Making Bible Study Easy for everyoneEnglish • Hiligaynon
Back to Job
Verse-by-Verse Bible Study

Job 15-17

A Hiligaynon study of Job 15-17 focusing on Sin and Wisdom.

These are the original teaching notes from this passage.

Review…

  • TESTING Job…
    • TWICE Satan came before the Lord – and demanded to TEST Job…
    • The FIRST time Job lost EVERYTHING in a moment – but he worshiped the Lord!
    • The SECOND time Satan struck him with painful boils – all over his body!
    • But Job did NOT sin – either in his ACTIONS or with his WORDS!
    • The THREE friends of Job arrived for COMFORT him…
    • Eliphaz ACCUSED Job – of having HIDDEN sin [verified by a spirit] …
    • Bildad REBUKED Job – for having HIDDEN sin [verified by the wisdom of the Fathers] …
    • Zophar ADMONISHED Job – for having HIDDEN sin [saying who can know the ways of God] …
    • Job replied – his friends had NO wisdom – there was no HIDDEN sin!
    • Everyone knew the LORD had done this to him – in spite of him being JUST!
    • REMINDER: Hebrew POETRY…
    • Hebrew POETRY does not attempt to RHYME words – it is not based on similar sounds…
    • Hebrew POETRY is formed by the COMPARING or CONTRASTING ideas…
    • An idea will be stated – then a number of verses will be dedicated to COMPARING it…
    • OR we will see the idea CONTRASTED – a RHYME of COMPARING or CONTRASTING ideas!

Lot of Problems… (3 points) read the verses with the teaching

madamo nga Problema… (3 points) read the verses with the teaching

  • 1st – Eliphaz SECOND response – Chapter 15
  • 1st – Ang IKADUHA nga sabat ni Elifaz – Kapitulo 15
    • 1st –The ACCUSATION… vs. 1-10
    • 1st –Ang AKUSASYON… vs. 1-10
      • Then Eliphaz the Temanite replied… vs. 1
      • Dayon nagsabat si Elifaz nga taga-Teman… vs. 1
      • The SECOND section of Job – Chapters 3-37 – the Wisdom of Men…
      • Ang IKADUHA nga bahin sang Job – Kapitulo 3-37 – ang Kaalam sang Tawo…
      • Broken up into THREE rounds of debate – between Job and his THREE friends…
      • Gintunga sa TATLO ka bahin sang pagbinaisay – sa tunga ni Job kag sang iya TATLO ka mga abyan…
      • After each FRIEND gives their OPINION – Job will respond and defend himself…
      • Matapos maghatag sang OPINYON ang kada ABYAN – Si Job magasabat kag magadepensa sang iya kaugalingon…
      • This SECOND response of Eliphaz – begins the SECOND round of the DEBATES!
      • Ini nga IKADUHA nga sabat ni Elifaz – magasugod ang IKADUHA nga bahin sang PAGBAISAY!
      • No fear… vs. 2-4
      • Wala sang kahadlok… vs. 2-4
      • A WISE man would not answer with such EMPTY talk – you are nothing but a windbag…
      • Ang MAALAM nga tawo wala nagahambal sing WALA sing PULOS – wala pulos ang imo ginapanghambal…
      • The wise do not engage in empty chatter – what good are such words…
      • Wala siya nagapakigbais sa wala sing pulos nga mga pulong – wala gid sang maayo sa imo ginapanghambal…
      • You have [imperfect] no FEAR of God – nor do you pray to Him!
      • Wala ka [imperfect] sang KAHADLOK sa Ginoo – wala ka nagapangamuyo sa Iya!
      • Eliphaz is the most critical of the THREE friends of Job – he is the hardest on him…
      • Si Elifaz ang pinakabudlay sa TATLO ka abyan ni Job – siya ang pinakasakit maghambal sa iya…
      • He begins his SECOND round – by accusing Job of being full of EMPTY talk – a windbag…
      • Ginsugdan niya ang IKADUHA nga pagbaisay – paagi sa pag-akusar kay Job nga WALA sang PULOS ang iya ginapanghambal – daw sa hangin lang…
      • But Eliphaz goes father – and accuses Job of having no FEAR of God!
      • Pero si Elifaz nagsugpon pa gid – kag gin-akusahan si Job nga wala KAHADLOK sa Ginoo!
      • Which is another way of saying – Job did NOT know God!
      • Ang buot silingon sini nga – si Job WALA nakakilala sa Ginoo!
      • If you listen to the things the world says today – they are terrifying…
      • Kung aton pamatian ang mga butang nga ginahambal sang kalibutan – makahaladlok gid ini…
      • There is no God – we are an accident of evolution – there is no sin…
      • Wala sang Ginoo – aksidente lang kita sang ebolusyon – wala sang sala…
      • All of this EMPTY talk – devoid of WISDOM – comes from a lack of FEAR of God!
      • Tanan ini WALA sang PULOS – wala sang KAALAM – kulang sang KAHADLOK sa Ginoo!
      • People mock God today – make Jesus a curse word – as if there is no consequence…
      • Subong ginayaguta sang mga tawo ang Ginoo – ginahimo nga pangsumpa ang ngalan ni Jesus – wala sila kabalo kung ano ang ila dangatan sa paghimo sini…
      • Because they do not FEAR the judgment seat – they do not fear the Lake of fire…
      • Tungod kay wala sila NAHADLOK sa hukom sang Dios – wala sila nahadlok sa linaw nga kalayo…
      • But there are only two kinds of people when it comes to God…
      • Pero sa Ginoo may duha lang ka klase sang tawo…
      • Wise sinners who FEAR the Lord and saw their need for Jesus – and those who did not!
      • Mga maalam nga makasasala nga may KAHADLOK sa Ginoo kag kabalo sila nga kinahanglan nila si Jesus – kag ang wala nagakahadlok sa Ginoo!
