – living life for himself rather than God…
      • Gina-akusahan ni Zofar si Job nga WALA sang PULOS – nagakabuhi siya para lang sa iya kaugalingon indi para sa Ginoo…
      • And God who SEES everything – had judged [prison] Job accordingly…
      • Ang Ginoo nga NAKAKITA sang tanan – ginhukman si Job [prisohan] sang nagakaayon sa iya…
      • Because so long as Job was living for himself [vain] – he would NOT be WISE!
      • Tungod madugay nga tinion nga nag kabuhi si Job para lang sa iya kaugalingon [wala sang pulos] – INDI siya MAALAMON!
      • Emphasized with the rather colorful analogy of a donkey giving birth to a man!
      • Isa ka maathag nga pagpaanggid sa isa asno nga magabata sang tawo!
      • A self-centered life – is an EMPTY life – that will cause us to MISS what God is doing…
      • Ang maiya-iyahon nga kabuhi – WALA sang PULOS nga kabuhi – rason nga indi naton MAKITA ang pagpanghikot sang Ginoo…
      • If are only focused on our problems – we are going to be miserable…
      • Kung nakasentro ang aton hunahuna sa mga problema – mangin makaluluoy kita…
      • Because all we will see is OUR problems – and quickly become overwhelmed…
      • Tungod wala na kita sang makita kundi puro problema – kag wala na kita sang mahimo pa…
      • But when live to SERVE others – our perspective changes!
      • Pero kung nagakabuhi kita sa PAG-ALAGAD sa iban – ang panan-aw naton nagabag-o!
      • Filipos 2:4 – “Indi lang ang inyo kaayuhan ang inyo hunahunaon kundi ang kaayuhan man sang iban…”
    • 3rd – Conclusion of Zophar… vs. 13-20
    • 3rd – Paghinakop ni Zofar… vs. 13-20
      • Repent from the heart… vs. 13-14
      • Paghinulsol nga halin sa tagipusuon… vs. 13-14
      • If you would prepare your heart – and stretch out your hands toward Him…
      • Kon maghinulsol ka lang – kag magdangop sa Dios…
      • If iniquity were in your hand – and you put it far away…
      • Kung ang kalautan nagpalapit sa imo – kag ginpili mo nga indi magpakasala…
      • And would not let wickedness dwell in your tents!
      • Kag indi mo pagtugutan ang imo panimalay sa pagpakasala!
      • Zophar tells Job to REPENT – not just in his HEART – let it be seen in his ACTIONS!
      • Si Zofar naghambal kay Job nga MAGHINULSOL – indi lang sa iya TAGIPUSUON – kundi makita man ini sa iya BUHAT!
      • Repentance is not just being sorry – it is a changed life!
      • Ang paghinulsol indi lang nga nagapakitluoy ka – kundi pagbag-o sang kabuhi!
      • When someone gets drunk – wakes up the next morning with a splitting headache…
      • Kon may hubog nga tawo – kag sa iya pagbugtaw pagka-aga daw mabuka ang iya ulo sa kasakit…
      • Has cuts and bruises because they got into a fight – they cannot even remember…
      • May mga pilas kag mga lagob tungod sa pagpakig-away – nga indi gani nila madumduman…
      • Of course they swear they will – never do that again – because they are miserable…
      • Sigurado magapanumpa sila nga – indi na nila paghimuon liwat – tungod kay naga-antos sila…
      • But give them a chance – a month / week / perhaps just a day – and it happens again!
      • Pero hatagi sila sang – isa ka bulan / semana / ukon basi isa ka adlaw lang – kag ini matabo naman liwat!
      • If we do not turn from our sinful ways TO JESUS – we will not change…
      • Kung indi kita magtuad sang aton mga sala KAY JESUS – indi kita magbag-o…
      • True repentance is seen through a transformed life – no longer doing the same things!
      • Ang matuod nga paghinulsol makita sa kabuhi nga nagbag-o – ginbayaan ang daan nga pagginawi!
      • Not that we are perfect – but we are different – desiring to live for Jesus!
      • Indi tungod nga perpekto kita – kundi lain kita sa iban – nagahandom sa pagkabuhi para kay Jesus!
      • God will RESTORE… vs. 15-20
      • Ang Ginoo NAGAPASAG-ULI… vs. 15-20
      • Then you could lift up your face without spot – you could be steadfast and not fear…
      • Sigurado gid nga indi ka na mahuya – kag magakabuhi ka nga malig-on kag wala sing ginakahadlukan…
      • Because you would forget your misery – and remember it as waters that have passed away…
      • Dayon malipatan mo na ang imo mga kasakit – nga daw sa tubig lang ini nga naglabay…
      • Life would be brighter than noonday – though it were dark – you would be like the morning…
      • Kag ang imo kabuhi mangin masanag pa sang sa silak sang adlaw sa udto – ang kadulom sang imo kabuhi – magasanag pareho sa kaagahon…
      • You would be secure because there is hope – you would dig around you – your rest in safety…
      • Magakabuhi ka nga malig-on tungod kay may paglaom ka – protektaran ka sang Dios – kag magapahuway nga wala sing ginakahadlukan…
      • You would also lie down – and no one would make you afraid – many would court your favor!
      • Magahigda ka – nga wala sing may nagapahadlok sa imo – kag madamo ang magapangayo sang bulig sa imo!
      • But the eyes of the wicked will fail – and they shall not escape – and their hope is loss of life!
      • Pero ang mga malaot mapaslawan – kag wala na sing mapalagyuhan pa – kag ang ila lang paglaom amo ang kamatayon!
      • Zophar was doing so WELL – till he comes to his conclusion…
      • MAAYO gid ang kahimtang ni Zofar – asta nakaabot siya sa iya nga paghinakop…
      • He defaults back to the same FLAWED response of Eliphaz and Bildad…
      • Ang iya ginahambal pareho man sa sabat ni Elifaz kag Bildad nga INDI HUSTO…
      • Bad things ONLY happen to BAD people – so if you REPENT life will be AMAZING…
      • Ang malain nga mga butang nagakatabo LANG sa malain nga mga tawo – kung maghinulsol ka mangin MAKATILINGALA ang imo kabuhi…
      • But if you do NOT – then there is NO escape – your life is OVER!
      • Pero kung INDI – gani WALA na sang kaluwasan pa – KATAPUSAN na sang imo kabuhi!
  • 2nd – Answering Zophar – Chapter 12 [NLT]
  • 2nd – Pagsabat kay Zofar– Kapitulo 12 [NLT]
    • 1st – You have no WISDOM… vs. 1-3
    • 1st – Wala ka sang KAALAM… vs. 1-3
      • Then Job spoke again:
      • Dayon nagsabat si Job:
      • You people REALLY know everything – when you die – wisdom will die with you!
      • Nagahunahuna kamo nga kamo lang ang maalam – kon mapatay na kamo – ang kaalam mapatay man kaupod sa inyo!
      • I know a few things myself – and you are no better than I am…
      • Pero maalam man ako pareho sa inyo – kag indi kamo labaw sa akon…
      • Who does NOT know these things you have been saying!
      • Nahibaluan ko man ining tanan nga inyo ginsiling!
      • Job sarcastically responds– surely you know EVERYTHING – and wisdom will die with you!
      • Si Job nagsabat – nagahunahuna kamo nga kabalo kamo sang TANAN – pero ang kaalam mapatay man kaupod sa inyo!
      • Job was NOT ignorant – he knew the WISDOM of the WORLD as well as anyone…
      • Si Job INDI ignorante – nakahibalo siya sang KAALAM sang KALIBUTAN labaw sa bisan sin-o…
      • The idea that BAD things only happen to BAD people…
      • Ang ideya nga ang MALAIN nga mga butang nagakatabo lang sa mga MALAIN nga tawo…
      • But the common convention of men had proven to be WRONG – and Job wanted to know WHY!
      • Pero napamatud-an nga SALA ang kinaandan sang tawo – kag gusto mahibal-an ni Job NGAA!
      • Since men could not give him the answers – including his three FRIENDS – he would ask God!
      • Tungod ang tawo indi makahatag sang husto nga mga sabat sa iya – pati ang iya tatlo ka ABYAN – pamangkuton niya ang Ginoo!
    • 2nd – Looking to the Lord… 4-13
    • 2nd – Nagatan-aw sa Ginoo… 4-13
      • Expecting an ANSWER… vs. 4-6
      • Nagapaabot sang SABAT… vs. 4-6
      • My friends laugh at me – for I call on God and expect an answer…
      • Nangin kaladlawan ako sa akon mga abyan  – tungod kay nagatawag ako sa Ginoo kag nagapaabot sang Iya sabat…
      • I am a just and blameless man – yet they laugh at me…
      • Bisan matarong ako kag wala sing kasawayan – ginakadlawan gihapon ako…
      • People who are at ease mock those in trouble – give a push to people who are stumbling…
      • Ang mga tawo nga pareho sa akon nga nagaantos ginatamay sang mga tawo nga nagapatawhay-tawhay lang – ang nagakasandad ginatikwang pa gid…
      • Robbers are left in peace – and those who provoke God live in safety…
      •  Pero ang mga tulisan kag ang mga tawo – kag ang mga nagapaakig sa Dios nagakabuhi nga malinong…
      • Though God keeps them in his power [God is still in control]!
      • Pero ginahuptan sila sang Ginoo sa iya nga gahom [Ang Ginoo gihapon ang nagakontrol]!
      • Job wanted God to answer – why are BAD people [robbers / provokers] left in peace…
      • Gusto ni Job nga magsabat ang Ginoo – ngaa ang mga MALAIN nga tawo [tulisan / nagapaakig sa Dios] nagakabuhi nga malinong…
      • Yet he was a JUST and BLAMELESS man – and his life fell apart!
      • Bisan siya MATARONG kag WALA sang KASAWAYAN nga tawo – naguba ang iya kabuhi!
      • And Job was BLAMELESS [תָּם] – God said so Himself – Job 1:8 / Job 2:3
      • WALA sang KASAWAYAN ang kabuhi ni Job[תָּם] – ginhambal ina sang Ginoo – Job 1:8 / Job 2:3
      • The FRIENDS of Job might mock Job for expecting God to answer…
      • Sa paghulat niya sa sabat sang Ginoo basi yagutaon siya sang iya mga ABYAN…
      • But they would be wrong – because in the end that is exactly what God did – Job 38-41
      • Pero sala sila – tungod kay sa ulihi amo gid ina ang ginhimo sang Ginoo – Job 38-41
      • The world – family – might think we are crazy to ask God questions…
      • Ang kalibutan – pamilya – basi nagahunahuna sila nga daw sa buang kita nga nagapamangkot sa Ginoo…
      • But if we are truly looking for answers – God is the ONLY one who has them!