      • Psalm 111:10 – “The fear of the LORD is the beginning of wisdom…”
      • Salmo 111:10 – “Kon ang isa ka tawo gusto nga magmaalamon, dapat magtahod siya sa Ginoo…”
      • No truth… vs. 5-6
      • Wala sang kamatuoran… vs. 5-6
      • Your sins are telling [piel] your mouth what to say – words based on clever deception…
      • Ang imo mga ginapanghambal  [piel] bunga sang imo kalautan – Kag ginadayaan mo ang iban paagi sa imo mga pulong…
      • Your own mouth condemns you – not I – your own lips testify against you!
      • Indi na kinahanglan nga hukman – ko pa ikaw – ang imo mismo ginapanghambal amo ang nagapamatuod kontra sa imo!
      • Eliphaz point – the words of Job – revealed what was in the heart of Job!
      • Ginapakita ni Elifaz – nga ang ginapanghambal ni Job – gapahayag kung ano ang ara sa iya tagipusuon!
      • Luke 6:45 – “Out of the abundance of the heart the mouth speaks.”
      • Lucas 6:45 – “Ang maayo nga tawo nagahambal sang maayo kay maayo ang iya tagipusuon.”
      • We may try and hide our sin – do our best to keep others from knowing…
      • Basi pwede naton taguon ang aton sala – himuon ang aton tanan nga ikasarang para indi mahibaluan sang iban nga tawo…
      • But our WORDS – ACTIONS – FRUIT – never lie…
      • Pero ang aton PULONG – BUHAT – BUNGA – wala nagabutig…
      • They reveal what is in our HEART – and one day we will have to answer for them!
      • Ginapakita sini kung ano ang ara sa aton TAGIPUSUON – kag salabton naton ini sa Ginoo!
      • Matthew 12:36 – “I say to you that for every idle word men may speak, they will give account of it in the day of judgment.”
      • Mateo 12:36 – “Sa pagkamatuod, sa adlaw sang paghukom, ang kada isa magapanabat sa Dios sa iya mga ginahambal nga wala sing pulos.”
      • No WISDOM… vs. 7-10
      • Wala sang KAALAM… vs. 7-10
      • Were you the first person ever born – were you born before the hills were made…
      • Nagahunahuna ka bala nga ikaw ang una nga natawo – natawo ka na bala antes gintuga ang mga bukid…
      • Were you listening at Gods [אֱלוֹהַ] secret council – do you have a monopoly on wisdom…
      • Nabatian mo na bala [אֱלוֹהַ] ang mga plano sang Dios – ikaw lang bala ang maalam…
      • What do you know that we do not – what do you understand – ano bala ang imo naintiendihan nga wala man namon naintiendihan…
      • On our side are aged – gray-haired men – much older than your father!
      • Nakatuon kami sa mga tawo nga tigulang na – ubanon – ang mga buhok – mas tigulang pa sa imo amay!
      • Eliphaz ALMOST comes to the RIGHT conclusion – WHERE WERE YOU…
      • Si Elifaz MALAPIT na lang sa HUSTO nga pagbinagbinag – SA DIIN KA…
      • God would ask this same question when He finally steps in – Job 38:4
      • Amo man ini ang pamangkot kay Job sang nagsabat na ang Ginoo – Job 38:4
      • But then he brings it back to a CONTEST of OPINIONS – we know as MUCH as you know…
      • Pero ginbalik niya ini sa pag PAINDISANAY sang mga OPINYON – kabalo kami kung ANO ang imo mga nahibaluan…
      • And OUR side is the WISDOM of the OLD men [more on this in a moment]!
      • Kag sa AMON nga bahin amo ang KAALAM nga halin sa amon KATIGULANGAN nga mga lalaki [more on this in a moment]!
      • It is almost a cliché – older people looking at the ignorance and arrogance of youth…
      • Pirme naton ini mabatian – ang mga tigulang nagatan-aw sa pagka-ignorante kag pagka-matinaastaason sang mga pamatan-on…
      • Youth who THINK they know it all – but have so little experience – they know NOTHING!
      • Ang mga pamatan-on NAGAHUNAHUNA nga kabalo na sila sang tanan – pero gamay lang ang ila inagyan – WALA sila sang nabal-an!
      • The problem is – we ALL lack wisdom – the oldest person still knows NOTHING…
      • Ang problema – TANAN kita kulang sa kaalam – ang pinakatigulang nga tawo WALA gihapon sang nabal-an…
      • Which is why the ONLY place to find TRUE wisdom – is to ask for it from the Lord!
      • Amo ina nga makapangita lang kita sang MATUOD nga kaalam sa ISA lang gid ka paagi – ang pagpamangkot sa Ginoo!
      • James 1:5 – “[Since we lack] wisdom – let [us] ask of God – who gives to all liberally and without reproach – and it will be given…”
      • Santiago 1:5 – “[Kon may ara sa inyo nga kulang sang] kaalam – magpangayo [kita] siya sa Dios – kag ang Dios magahatag sini sa iya nga wala sing hawid-hawid kag aligutgot…”
    • 2nd – The CONCLUSION… vs. 11-16
    • 2nd – Ang PAGHINAKOP… vs. 11-16
      • None are good…
      • Wala sang maayo…
      • Is Gods comfort too little for you – is His gentle word not enough…
      • Kulang pa bala ang pagpabakod sang Ginoo sa imo – kulang pa bala iya maluluy-on nga mga pulong…
      • What has taken away your reason – what do your eyes wink at [or desire] …
      • Ngaa nagapadala ka sa imo balatyagon – ano bala ang nagpabulag sa imo sa kamatuoran [ukon handom] …
      • That you turn against God – and say all these evil things…
      • Nga naakig ka gid sa Dios – kag naghambal sinang malain nga mga pulong kontra sa iya…
      • Can any mortal be pure – can anyone born of a woman be just!
      • Mahimo bala sang tawo nga magkabuhi nga matinlo – kag matarong!
      • God does not even trust the angels – even the heavens are not absolutely pure in his sight…
      • Wala gani nagasalig ang Dios sa iya mga anghel – Kon ining langitnon nga mga tinuga indi gani matinlo sa iya panulok…
      • How much less pure is a corrupt and sinful person with a thirst for wickedness!