      • Pero kung tuod nga nagapangita kita sang mga sabat – ang Ginoo LANG ang pwede naton kadtuan!
      • Jeremiah 29:13 – “You will find Me, when you search for Me with all your heart.”
      • Jeremias 29:13 – “Kon magadangop kamo sa akon sing tinagipusuon, buligan ko kamo.”
      • God DID this to me… vs. 7-10
      • Ang Ginoo naghimo sini sa akon… vs. 7-10
      • Ask the animals [imperative] and they will teach you – birds of the sky will tell you…
      • Pamangkota ang mga sapat [imperative] kay tudluan ka nila – ang mga pispis sa kalangitan magasabat sa imo…
      • Speak [imperative] to the earth and it will instruct you – let the fish in the sea speak to you…
      • Maghambal ka [imperative] sa kalibutan kay tudluan ka niya – tuguti ang mga isda sa kadagatan nga magpakighambal sa imo…
      • For they all know – that my disaster has come from the hand of the LORD…
      • Kay tanan sila nakahibalo – sining ginhimo sang Ginoo…
      • For the life of every living thing is in his hand – and the breath of every human being!
      • Ara sa iya kamot ang kabuhi ukon ang ginhawa sang tanan nga tinuga – pati sang tawo!
      • Hand of the LORD [יְהוָה] – the ONLY time the NAME of God is mentioned – Job 3-37
      • Ang kamot sang Ginoo [יְהוָה] – sa ini LANG nga tion ginsambit ang NGALAN sang Ginoo – Job 3-37
      • Perhaps in a dramatic contrast – the animals / birds / earth / and fish…
      • Katingalahan nga pagpaanggid – sa mga sapat / pispis / kalibutan / kag isda…
      • All knew the LORD – by NAME – and could tell you HE brought the disaster on Job…
      • Tanan nakakilala sa DIOS – sa NGALAN – kag makasugid nga SIYA ang naghatag sang mga pagtilaw kay Job…
      • But the FRIENDS of Job did NOT know His name – called him [אֱלוֹהַ] and [שַׁדַּי]!
      • Pero ang mga ABYAN ni Job WALA nakakilala sa Iya ngalan – ginatawag siya nga [אֱלוֹהַ] kag [שַׁדַּי]!
      • True WISDOM… vs. 11-13
      • Matuod nga KAALAM… vs. 11-13
      • The ear tests the words it hears just as the mouth distinguishes between foods…
      • Kon ang dila sang tawo makahibalo kon ano ang manamit ukon indi manamit nga pagkaon, ang dulunggan sang tawo makahibalo man kon ano ang maayo ukon malain nga mga pulong…
      • Wisdom belongs to the aged – and understanding to the old…
      • Madamo sing nahibaluan ang tigulang nga tawo – kay samtang nagalawig ang iya kabuhi, nagadamo pa gid ang iya nahibaluan…
      • But true wisdom and power are found in God – counsel and understanding are his!
      • Pero ang Dios indi lamang may kaalam kundi may gahom pa – kag sa iya lang ang matuod nga paghangop kon ano ang dapat himuon!
      • Although WISDOM does come with AGE – UNDERSTANDING to the OLD…
      • Bisan nga MAALAM ang mga KATIGULANGAN – kag madamo sang NAHIBALUAN…
      • Job had heard the WISDOM of his friends – and TESTED it – and found it LACKING…
      • Nabatian na ni Job ang KAALAM sang iya mga abyan – kag GINTILAWAN ini – kag natukiban niya nga KULANG ang ila kaalam…
      • But who is OLDER than God – He was the ONLY one who could give Job the RIGHT answer!
      • Pero sin-o ang MAS TIGULANG sa Ginoo – Siya LANG ang makahatag sang HUSTO nga sabat kay Job!
      • I John 4:1 – “Do not believe every spirit, but test the spirits…”
      • I Juan 4:1 – “Indi kamo magdali-dali pati sa mga tawo nga nagasiling nga ang ila ginatudlo halin sa Espiritu Santo, kundi usisaon ninyo anay kon bala ang ila ginatudlo halin sa Dios ukon indi…”
      • The world is ALWAYS trying to convince us they have the ANSWERS in life…
      • Ang kalibutan PIRME nagakumbinsi sa aton nga may ara sila sang tanan nga SABAT sa aton kabuhi…
      • They may even pass LEGISLATION to tell us that their answer is the LAW…
      • Mahimo pa nila magpatuman sang kasuguan kag ipakita sa aton ang ila sabat ara sa KASUGUAN…
      • But we need to TEST the words we hear – VERIFY and see if they are RIGHT…
      • Pero kinahanglan naton USISAON ang mga pulong nga aton mabatian – kung ini MATUOD kag MATARONG…
      • TRUE wisdom comes from only ONE place – asking the Lord – James 1:5
      • Ang MATUOD nga kaalam ISA lang ang ginhalinan – magpangayo sa Ginoo – Santiago 1:5
    • 3rd – The SOVEREIGNTY of God… vs. 14-25
    • 3rd – Ang PAGKAGAMHANAN sang Ginoo… vs. 14-25
      • What [God] destroys cannot be rebuilt – when he puts someone in prison – there is no escape…
      • Kung ano [Ang Ginoo] ang Iya ginaguba wala sang makakay-o – ang Iya mga ginapriso – wala sang may makahilway…
      • If He holds the rain the earth becomes a desert – if He releases – they flood the earth!
      • Kung punggan Niya ang ulan kag ang kalibutan mangin desierto – kag kon pabay-an niya ang ulan – nagabaha kag nagakahalitan ang duta!
      • Yes – strength and wisdom are His – deceivers and deceived are both in his power…
      • Huo – makusog siya kag madinalag-on – kag ara sa idalom sang iya gahom ang nagapangdaya kag ang ginadayaan…
      • He leads counselors away – stripped of good judgment – wise judges become fools [piel]…
      • Ginadula niya ang kaalam sang mga manuglaygay – kag ang mga tawo – kag ginapabuang niya ang mga manughukom [piel]…
      • He removes the royal robe of kings – they are led away with [shackles] around their waist…
      • Ginapahalin niya ang mga hari sa ila trono – kag ginabihag sila nga may [mga gapos] sa ila hawak…
      • He leads priests away – stripped of status – He overthrows those with long years in power…
      • Ginakuha niya ang mga pari – kag ang mga tawo – sa ila gamhanan nga posisyon…
      • He silences the trusted adviser – and removes the insight of the elders…
      • Ginapahipos niya ang mga ginasaligan nga mga manuglaygay – kag ginakuha niya ang husto nga pag-intiendi sang mga tigulang…
      • He pours disgrace upon princes – and disarms the strong…
      • Ginatamay niya ang dungganon nga mga tawo – kag ginakuhaan niya sang gahom ang gamhanan nga mga tawo…
      • He uncovers [sin] hidden in darkness – he brings light to the [darkest corners] …
      • Ginapahayag niya [ang sala] ang mga sekreto – kag ginapasanag ang [madulom nga bahin] …
      • He builds up nations only to destroy [piel] them – expands nations and He abandons them…
      • Ginapagamhanan niya ang mga nasyon [piel] pero ginapierdi Niya ini – ginapasangkad niya ang mga nasyon kag ginalaglag man Niya ini…
      • He strips kings of [their heart] – and leaves them wandering in a pathless wasteland…
      • Ginahimo niya nga mga buang-buang ang ila mga pangulo [ila tagipusuon] – kag ginapatalang-talang sila sa kamingawan…
      • They grope [piel] in the darkness without a light – He makes them stagger like drunkards!
      • Nagapangapkap sila [piel] sa madulom – kag nagaduling-duling pareho sa hubog!
      • Job – with a tirade of Hebrew POETRY – defines the SOVEREIGNTY of God…
      • Si Job – nagakumod sang Hebreo nga BINALAYBAY – nagapakita sang PAGKAGAMHANAN sang Ginoo…
      • But NOTE – all his EXAMPLES are negative – reflecting his pessimistic perspective…
      • Pero TANDAI – indi maayo ang mga HALIMBAWA niya – nagapakita sang iya panan-awan nga wala sang paglaum…
      • His EXPERIENCE darkened his view of HOW God interacted with men…
      • Ginpadulom sang iya mga INAGYAN ang iya panan-awan kung PAANO makig-angot ang Ginoo sa tawo…
      • And while all of his statements are TRUE – it is NOT all that God does!
      • Kag HUSTO gid ang iya tanan nga ginhambal – pero INDI pa ina ang tanan nga ginahimo sang Ginoo!
      • Psalm 103:9 – “[God] will not constantly accuse us – nor remain angry forever.”
      • Salmo 103:9 – “[Ang Ginoo] wala nagapadayon ang iya pagsabdong – kag indi permanente ang iya kaakig.
      • As much as we are affected by our circumstances – we need to remember God is NOT…
      • Gakaapektohan kita sang aton sitwasyon – pero panumdumon naton nga ang Ginoo WALA gakaapektohan…
      • And we must NOT interpret the actions of the Lord through the lens of our sorrow…
      • Ang pagpanghikot sang Ginoo INDI naton paghatagan sang kahulugan paagi sa aton nga sitwasyon…
      • God never changes – and He is always working with ONE motive – His love for us!
      • Ang Ginoo wala nagabag-o – kag ISA lang ang iya motibo sa iya nga pagpanghikot sa aton – Ang Iya paghigugma sa aton!
      • Lamentations 3:22 – “The steadfast love of the Lord never ceases…”
      • Panalambiton 3:22 – “Ang gugma kag kaluoy sang Ginoo wala sing katapusan…”
  • 3rd – Worthless physicians – Chapter 13
  • 3rd – Wala pulos nga manugbulong – Kapitulo 13
    • 1st – I KNOW what you KNOW … vs. 1-3
    • 1st – NAHIBALUAN ko man ang inyo NAHIBALUAN … vs. 1-3
      • I have seen all this with my own eyes – and heard it with my own ears – and now I understand…
      • Nakita ko ang tanan nga ginsiling ninyo – kag nabatian ini sang akon mga dulunggan – kag naintiendihan ko ini…
      • I know as much as you do – you are no better than I am…
      • Kon ano ang inyo nahibaluan, nahibaluan ko man – indi kamo labaw sa akon…
      • As for me – I would speak directly to the Almighty – I want to argue my case with God himself!
      • Kon sa akon – indi ako magpakighambal sa inyo kundi sa Dios nga Makagagahom – gusto ko nga magpakigbais sang akon kaso sa Ginoo mismo!