      • Ang tawo pa ayhan, nga malaot kag makasasala, kag ginauhaw sa paghimo sang malain!
      • Eliphaz did NOT know what the SIN of Job was…
      • WALA kabalo si Elifaz kung ano ang SALA ni Job…
      • He questions Job – what has taken away your REASON…
      • Ginpamangkot niya si Job – ano bala ang nagpabulag sa imo sa KAMATUORAN…
      • What SIN are you winking at – that caused you to TURN away from God…
      • Ano nga SALA ang imo ginhimo – ang hinungdan ngaa NAGPALAYO ka sa Ginoo…
      • Because for SURE Job was not PURE – no person can be – Romans 3:23
      • Tungod SIGURADO si Job indi PUTLI – kag wala sang tawo nga putli – Roma 3:23
      • Circular arguments…
      • Sulit-sulit nga pagbaisay…
      • At this point in the book – we DEFINITELY see a pattern emerging…
      • Sa sini nga punto sang libro – may MAKITA kita diri nga pagsulundan…
      • Job is accused of having some HIDDEN sin – bad things ONLY happen to bad people…
      • Gin-akusahan si Job nga may GINATAGO nga sala – ang malain nga mga butang nagakatabo LANG sa malain nga mga tawo…
      • And Job will REPLY by vehemently defending his innocence!
      • Kag si Job NAGASABAT nga nagapamatok sa pagdepensa sang iya pagkamatarong!
      • BOTH Job and his FRIENDS make valid arguments – at FIRST we can agree with BOTH!
      • Si Job kag ang iya mga ABYAN PAREHO nga may matarong nga mga sabat – sa UNA makaugyon kita sa ILA!
      • The problem is they are pointing out ONE side of the STORY …
      • Ang problema nagatudlo sila sang ISA lang ka bahin sang ISTORYA …
      • Rather taking the time to get the WHOLE picture – and KNOW the TRUTH!
      • Sa baylo nga maghatag sila sang tion sa pagkuha sang BUG-OS nga istorya – kag HIBALUON ang KAMATUORAN!
      • There is always a TEMPTATION to listen to ONE side of a story – and it SEEMS right…
      • May ara gid pirme NAGASULAY sa aton nga magpamati sa ISA lang ka bahin sang istorya – kag DAW husto gid ini…
      • UNTIL we hear the OTHER side – and realize there was MORE to the story…
      • HASTA mabatian naton ang PIHAK nga bahin – kag mahibaluan naton nga MADAMO pa gali sang sugpon sa istorya…
      • We must NOT just listen to one side – take the time to hear the whole story!
      • Dapat INDI lang kita mamati sa isa lang ka bahin – kundi maghatag gid sang tion nga pamatian ang bug-os nga istorya!
      • Proverbs 18:17 – “The first to speak… sounds right – until the cross-examination begins.”
      • Hulubaton 18:17 – “Ang una nga magpamatuod sa korte… daw amo na ang husto – hasta nga ang iya kontra naman ang mag-usisa sa iya.”
    • 3rd – The THIRD validation… vs. 17-19
    • 3rd – Ang IKATATLO nga pamatuod… vs. 17-19
      • In my EXPERIENCE… vs. 17
      • Sa akon nga naeksperiensyahan… vs. 17
      • I will tell [piel] you – hear [imperative] me – I will answer you from my own experience!
      • Sugiran ko [piel] ikaw – pamatii [imperative] ako – kag paathagan ko ikaw sang akon naeksperiensyahan!
      • Eliphaz has already used an ANGEL – as proof against Job – Job 4:15
      • Naggamit na si Elifaz sang ANGHEL – pamatuod niya batok kay Job – Job 4:15
      • Bildad used the TRADITIONS of the fathers – as proof – Job 8:8
      • Si Bildad naggamit sang TRADISYON sang mga KATIGULANGAN – iya nga pamatuod – Job 8:8
      • Eliphaz now gives the THIRD validation – PROOF of the hidden sin of Job – EXPERIENCE!
      • Karon si Elifaz naghatag sang IKATATLO nga pamatuod – sang natago nga sala ni Job – EKSPERIENSYA!
      • The problem with using EXPERIENCE to establish TRUTH…
      • Ang problema kay ginagamit naton ang EKSPERIENSYA para magtukod sang KAMATUORAN…
      • Is we are basing TRUTH on our OPINION – what we think based on our EXPERIENCES…
      • Kung ginabase lang naton ang KAMATUORAN sa aton nga OPINYON – ang aton hunahuna base sa aton mga EKSPERIENSYA…
      • Which makes TRUTH relative – based on my life this is what is RIGHT to me…
      • Amo ina nga ang KAMATUORAN anggid lang – amo ini ang HUSTO base sa akon kabuhi…
      • But others experiences might be different – so TRUTH may not be the same for them!
      • Pero basi ang eksperiensya sang iban lain – amo nga ang KAMATUORAN indi man pareho sa ila!
      • Which is why we cannot rely on what our EXPERIENCE tells us!
      • Amo ina nga indi kita magdepende kung ano ang ginahambal sang aton nga EKSPERIENSYA!
      • Proverbs 16:25 – “There is a way that seems right to a man – but its end is the way of death.”
      • Hulubaton 16:25 – “Mahimo nga nagahunahuna ka nga ara ka sa husto nga dalan – pero gali ang padulungan sini amo ang kamatayon.”
      • Confirmed… vs. 18-19
      • Ginpamatud-an… vs. 18-19
      • Confirmed by the reports of wise men who heard the same thing from their fathers…
      • Makasugid man parte sini ang maalamon nga mga tawo nga nakatuon sa ila mga katigulangan…
      • From those to whom the land was given long before any [strangers] arrived!
      • Mga maalamon gid sila, kay sila lang ang nagapanag-iya sang ila duta kag wala sing mga taga-iban nga lugar [strangers] nga nagsakop sa ila!