      • It can be easy to FORGET – we are ALL in the same BOAT – we are ALL sinners…
      • Mahapos lang KALIMTAN nga – palareho lang kita TANAN – TANAN kita makasasala…
      • If people come to us looking for ANSWERS – we need to remember we are NOT the answer…
      • Kung may tawo nga magkadto sa aton sa pagpangita sang SABAT – panumdumon naton INDI kita ang sabat…
      • Our ONLY job is to be the billboard to point them to Jesus – so they can speak to the ALMIGHTY!
      • Pareho sa karatula ang aton LANG gid himuon nga itudlo sila kay Jesus – agod magpakighambal sila sa LABING GAMHANAN nga Dios!
    • 2nd – STOP Talking… 4-12
    • 2nd – MAG-UNTAT sa Paghambal… 4-12
      • As for you – you smear me with lies – as physicians – you are worthless quacks… vs. 4-5
      • Kamo – ginatinguhaan ninyo nga bulngon ako sing mga binutig – pareho sa doktor – tanan kamo wala sang pulos… vs. 4-5
      • If only you could be silent! That is the wisest thing you could do!
      • Mas maayo pa nga maghipos na lang kamo tanan! amo ina ang pinakamaayo ninyo nga himuon!
      • The FRIENDS of Job came to HELP heal his wounds [physician]…
      • Nag-abot ang mga ABYAN ni Job sa PAGBULIG nga mag-ayo siya [manugbulong]…
      • But instead they had ATTACKED him – WOUNDED him more – accusing him of LIES…
      • Pero sa baylo gin ATAKE nila si job – gindugangan ang iya KASAKIT – kag gin-akusahan sang KABUTIGAN…
      • The WISEST things they could do at this point – was to STOP talking!
      • Kag ang PINAKAMAAYO nga himuon nila – ang MAG-UNTAT sa paghambal!
      • Start LISTENING… vs. 6-12
      • PAMATI-I ninyo… vs. 6-12
      • Listen [imperative] to my charge – pay attention [imperative] to my arguments…
      • Pamatii ninyo [imperative] ang akon ihambal – magpamati kamo [imperative] sa akon mga rason…
      • For God are you speaking [piel] lies – do you make your dishonest arguments for His sake…
      • Nagabinutig kamo sa [piel] Ginoo – ginadepensahan bala ninyo ang Dios sa inyo nga pagbinutig…
      • Will you slant your testimony in his favor – will you argue His case for Him…
      • Ginaapinan bala ninyo siya – nga daw sa ginadepensahan ninyo sa korte…
      • What will happen when He finds out what you are doing – can you fool Him…
      • Kon usisaon kamo sang Dios – may maayo ayhan siya nga makita sa inyo…
      • No – you will be in trouble with Him – if you secretly slant your testimony in His favor…
      • Indi – kamo maghunahuna nga madayaan ninyo siya pareho sang inyo pagdaya sa mga tawo – sigurado gid nga sabdungon kamo sang Dios…
      • Does His majesty not terrify [piel] you – does your fear of Him not overwhelm you!
      • Wala bala kamo mahadlok sa iya [piel] gahom – maagwanta nyo pa bala ang inyo pagkahadlok!
      • Your platitudes are as valuable as ashes – your defense is as fragile as a clay pot!
      • Ang inyo mga hulubaton wala sing pulos pareho sa abo – ang inyo mga rason kapigaw pareho sa kolon!
      • The three FRIENDS were claiming to speak on behalf of God…
      • Ang tatlo ka mga ABYAN nagaangkon nga sila ang maghambal para sa Ginoo…
      • Job warned them to be AFRAID – because when God found out – He would NOT be happy!
      • Ginpaandaman sila ni Job nga MAGKAHADLOK – kay kung mahibaluan sang Ginoo – INDI gid Siya malipay!
      • Hophi and Phinehas were the sons of Eli – I Samuel 2:12-17
      • Si Hofni kag Finehas mga anak ni Eli – I Samuel 2:12-17
      • They would take the best of the meat of the sacrifices (steal) from the people…
      • Ginakuha nila ang pinakamaayo nga karne nga ginahalad (nagapangawat) sang mga tawo …
      • The had affairs with the women who came to worship – I Samuel 2:22
      • Nagapakighilawas sila sa mga babayi nga naga-abot sa pag-alagad – I Samuel 2:22
      • Such such poor representatives – the people hated coming to God – I Samuel 2:17
      • Indi gid maayo nga mga manugbulig – ginakaugtan sang mga tawo ang pag-alagad sa Ginoo – I Samuel 2:17
      • When someone who claims to SPEAK for God – and is WRONG…
      • Kon may mag-angkon nga MAGHAMBAL para sa Ginoo – kag MAKASALA siya…
      • They end up MISREPRESENTING God to people – confusing or discouraging them…
      • Ang resulta INDI nila MAPRESENTAR sang maayo ang Ginoo sa mga tawo – basi magtalang ukon maluyahan lang sila…
      • And God will judge those people more severely for the damage they do – James 3:1
      • Tungod sa halit nga ginhimo nila pagahukman sila sang Ginoo sang mas grabe pa sa ginhimo nila – Santiago 3:1
    • 3rd – TRUST God… vs. 13-19
    • 3rd – PAGSALIG sa Ginoo… vs. 13-19
      • Be silent [imperative] – let ME just ME speak – and I will face the consequences… vs. 13-14
      • Hipos kamo [imperative] – samtang nagahambal ako – kag pabay-i lang ninyo ako bisan ano ang matabo sa akon… vs. 13-14
      • Yes – I will take my life in my hands – and say what I really think!