      • Not just personal EXPERIENCE – it was CONFIRMED by the wise men of OLD!
      • Indi lang personal nga INAGIHAN – ini GINPAMATUD-AN sang maalamon nga mga KATIGULANGAN!
      • Let us be perfectly clear – TRUTH is NOT a matter of popular opinion…
      • Mangin maathag kita – ang KAMATUORAN WALA ginabase sa bantog nga opinyon…
      • It does NOT matter how many people agree – if they make it a LAW – Romans 3:4
      • INDI importante kung pila ka mga tawo ang nag-ugyon – kung himuon nila ini nga KASUGUAN – Roma 3:4
      • The WORD of God has to be the ONLY source of TRUTH – John 17:17
      • Ang PULONG sang Dios amo LANG gid ang ginhalinan sang KAMATUORAN – Juan 17:17
    • 4th – The EXPERIENCE of Eliphaz… vs. 20-35
    • 4th – Ang EKSPERIENSYA ni Elifaz… vs. 20-35
      • The wicked… vs. 20-24
      • Ang malaot… vs. 20-24
      • The WICKED writhe in pain throughout their lives – trouble are stored up for the ruthless…
      • Ang MALAOT nga tawo nagaantos sa bug-os niya nga kabuhi – ang kagamo ginatigana para sa mga mapintas…
      • Sounds of terror rings in their ears – even on good days they fear the attack of the destroyer…
      • Permi siya ginakulbaan – kag bisan sa tion nga wala sing katalagman ginakulbaan siya nga basi salakayon siya sang mga tulisan…
      • They dare not go out into the darkness – for fear they will be murdered…
      • Nahadlok siya magkadto sa dulom – kay basi patyon siya…
      • They wander saying – where can I find bread – they know their day of destruction is near!
      • Nagatalang-talang siya sa pagpangita  – sang pagkaon bisan diin – nahibaluan niya nga malapit na siya mapatay!
      • WICKED – someone who has SINNED – someone who is GUILTY…
      • MALAOT – tawo nga NAKASALA – tawo nga NAKONSENSYA…
      • We come back to the foundation of the argument of the THREE friends…
      • Magabalik kita sa ginhalinan sang pagbaisay sang TATLO ka mag-abyan…
      • Job lost everything – suffered – because he was WICKED!
      • Nadula kay Job ang tanan – nag-antos – tungod kay siya MALAOT!
      • Temporary blessing… vs. 24-30
      • Umalagi nga pagpakamaayo… vs. 24-30
      • That dark day terrifies – they live in distress and anguish – like a king preparing for battle…
      • Puwerte ang iya kakulba – nagakabuhi sila sa kasisit-an kag kaugot – pareho sa hari nga manugsalakay sa inaway…
      • For they shake their fists at God – defying the Almighty…
      • Kay nagabato siya sa Ginoo – nagarebelde siya sa Dios nga Makagagahom…
      • Holding their strong shields – they defiantly charge against Him!
      • Daw pareho lang nga nagauyat siya sang mabakod nga taming – kag gusto gid nga kontrahon ang Dios!
      • These wicked people are heavy [piel] and prosperous – their waists [are SUPER fat] …
      • Ang mga malaot nga tawo mabug-at [piel] kag bugana – ang ila hawak [matambok] …
      • But their cities will be ruined – they will live in abandoned houses ready to tumble down…
      • Magaestar siya sa guba nga mga banwa – sa mga balay nga wala sing may nagaestar kag daw sa marumpag na…
      • Their riches will not last – wealth will not endure – possessions will be lost…
      • Indi na siya padayon nga magamanggaranon – ang iya manggad indi magdugay – kag ang iya pagkabutang indi magdamo sa duta…
      • They will not escape the darkness – the burning sun will wither their shoots…
      • Indi siya makapalagyo sa kalaglagan – mangin pareho siya sa kahoy nga ang mga salingsing sini masunog…
      • And the breath of God will destroy them!
      • Madula ang tanan niya nga pagkabutang sa isa lang ka paghuyop sang Dios!
      • In defense of the OBSERVATION of Job – who argued God lets the wicked prosper…
      • Sa pagpangapin sang PAGPANILAG ni Job – nga nagbais sa Ginoo ngaa ginapabay-an Niya ang malaot nga mag-uswag…
      • The EXPERIENCE of Eliphaz was – their prosperity did NOT last…
      • Ang INAGIHAN ni Elifaz nga – ang ila kabuganaan WALA nagdugay…
      • Those who shake their fists at God – might be SUPER fat one day – and destroyed the next!
      • Sa mga nagabato sa Ginoo – magaabot ang adlaw nga basi mangin TUMAN kamo ka tambok – kag gub-on ang masunod!
      • Do not be Fooled… vs. 31-35
      • Indi magpadala sa madaya… vs. 31-35
      • Let them no longer fool themselves by trusting in empty riches – emptiness is their reward…
      • Indi niya pagdayaan ang iya kaugalingon paagi sa pagsalig sa mga butang nga wala sing pulos – kay wala gid siya sing may makuha sa sini…
      • Like trees – they will be cut down in the prime of life – branches will never again be green…
      • Pareho sa kahoy – they will be cut down in the prime of life – branches will never again be green…
      • They will be like a vine whose grapes are harvested too early…
      • Mangin pareho siya sa ubas nga nagakapulak ang iya hilaw nga mga bunga…
      • Like an olive tree that loses its blossoms before the fruit can form [no fruit] …
      • ukon pareho sa kahoy nga olibo nga nagakapulak ang iya mga bulak [wala sang bunga] …
      • For the godless are BARREN – their homes enriched through bribery – will BURN…
      • Kay ang mga indi diosnon magakalamatay nga WALA SANG mga KALIWAT – kag ang mga balay nga ginpatindog nila paagi sa pagpanguwarta – MAGAKALASUNOG…
      • They CONCEIVE trouble and give birth to EVIL – their womb produces DECEIT!
      • NAGAHUNAHUNA sila permi sa pagpanggamo, paghimo sang malain – kag PAGPANGDAYA!
      • Since the WICKED – only have TEMPORARY blessings – do NOT be fooled!
      • Tungod kay ang MALAOT – maka-angkon sang UMALAGI lang nga pagpakamaayo – INDI magpadaya!
      • The momentary rewards of sin – are NOT worth the loss of family and fortune!
      • Ang umalagi lang nga padya sang sala – INDI takos nga madulaan sang pamilya kag manggad!
  • 2nd – FIFTH speech of Job – Chapter 16
  • 2nd – Ang IKALIMA nga paghambal ni Job – Kapitulo 16
    • 1st – MISERABLE comforters… vs. 1-6
    • 1st – MAKALULUOY nga manugpabakod… vs. 1-6
      • Then Job spoke again… vs. 1
      • Dayon nagsabat liwat si Job… vs. 1
      • Job felt the need to constantly defend himself against his friends – but it did NOT help!
      • Nabatyagan ni Job nga kinahanglan padayon niya nga depensahan ang iya kaugalingon batok sa iya mga abyan – pero WALA ini nakabulig!
      • People are going to say BAD things about us – false accusations…
      • Ang tawo nagahambal sang mga MALAIN nga mga butang parte sa aton – sala nga mga akusasyon…
      • We can DEFEND ourselves – run around putting out all the little fires…
      • Pwede kita MAGDEPENSA sa aton nga kaugalingon – magahingagaw nga masulbar ang mga gagmay nga problema…
      • But no sooner to we extinguish one – than ANOTHER accusation pops up!
      • Pero sa indi madugay nga masulbar ang isa – magatuhaw naman nga LAIN nga akusasyon!
      • We should NOT react every time someone spread a lie about us…
      • Kung may tawo nga magpalapta sang indi matuod parte sa aton INDI kita dapat magsabat…
      • If we do – we will WASTE all our time and effort – rather than using it to SERVE God!
      • Kung magsabat kita sa ila – NAGAUSIK lang kita sang aton oras kag kusog – sa baylo gamiton naton ini sa PAG-ALAGAD sa Ginoo!
      • If we are GUILTY – then we need to REPENT / if not – then who CARES what people say…
      • Kung NAKASALA gid man kita – gani MAGHINULSOL kita / pero kung wala kita nakasala – pabay-i sila sa ila mga ginapanghambal…
      • God knows we are INNOCENT – and He is the only one who really matters…
      • Ang Ginoo nakabalo nga INOSENTE kita – kag Siya lang gid ang pinakaimportante…
      • Do not be distracted by the comments – instead keep our eyes on Jesus!
      • INDI ka dapat matublag sa mga ginahambal parte sa imo – sa baylo ituon ang imo panulok kay Jesus!
      • No encouragement… vs. 2-6
      • Wala sang pagpalig-on
      • I have heard all this before – what miserable comforters you are!
      • Nabatian ko na ina sang una pa – imbes nga lipayon ninyo ako, ginapasubo pa gani ninyo ako tapat!
      • Will you ever stop blowing hot air – what makes you keep on talking…
      • Indi na bala kamo mag-untat sa paghambal sing wala sing pulos – ano gid bala ang nagatublag sa inyo nga sagi kamo ka bais sa akon…
      • I could say the same if you were in my place – spout off criticism and shake my head at you…
      • Kon kamo sa akon lugar, makahambal man ako pareho sa inyo ginahambal sa akon – Waswasan ko man kamo hambal kag magalungo-lungo sang akon ulo sa inyo…
      • But if it were me – I would encourage [piel] you – I would try to take away your grief!
      • Pero indi ko ina paghimuon – Sa baylo, mahambal ako sang mga pulong nga makapabaskog [piel] sa inyo – kag makalipay sa inyo!
      • Instead – I suffer if I defend myself – and I suffer no less if I refuse to speak!
      • Pero sa karon – ang akon kasakit nagapadayon bisan ano pa ang akon ihambal – kag kon maghipos man ako indi gihapon ini madula!
      • Job points out the HYPOCRISY [NT] of his friends – miserable comforters…
      • Ginapakita ni Job ang pagka HIPOKRITO sang iya mga abyan – nga makaluluoy nga mga manugpabakod…
      • If their roles were reversed – they would WANT to be COMFORTED…
      • Kung pwede baliskaron ang ila katungdanan – GUSTO man nila sang PAGPABAKOD…
      • But rather than help – they were the ones doing the WOUNDING!
      • Sa baylo nga magbulig – ginapadako pa gid nila ang PILAS ni Job!
      • How do we respond when we see a brother or sister who is HURTING…
      • Kung may utod kita nga NASAKITAN paano kita magbulig sa ila…
      • When a believer is in trouble – and needs help – Christians tend to ATTACK…
      • Kung ang tumuluo ara sa kagamo – kag kinahanglan sang bulig – masami sang mga tumuluo NAGASALAKAY pa gid…
      • Rather than picking them up – they instead are quick to JUDGE…
      • Imbes nga pabangunon sila – maabtik pa sila nga NAGAHUKOM…
      • Christians unfortunately are famous for SHOOTING their wounded!
      • Masubo kay ang mga tumuluo bantog sa PAGMULAY sa mga naga-antos!
      • Or the tendency is to LEAVE those in need alone – when we should be LOVING them!
      • Huyog nila nga PABAY-AN ang mga nagakinahanglan – dapat naton sila HIGUGMAON!
      • John 13:35 – “All will know you are My disciples, if you have love for one another.”
      • Juan 13:35 – “Kon nagahigugmaanay kamo, ina mahibaluan sang tanan nga kamo akon mga sumulunod.”
    • 2nd – The LONELINESS… vs. 7-17
    • 2nd – Ang KASUBO… vs. 7-17
      • The evidence… vs. 7-11
      • Ang ebidensya… vs. 7-11
      • O God – You have ground me down – and devastated my family…
      • O Dios – ginpakapuyan mo ako – ginlaglag mo ang bug-os ko nga panimalay…
      • As if to prove I have sinned You have reduced me to skin and bones!