      • Huo – handa ako sa pagtaya sang akon kabuhi – kag ihambal kung ano ang akon ginahunahuna!
      • No doubt the FRIENDS of Job are ready to being ARGUING with him again…
      • Sigurado ang mga ABYAN ni Job nagapreparar na sa PAGBAIS sa iya…
      • He DEMANDS they stay SILENT – Job would take his case to God…
      • Si Job NAGPANGABAY nga MAGHIPOS sila – gusto ni Job magpakighambal sa Ginoo…
      • And he was more than willing to accept the consequences for his actions!
      • Kag batunon ni Job sang bug-os ang mga resulta sang iya mga buhat!
      • Not a HYPOCRITE… vs. 15-19
      • Indi HIPOKRITO… vs. 15-19
      • Though He slay me – yet will I TRUST Him – I am going to argue my case with him!
      • Sigurado nga patyon ako sang Dios – MAGASALIG pa ayhan ako – pero sa gihapon depensahan ko ang akon kaugalingon sa iya atubangan!
      • He also shall be my salvation – for a HYPOCRITE could not come before Him…
      • Basi pa lang paagi sini maluwas ako – kay ang tawo nga indi diosnon indi gid makapalapit sa iya atubangan…
      • REMEMBER – in Hebrew the word HYPOCRITE speaks of someone who denies God exists!
      • TANDAI ini – sa Hebreo ang tinaga nga HIPOKRITO amo ang tawo nga wala nagakilala sa Ginoo!
      • Listen [imperative] closely to what I am about to say – hear me out…
      • Pamatii [imperative] sing maayo ang akon mga ginahambal – pamatii ako…
      • I have prepared my case – I will be proved innocent…
      • Karon nga preparado na ako sa pagdepensa sang akon kaugalingon – nahibaluan ko nga ideklarar ako nga inosente…
      • Who is he who can argue with me – If now I hold my tongue – I will perish!
      • Sin-o bala ang makaakusar sa akon nga nakasala ako – kon may ara gid man – mahipos na ako kag mapatay!
      • Job did NOT trust his FRIENDS – but he did TRUST the Lord…
      • Si Job WALA nagsalig sa iya mga ABYAN – pero NAGSALIG siya sa Ginoo…
      • So there was nothing they could say that could keep him from CRYING out to the God!
      • Gani wala sila sang mahimo nga makapugong kay Job sa PAGPANAWAG sa Ginoo!
    • 4th – Prayer of Job… vs. 20-28
    • 4th – Ang pangamuyo ni Job… vs. 20-28
      • O God – grant me these two things – and then I will not hide [niphal] myself from you… vs. 20-21
      • O Dios – ihatag ining duha ka butang sa akon – kag indi na ako magpanago [niphal] sa imo… vs. 20-21
      • Remove your heavy hand from me – and do not terrify me with your awesome presence…
      • Untati na ang pagpaantos mo sa akon – kag indi na ako pagpahadluka sa imo makahaladlok nga ginahimo sa akon…
      • FIRST – Job wanted God to do TWO things – stop the TRIALS [heavy hand] …
      • UNA – gusto ni Job nga himuon sang Ginoo ang DUHA ka butang – untaton ang mga PAGTILAW [bug-at nga kamot] …
      • SECOND – he wanted God to explain WHY – but not terrify him with His AWESOME presence!
      • IKADUHA – gusto niya ipaathag sang Ginoo NGAA – pero indi siya paghadlukon sang Iya mga GINAHIMO!
      • The TRIALS were DONE – but God was still showing Job WHY he lost everything!
      • Ang mga PAGTILAW TAPOS na – pero padayon nga ginapakita sang Ginoo kay Job NGAA nadula sa iya ang tanan!
      • Trials can come in a LOT of shapes and sizes – FINANCIAL / PHYSICAL / RELATIONAL…
      • Ang mga pagtilaw naga-abot sa nagakalain-lain nga porma kag kadakuon – PINANSYAL / PISIKAL / parte sa RELASYON…
      • But as hard as the actual TRIALS can be – it is equally as challenging to understand WHY…
      • Pareho sa kabudlay sang mga PAGTILAW – mabudlay man ini hangpon NGAA…
      • Because the answer is DEATH – learning to DIE to ourselves – Luke 9:23
      • Tungod kay ang sabat KAMATAYON – handa sa KAMATAYON sa pagsunod sa Ginoo – Lucas 9:23
      • And it is NOT easy to come to a place of BROKENNESS and DEPENDENCE on Jesus!
      • Kag INDI mahapos nga itugyan ang aton KALUYAHON kag PAGSALIG kay Jesus!
      • God please SPEAK…vs. 22-28
      • Ginapangabay ang Ginoo nga magsabat…vs. 22-28
      • Now summon me [imperative] – and I will answer! Or let me speak to You – and You reply…
      • Karon, maghambal ka sa akon [imperative] – kag sabton ko ikaw! ukon ako ang maghambal sa imo – kag sabton mo ako…
      • Tell me – what have I done wrong – show me [imperative] my rebellion and my sin…
      • Sugiri ako – kon ano bala nga sala ang akon nahimo – ipakita sa akon [imperative] ang akon mga paglapas kag mga sala…
      • Why do you turn away from me – why do You treat me as your enemy!
      • Ngaa bala nagalikaw ka sa akon – kag ginakabig mo ako nga imo kaaway!
      • Would you terrify a leaf blown by the wind – would you chase dry straw…
      • Ngaa ginapahadlok kag ginalagas mo ako – pareho man lang ako sa dagami ukon sa dahon nga ginapalid sang hangin…
      • You write bitter accusations against me – and bring up all the sins of my youth…
      • Nagasulat ka sang masakit nga mga akusasyon kontra sa akon – kag ginapabayad mo ako sa mga sala nga nahimo ko sang bataon pa ako…
      • You put my feet in stocks – You examine all my paths – You trace all my footprints…
      • Daw pareho lang nga ginakadenahan mo ang akon mga tiil – ginabantayan mo ang tagsa ko ka tikang – kag ginasunod mo ang agi sang akon mga tiil…
      • I waste away like rotting wood – like a moth-eaten coat!
      • Gani pareho ako sa gabok nga butang nga nagakadunot – ukon pareho sa bayo nga ginaut-ot sang sapat-sapat!
      • I was raised in a GODLY home – with an amazing father and mother…
      • Ginpadako ako sa isa ka Diosnon nga pamilya – kaupod ang akon matutom nga amay kag iloy…
      • But when I was a teenager – everything went wrong – and my life FELL APART…
      • Pero sang pamatan-on na ako – malain na ang mga nagakalatabo – kag NAGUBA ang akon kabuhi…
      • I can remember wanting to know WHY – demand [imperative] God SPEAK and tell me!
      • Nadumduman ko pa nga gusto ko mahibaluan NGAA – nagapangabay nga [imperative] Ginoo MAGHAMBAL ka kag sugiri ako!
      • But God has SPOKEN – we have the ANSWER – if we are just willing to LISTEN…
      • Pero ang Ginoo naghambal – may ara kita sang SABAT – kung handa lang kita nga MAGPAMATI…
      • We come to His WORD – through the Bible God unlocks the answers to our questions!
      • Magpalapit kita sa Iya nga PULONG – kay paagi sa Bibliya ginapakita sang Ginoo ang mga sabat sa aton mga pamangkot!
  • 4th – Death is the end – Chapter 14
  • 4th – Ang Kamatayon ang katapusan – Kapitulo 14
    • 1st – Life is SHORT … vs. 1-12
    • 1st – Ang Kabuhi MALIP-OT lang … vs. 1-12
      • How frail is humanity! How short is life – how full of trouble… vs. 1-4
      • Kami nga mga tawo! malip-ot lang ang amon kabuhi – kag madamo kami sang kalisod… vs. 1-4
      • We blossom like a flower and then wither – like a passing shadow – we quickly disappear…
      • Pareho kami sa bulak nga nagabuskad kag sa indi madugay nagakalaya – ukon pareho sa landong – nga nagakadula gilayon…
      • Must you keep an eye on such a frail creature – and demand an accounting from me…
      • Ti ngaa ginabantayan mo gid ang tawo – gusto mo pa siya nga hukman…
      • Who can bring purity out of an impure person – no one!
      • May tawo bala nga nagakabuhi nga matinlo gid – Wala! Kay ang tanan nga tawo mahigko!
      • Job recognizes the SHORT time men are given in this life – like a flower or shadow…
      • Nakita ni Job ang MALIP-OT lang nga kabuhi sang tawo – pareho lang sa bulak ukon sa landong…
      • They are here ONLY for a moment – then they are gone…
      • Makita naton sila sang makadali LANG – kag nagakadula sila…
      • Therefore – why does God demand PURITY from someone whose life is so FRAIL!
      • Gani – ngaa nagapangayo ang Ginoo sang PAGKAPUTLI sa tawo nga ang iya kabuhi MALUYA!
      • No HOPE… vs. 5-12
      • Wala sang PAGLAUM… vs. 5-12
      • You have decided the length of our lives – and we are not given a minute longer…
      • Ginpat-od mo na kon ano kalawig ang kabuhi sang tawo – Kag indi siya makapasobra sa tion nga gintalana mo sa iya…
      • So leave us alone and let us rest! We are like hired hands – so let us finish our work in peace…
      • Gani indi na lang paghingabuta ang tawo! pareho sa isa ka trabahador – pabay-i na lang siya agod makapatawhay man siya pagkatapos sang obra…
      • Even a tree has more hope! If it is cut down – it will sprout again and grow new branches…
      • Kon utdon ang isa ka kahoy! may paglaum pa ini – may tsansa pa nga mabuhi ini kag magtubo liwat…
      • Though its roots have grown old in the earth – and its stump decays…
      • Bisan gulang na ang gamot – kag patay na ang puno sini…
      • At the scent of water it will bud – and sprout again like a new seedling!
      • Kon matubigan magapanalingsing pa ini  – kag magatubo ini pareho sa isa ka bag-o nga tanom!
      • But when people die their strength is gone – they breathe their last – then where are they…
      • Pero kon ang tawo ang mapatay, madula na ang tanan niya nga kusog – pagkabugto sang iya ginhawa – amo na ina ang iya katapusan…
      • As water evaporates from a lake – and a river disappears in drought…
      • Subong nga nagabuhin ang tubig sa dagat – kag nagahubas ang suba…
      • People are laid to rest and do not rise again – until the heavens are no more…
      • Ang tawo nagakapatay, kag indi na siya makabangon ukon makabugtaw sa iya pagkatulog – samtang may kalangitan pa…
      • They will not wake up – nor be roused from their sleep!