      • Ginpakurinot mo ako; puwerte na sa akon kaniwang, kag suno sa iban ini nagapamatuod nga nakasala ako!
      • God hates me and angrily tears me apart – snaps His teeth at me – pierces me with His eyes…
      • Sa imo kaakig, O Dios, ginsalakay mo ako – daw pareho ka sa mabangis nga sapat nga naggus-ab sang akon unod – kag gintulok sang masakit nga daw sa kaaway mo ako…
      • People jeer and laugh at me – they slap my cheek in contempt – a mob gathers against me…
      • Ginyaguta kag ginkadlawan ako sang mga tawo – gintampa nila ako sa guya sa pagtamay sa akon – nag-isa sila kontra sa akon…
      • God has handed me over to sinners – He has tossed me into the hands of the wicked!
      • Gintugyan ako sang Dios sa kamot sang malaot – kag makasasala nga mga tawo!
      • Job felt absolutely ALONE – he had no family [wife was still alive – but no comfort] – Job 2:9
      • Nabatyagan ni Job nga NAGAISAHANON siya – wala siya sang pamilya [buhi pa ang iya nga asawa – pero wala nagapabakod sa iya] – Job 2:9
      • Physically he was emaciated – all that was left was skin and bones…
      • Nagniwang gid si Job – ang nabilin na lang sa iya amo ang iya panit kag tul-an…
      • He assumed God HATED him – angrily tearing his life apart…
      • Nagahaum siya nga GINADUMTAN siya sang Ginoo – ginguba ang iya nga kabuhi…
      • And now he had been tossed into the hands of the WICKED – his THREE friends!
      • Kag karon gintugyan siya sa kamot sang MALAOT – ang iya TATLO ka mga abyan!
      • Job needed a KIND word from someone – anyone – to let him know he was NOT alone!
      • Kinahanglan ni Job sang PAGPABAKOD halin sa tawo – bisan sin-o – agod mabatyagan niya nga WALA siya nagaisahanon!
      • Proverbs 16:24 – “Kind words are like honey–sweet to the soul and healthy for the body.”
      • Hulubaton 16:24 – “Ang matam-is nga mga pulong pareho sa dugos; makapalipay kag makapabaskog ini sa kabuhi sang tawo.”
      • The result… vs. 12-17
      • Ang resulta… vs. 12-17
      • I was living quietly until He shattered me – He took me by the neck and broke me in pieces…
      • Maayo ang akon kahimtangan sadto, pero ginlaglag niya ako – daw sa ginkuga niya ako kag gindugmok. Ginhimo niya ako nga iya iliguon…
      • Then He set me up as his target – and now His archers surround me…
      • Ginlibutan ako sang iya mga manugpana –  kag ginpana nga wala sing luoy-luoy…
      • His arrows pierce me without mercy – the ground is wet with my blood!
      • Natuhog ang akon batobato –  kag nag-awas ang akon apdo sa duta!
      • Again and again he smashes against me – charging at me like a warrior!
      • Wala untat ang pagpilas niya sa akon – daw isa siya ka soldado nga nagasalakay sa akon!
      • I wear burlap to show my grief – my pride lies in the dust…
      • Nagasuksok ako sang sako – kag nagapungko sa duta sa pagpangasubo…
      • My eyes are red with weeping – dark shadows circle my eyes…
      • Nagapalamula ang akon guya sa sobra nga hibi – kag nagapalamarok ang akon mata…
      • Yet I have done no wrong – and my prayer is pure!
      • Wala gid ako sang may nahimo nga sala – kag sinsero gid ako sa akon pagpangamuyo!
      • When God is WORKING in our lives – it is easy to FORGET He loves us…
      • Kung ang Ginoo NAGAPANGHIKOT sa aton nga kabuhi – mahapos KALIMTAN ang Iya paghigugma sa aton…
      • Because the Lord SCOURGES every son whom He receives – Hebrews 12:6
      • Kay GINAHANOT sang Ginoo ang tanan nga ginakabig niya nga iya mga anak – Hebreo 12:6
      • Rather than realizing our HARDSHIPS are the verification we are children of God…
      • Ang mga KABUDLAYAN nga nagaabot sa aton pamatuod ina nga anak kita sang Dios…
      • We get the impression God is just ANGRY with us – wants to hurt us…
      • Masami nagapanumdum kita nga AKIG ang Ginoo sa aton – gusto Niya sakiton kita…
      • We assume that God is up there with His holy 2×4 ready to smack us down when we SIN…
      • Nagahunahuna kita nga ang Ginoo nagauyat sang iya balaan nga 2×4 nagahanda sa paghampak sa aton kung makasala kita…
      • We can mistakenly think EVERYONE is against us – even God!
      • Kis-a nagahunahuna kita nga ang TANAN nagapamatok sa aton – bisan ang Ginoo!
      • But it is just the OPPOSITE – God is showing us His love – desiring to teach us to live HOLY!
      • Pero KABALISKARAN lang ina – Ang Ginoo nagapakita sa aton sang Iya gugma – nagahandom sa pagtudlo sa aton nga magkabuhi sang BALAAN nga kabuhi!
      • Philippians 1:6 – “Being confident of this very thing, that He who has begun a good work in you will complete it until the day of Jesus Christ.”
      • Filipos 1:6 – “Nasiguro ko gid nga ang Dios nga nagsugod sa paghimo sang maayo nga mga butang sa inyo magapadayon gid sa paghimo sini hasta sa adlaw nga si Cristo Jesus magbalik.”
    • 3rd – The Advocate… vs. 18-22
    • 3rd – Ang Manuglaygay… vs. 18-22
      • O earth – do not conceal my blood – let it cry out on my behalf…
      • Pareho ako sa tawo nga ginpatay nga nagapangabay sa duta – nga indi pagtabunan ang iya dugo –  sa wala pa niya maangkon ang hustisya…
      • Even now my witness is in heaven – my ADVOCATE is there on high…
      • Bisan karon ang akon saksi ara sa langit – Siya ang MAGASILING nga wala ako sing sala…
      • My friends scorn me – but I pour out my tears to God!