      • Indi na sila magbugtaw – ukon magbangon sa ila pagkatulog!
      • Herein we see the IGNORANCE of Job – he did NOT understand death…
      • Makita naton diri ang pagka IGNORANTE ni Job – WALA siya nakaintiendi sang kamatayon…
      • He assumed that when someone DIES – they will NOT wake up – it was the END!
      • Nagahunahuna siya nga kung MAPATAY ang tawo – INDI na sila magbugtaw pa – kag amo ina ang ila KATAPUSAN!
      • God would rebuke Job [and his friends] for their IGNORANCE in the end!
      • Sa ulihi sabdungon sang Ginoo si Job [kag ang iya mga abyan] tungod sa ila nga pagka IGNORANTE!
      • Job 38:2 – “Who is this who darkens counsel by words without knowledge…”
      • Job 38:2 – “Sin-o ka nga magpangduhaduha sang akon kaalam? Ang imo mga ginapanghambal nagapakita lang nga wala ka sing may nahibaluan…”
    • 2nd – The HOPE… 13-17
    • 2nd – Ang PAGLAUM… 13-17
      • I wish you would hide me in the grave – and forget me there until your anger has passed…
      • O Ginoo, kabay pa kuntani nga taguon mo na lang ako sa lugar sang mga patay – hasta madula ang imo kaakig…
      • But mark your calendar to think of me again!
      • Kag magtalana ka sang tion nga dumdumon mo ako didto!
      • Job though the GRAVE was a place to HIDE from the judgement of God…
      • Para MAGLIKAW sa hukom sang Dios nagahunahuna si Job nga basi pwede siya makapanago sa lugar sang mga PATAY …
      • He assumed if He died – then all of his troubles would be OVER!
      • Nagahunahuna siya nga kung mapatay siya – MADULA ang tanan nga kagamo sa iya kabuhi!
      • A resurrection… vs. 14-17
      • Ang pagkabanhaw… vs. 14-17
      • Can the dead live again – this would give me hope through all my years of struggle…
      • Kon mapatay ang tawo mabuhi pa bala siya liwat – Ti batason ko ang bug-os nga tion sang akon pag-antos hasta mag-abot ang tion nga matapos ini…
      • You would call and I would answer – and You would yearn for me – Your handiwork…
      • Sa tion nga magpanawag ka sa akon, Ginoo, magasabat ako – handumon mo ako – nga imo tinuga…
      • For then you would guard my steps – instead of watching for my sins…
      • Bisan sa sina nga tion bantayan mo ang akon mga ginahimo – pero indi mo na pagdumdumon pa ang akon sala…
      • My sins would be sealed in a pouch- and you would cover my guilt!
      • Daw pareho lang nga isulod mo ini sa bag – agod matabunan kag indi mo na makita pa!
      • Job realized that IF there was a RESURRECTION – that would change everything…
      • Narealisar ni Job nga kung may PAGKABANHAW kuntani – magabag-o gid ang tanan…
      • All of the TRIALS and STRUGGLES could have greater purpose in an ENTERAL context…
      • Tanan nga mga PAGTILAW kag KABUDLAYAN mahimo nga may dako nga katuyuan…
      • God would not be PUNISHING Job – He would be GUARDING Job!
      • Ang Ginoo wala NAGASILOT kay Job – kundi NAGABANTAY kay Job!
    • 3rd – The TROUBLE… vs. 18-22
    • 3rd – Ang KAGAMO… vs. 18-22
      • Instead – as mountains fall and crumble – and as rocks fall from a cliff…
      • Pero – subong nga nagakatiphag ang bukid – kag nagakahulog ang bato halin sa banglid…
      • As water wears away the stones – floods wash away the soil – so you destroy hope…
      • Kag subong man nga nagatais ang bato –  sa padayon nga pag-ilig sang tubig – ginaguba mo ang paglaom sang tawo…
      • You always overpower them – and they pass from the scene….
      • Ginadaog mo siya permi – kag nagakapatay siya….
      • You disfigure them in death and send them away…
      • Kag ginabag-o mo ang iya hitsura kon magtaliwan na siya…
      • They never know if their children grow up in honor – or sink to insignificance…
      • Indi siya makahibalo kon ang iya mga anak ginapadunggan – ukon ginapakanubo…
      • They suffer painfully – their life is full of trouble!
      • Ang nabatyagan lang niya – amo ang iya kaugalingon nga kasakit kag kasubo!
      • The THOUGHT was fleeting – Job goes back to – life is FULL of trouble…
      • Ang PANGHUNAHUNA umalagi lang – si Job nagbalik sa – kabuhi nga PUNO sang kasakit kag kasubo…
      • He assumed God is just wearing him down – like water slowly erodes stone…
      • Nagahaum siya nga ginapaluya siya sang Ginoo – pareho sa tubig nga amat-amat ginaguba ang bato…
      • Because Job did not understand DEATH – therefore he also did not understand LIFE!
      • Tungod kay wala na intiendihan ni Job ang KAMATAYON – gani indi man niya maintiendihan ang KABUHI!
      • God allows DIFFICULTIES – because He is working to ensure our ETERNITY!
      • Ang Ginoo nagatugot sang mga KABUDLAYAN – tungod kay nagapanghikot Siya para mapat-od ang aton KALUWASAN!