      • Ang akon mga abyan nagatamay sa akon – pero nagahibi ako sa Dios sa pagpangayo sang bulig!
      • I need someone to MEDIATE between God and me – as a person mediates between friends…
      • Ang akon saksi amo ang magapakitluoy sa Dios para sa akon – pareho sa isa ka tawo nga nagapakitluoy para sa iya abyan…
      • For soon I must go down that road from which I will never return!
      • Kay sa indi madugay magataliwan na ako kag indi na magbalik!
      • For the SECOND time – Job declares his NEED for a MEDIATOR – Job 9:33
      • Sa IKADUHA nga tion – Si Job nagsiling nga KINAHANGLAN niya sang MANUGPATUNGA – Job 9:33
      • There is no other way for SINFUL men to approach a HOLY God – than through Jesus!
      • Wala sang iban nga paagi nga ang tawo nga MAKASASALA makapalapit sa Ginoo – kundi si Jesus lang gid!
      • Jesus died on the cross so that we could approach God – Hebrews 4:16
      • Si Jesus nanginmatay sa krus gani indi kita magkatahap nga magpalapit sa Ginoo – Hebreo 4:16
      • It is only through Him we have complete access – to our Holy and Perfect God!
      • Paagi lang gid sa Iya may pahanugot kita sa pagpalapit – sa aton Balaan kag Perpekto nga Ginoo!
      • I Timothy 2:5 – “There is one God and one Mediator between God and men – Jesus Christ!”
      • I Timoteo 2:5 – “Kay may isa lang ka Dios kag may isa lang ka manugpatunga sa Dios kag sa mga tawo – ini wala sing iban kundi ang tawo nga si Cristo Jesus!”
  • 3rd – I am Innocent – Chapter 17
  • 3rd – Inosente ako – Kapitulo 17
    • 1st – God is my defense… vs. 1-9
    • 1st – Ang Ginoo ang akon nga depensa… vs. 1-9
      • My spirit is crushed – and my life is nearly snuffed out – the grave is ready to receive me…
      • Madali na lang ako mapatay – daw sa mabugto na ang akon ginhawa – handa na ang lulubngan para sa akon…
      • I am surrounded by mockers – I watch how bitterly they taunt me…
      • Ginalibutan ako sang mga manugtamay – bulgar gid ang ila pagtamay sa akon…
      • You must defend my innocence – O God – since no one else will stand up for me!
      • Buligi ako nga mahilway ako – O Dios – wala na sang iban nga makabulig sa akon kundi ikaw lang!
      • When Jesus was falsely accused by the religious leaders…
      • Sang gin-akusahan si Jesus sang mga relihioso nga mga lider…
      • I Timothy 6:13 – “Jesus… witnessed the good confession before Pontius Pilate…”
      • I Timoteo 6:13 – “Sa atubangan sang Dios nga nagahatag sang kabuhi sa tanan, kag sa atubangan ni Cristo Jesus nga nagsugid sang kamatuoran kay Poncio Pilato… ari ang akon sugo sa imo…”
      • An interesting statement – because Jesus did not say much to Pilate – John 19:9
      • Katingalahan – tungod si Jesus wala gid nagsabat kay Pilato – Juan 19:9
      • Isaiah 53:7 – “He was oppressed and He was afflicted – yet He opened not His mouth…”
      • Isaias 53:7 – “Gindaogdaog siya kag ginsakit – pero wala gid siya nagreklamo…”
      • Meaning Jesus TRUSTED in God to be His DEFENSE!
      • Buot silingon GINSALIG ni Jesus sa Ginoo ang Iya nga DEPENSA!
      • When others say bad things about us – make false accusation to make us look bad…
      • Kung may mga tawo nga maghambal sang malain parte sa aton – nagahimo sang indi matuod nga mga akusasyon para mangin malain kita sa panulukan sang iban…
      • We always have two options – defend ourselves / or let God defend us…
      • May ara kita pirme duha ka pililian – depensahan ang aton kaugalingon / ukon ang Ginoo ang magadepensa sa aton…
      • We can defend ourselves – as Job was finally recognizing was futile…
      • Pwede kita makadepensa sa aton kaugalingon – pareho kay Job nga karon nahibaluan na niya nga wala sang pulos ang iya ginpanghambal…
      • But guaranteed God will always do a better job – better to let Him be our defense!
      • Pero sigurado gid nga ang Ginoo ang mas maayo magpanghikot sa tanan nga butang – mas maayo nga tugutan naton siya nga magdepensa sa aton!
      • Despised by everyone… vs. 4-9
      • Ginatamay sang tanan… vs. 4-9
      • You have closed their minds to understanding – but do not let them triumph…
      • Ginlipdan mo ang panghunahuna sang akon mga abyan agod indi sila makaintiendi – gani indi sila pagtuguti nga magmadinalag-on sa ila nga pag-akusar sa akon…
      • They betray their friends for their own advantage – so let their children faint with hunger…
      • Pareho sila sa tawo nga nagaluib sa iya mga abyan para makakuwarta – nga amo ang kabangdanan sang pag-antos sang iya kabataan…
      • God has made a mockery of me among the people – they spit in my face…
      • Ginhimo ako sang Dios nga kaladlawan sang mga tawo – kag ginaduplaan nila ako sa guya…
      • My eyes are swollen with weeping – and I am but a shadow of my former self…
      • Nagapalangdulom na ang akon panulok sa kasubo – daw kalag na ako kaniwang…
      • The virtuous are horrified when they see me – the innocent rise up against the ungodly…
      • Ang mga tawo nga nagakabig sang ila kaugalingon nga matarong nagakatingala sa sining natabo sa akon – ginapakamalaot nila ako subong sa isa ka indi diosnon nga tawo…
      • Yet HE shall keep the RIGHTEOUS [Hebrew] – those with clean hands will become stronger!
      • Para sa ila ang matarong nga tawo malig-on sa iya nga pagkabuhi [Hebrew] – kag nagabaskog pa gid!
      • Saying God will DEFEND us – does not mean it will happen right away…
      • Kung ang Ginoo MAGADEPENSA sa aton – indi buot silingon matabo dayon…
      • People will make assumptions [closed minds] and will still MOCK us…
      • Ang mga tawo padayon sa pag-akusar sa aton [closed minds] kag sa PAGYAGUTA sa aton…
      • But God will KEEP the RIGHTEOUS – and in the end we will be STRONG!
      • Pero AMLIGAN sang Ginoo ang mga MATARONG – kag sa katapusan mangin MAKUSOG!
      • Psalm 37:7/39 – “Be still in the presence of the LORD, and wait patiently for him to act… The LORD rescues the godly; he is their fortress in times of trouble.”
      • Psalm 37:7/39 – “Magpakalinong ka sa presensya sang Ginoo kag maghulat nga mapailubon sa iya nga himuon… Ang kaluwasan sang mga matarong nagahalin sa Ginoo; Siya ang ila mabakod nga dalangpan sa tion sang kalisod.”
    • 2nd – Dark days… vs. 10-16
    • 2nd – Madulom nga mga inadlaw… vs. 10-16
      • Better argument… vs. 12
      • Mas maayo nga pagbaisay… vs. 12
      • As for all of you – come back with a better argument…
      • Pero ginahangkat ko sila sa pag-usisa liwat sa akon…
      • Though I still will not find a wise man among you!
      • Sigurado nga masapwan ko nga wala sing bisan isa sa ila nga nakaintiendi!
      • My days are over – my hopes have disappeared – my hearts desires are broken…
      • Madali na lang matapos ang akon mga inadlaw – napaslawan ang akon mga plano – kag mga handom…
      • These men say that night is day – they claim that the darkness is light!
      • Pero nagasiling sila nga basi mangin maayo man ang akon kahimtangan sa palaabuton – Siling nila, ‘Sa pihak sang kadulom may magaabot nga kasanag!
      • We live in a WORLD that is upside down – everyone has an OPINION …
      • Nagakabuhi kita sa KALIBUTAN nga madasig lang nga nagabag-o – ang tanan may OPINYON…
      • As a RESULT – is evil is good / and ALL that is good is evil!
      • Ang RESULTA – ang malain nangin maayo / kag TANAN nga maayo nangin malain!
      • Isaiah 5:20 – “Woe unto them that call evil good, and good evil…”
      • Isaias 5:20 – “Kaluluoy kamo nga mga nagakabig sang malain nga maayo kag sang maayo nga malain…”
      • The WORLD would love for us to look to our OPINION to find TRUTH…
      • Gusto gid sang KALIBUTAN nga magtan-aw kita sa aton nga OPINYON sa pagpangita sang KAMATUORAN…
      • What is right for you / may not be what is right for me – everything is RELATIVE…
      • Kung ano ang husto sa imo / basi indi husto para sa akon – ang tanan NAGAANGOT lang…
      • Event Pontius Pilate famously said to Jesus – what is TRUTH – John 18:38
      • Bisan si Pilato nagpamangkot kay Jesus – ano gid bala ang KAMATUORAN – Juan 18:38
      • But It does not matter what MEN think – the TRUTH is in the WORD – Romans 3:4
      • Pero indi importante kung ano ang hunahuna sang TAWO – ang KAMATUORAN ara sa PULONG sang Dios – Roma 3:4
      • The Bible is our ANCHOR in a crazy world – making us STABLE – SURE FOOTED!
      • Ang Bibliya ang aton ANGKLA sa ini nga magamo nga kalibutan – NAGAPALIG-ON sa aton – NAGAPABAKOD!
      • Psalm 119:160 / John 17:17 – “Your word is truth.”
      • Salmo 119:160 / Juan 17:17 – “Matuod ang tanan mo nga pulong.”
      • No hope… vs. 13-16
      • Wala sang paglaum… vs. 13-16
      • What if I go to the grave – and make my bed in darkness…
      • Kon maglaom gid man ako amo ang makaestar na sa lugar sang mga patay – gusto ko na iplastar ang akon hiligdaan sa sining madulom nga lugar…
      • What if I call the grave my father – and the maggot my mother or my sister…
      • Kabigon ko na ang lulubngan nga akon amay – kag kabigon ko ang mga ulod nga magaut-ot sa akon nga akon iloy kag mga utod nga babayi…
      • Where then is my hope – can anyone find it…
      • May paglaom pa bala ako – sin-o ang makasiling nga may paglaom pa ako…
      • No – my hope will go down with me to the grave – we will rest together in the dust!
      • Indi – ang akon paglaom magaupod sa akon sa lugar sang mga patay – magaupod kami didto sa idalom sang duta!
      • Although there were glimmers of TRUTH – God would be his DEFENSE…
      • Bisan may mga banaag sang KAMATUORAN – ang Ginoo ang iya nga DEPENSA…
      • And there was a MEDIATOR / ADVOCATE who would allow him to STAND…
      • Kag may MANUGPATUNGA / MANUGLAYGAY nga magatugot sa iya sa PAGTINDOG…
      • Because Job was still looking to the WRONG places for ANSWERS…
      • Tungod kay si Job nagapangita sang SABAT sa INDI HUSTO nga mga lugar…
      • He was weary of defending himself – still confused about the reason God allowed his trials…
      • Ginlapyo na siya sa pagdepensa sa iya kaugalingon – galibog ang iya ulo kung ano ang rason ngaa gintugutan sang Ginoo ang mga pagtilaw sa iya kabuhi…
      • Causing Job to conclude again – his hopelessness – even in death…
      • Naghinakop sa liwat si Job – wala sing paglaum – bisan sa kamatayon…
      • Job was not ready YET – to see the real issue – was God was working on his heart!
      • Indi pa handa si Job – nga makita ang matuod nga problema – ang Ginoo nagapanghikot sa iya tagipusuon!