Philemon 1:8–25 - BibleStudy.ph

These are the original teaching notes from this passage.

Review…

Pagtunga sang libro…
- Filemon 1:1-7 – Ang pagtahud niPablo kay Filemon
- Filemon 1:8-25 – Ang pangabay ni Pablo kay Filemon
- Panamyaw ni Pablo…
- Pablo nga PRISO ni Jesu Cristo – indi Apostol – isa ka makatilingala nga pagtamyaw…
- Wala ginpalabi ni Pablo ang iya awtoridad sa kay Filemon – nagpalapit siya bilang abyan…
- Sa kay Filemon – PINALANGGA nga kaupod sa pagpangabudlay…
- Kag ang simbahan nga ara sa iya balay!
- Ang pangamuyo kag kalipay ni Pablo…
- NAGPASALAMAT siya sa Diyos kag pirme NAGAPANGAMUYO para kay Filemon…
- Ang pakig-ambit nya sang iya PAGTUO nangin EPEKTIBO sa pagkilala sang tanan nga maayo nga butang!
- NAGKALIPAY man si Pablo – kay NABATIAN niya ang HIGUGMA kag PAGTUO ni Filemon!

Pagpapasag-uli…

1^st – pangabay ni pablo… vs. 8-11
- 1^st – Bangod sini – bisan pwede ako mangin isganan… vs. 8-9
  - Pagkatapos magtamyaw si Pablo kay Filemon nga may PAGTAHUD – tungod sang iya PAGHIGUGMA kag PAG-TUO
  - Nagdiretso na si Pablo sa pinaka importante nga GINATUYO sang iya sulat – ang PAGPANGABAY kay Filemon…
  - Ang tinaga nga BANGOD SINI – διό – mas kaangay baylohan sang NAHANUNGOD SINI…
  - Wala siya nagatuhoy sa nagligad nga versiculo – nagapaabot siya sang versiculo 19…
  - May deretso si Pablo nga mangin ISGANAN sa pag MANDO sa kay Filemon…
  - NAHANUNGOD SA – si Pablo ang nag pakig-ambit sang Maayong Balita kay Filemon!
  - Filemon 1:19 – “ Ako gid mismo, si Pablo, ang nagsulat sini: “Ako ang magabayad kon may utang siya sa imo.” Ugaling nahibaluan mo nga may dako ka man nga utang sa akon, kay paagi sa akon nabaton mo ang kaluwasan.”
  - Sanglit para sa PAGHIGUGMA (agapē)…
  - Imbis MAGMANDO kay Filemon – mas gusto ni Pablo nga mag APELA na lang
  - (mas maayo nga paagi)
  - APELA – parakaleō – mag-ingod para makabulig!
  - Naintindihan ni Pablo nga ang PAGMANDO sa tawo INDI EPEKTIBO
  - Ikumparar sa pagpalapit – Nga may PAGHIGUGMA – para mabuligan siya nga mapa-athagan kun NGAA maayo ubrahon ang isa ka butang!
  - Masami nga gusto ta gid ipasunod ang Kasugo-an para sa mga tawo – MANDO-AN sila..
  - Ginasugo ta sila kun ano ang ubrahon kag indi ubrahon – piliton sila mag-ubra sang matarong…
  - Galing, sa pagpilit nga ipasunod ang Kasugo-an – mas nagarebelde ang tawo…
  - Ang Kasugo-an nagalabugay sang aton nga natural nga kinatawo nga magpakasala – sala nga madala sa aton sa paghukom/Kamatayon!
  - INDI kita makakasala tungod nagasala, nagasala kita tungod MAKAKASALA kita!
  - Sang bata pa ako, mga 4 YO, naakigan ako kag indi ako pwede makaguwa sa balay…
  - Pro, nakakita ako sang nagagabaligya ice-cream sa guwa – dali-dali ko ginbuka ang akon alkansiya…
  - Kag patago nga nag guwa kag nagbakal sang manamit nga ice-cream.
  - Pablo, ang may edad nga priso ni Hesu Cristo…
  - Indi ni pagkalimti – may edad na si Pablo (tigulang) – Damo na siya sang naagyan sa iya kabuhi…
  - Laban-laban gid siguro, sang huben pa siya – pirme gid ni siya gapangMANDO!
  - Pero NAINTIDIHAN niya ang leksyon – ang GUGMA mas maayo kaysa pag MANDO!
  - Mas mahapos gid PIRME makakita sa iban nga tawo sang kun ano dapat kag SAKTO nila nga himuon..
  - Pero sa aton kaugalingon nga pangabuhi, mahina ang aton nga paghangop…
  - Kun makakita kita sang tawo nga nagapili sang INDI MAAYO sa iya pagdesisyon – imbes nga MANDOAN mo siya…
  - Pinakamaayo gid kun PALANGGAON mo siya, updan, kag buligan siya hangop kun ano ang pinakamaayo himuon!
- 2^nd – Apela para kay Onesimus… vs. 10-11
  - Ang pangabay ni Pablo para kay Onesimus…
  - Apela – parakaleō – Gin-usar liwat ni Pablo ini nga pulong para makatupad kag magbulig
  - Onesimus – ang ngalan nga gakahulugan sang MAKAGANAR/MAPINUSLANON…
  - Nagkilalahay si Pablo kag si Onesimus sa prisohan sa Roma
  - Didto niya napa-ambit ang Maayo nga Balita kay Onesimus (palabuthon) – kag si Onesimus nangin isa ka TUMULUO kay Hesus!
  - Sang una, indi siya MAPINUSLANON para sa imo
  - DI-MAPINUSLANON – diri lang sa Bag-o nga Tipan – waay pulos/wala sang balor…
  - Ginapatihan nga ini si Onesimus halin sa Colosas – isa sa mga ulipon ni Filemon…
  - Mga tunga gid sang populasyon sang Emperyo sang Roma mga ulipon – wala gid sila sang ila kaugalingon nga mga deretso sa sosyedad…
  - Pwede mo mapatay ang imo ulipon nga indi ka makastigohan – propedad lang sila!
  - Nangawat sya kay Filemon –Filemon 1:18– Kag nalagyo pakadto sa Roma…
  - Basi may paglaum siya nga indi na sya makit-an sa kadamo-on sang tawo sa Roma…
  - Antes siya makabaton Kay Jesus, WAAY-PULOS gid siya nga alagad.
  - Basi pareho man kita sa iya – nalagyo palayo sa Ginoo – kag nagpangita sang aton kalipayan sa kalibutan…
  - Galing nangin WAAY-PULOS kita – nadula sa kasal-anaan kag kadulman…
  - Sa tuod-tuod lang, pareho gid ta TANAN kay Onesimus antes ta ginbaton si Jesus!
  - Subong MAPINUSLANON na sya sa imo kag sa akon…
  - Bisan sin-o ukon ano si Onesimus sang UNA, nakilala niya kag nadangpan si Jesus…
  - SUBONG, bugay na siya para kay Pablo kag kay Filemon tungod kay Jesus
  - Colosas 4:9 – “ Kaupod man niya ang aton pinalangga nga utod nga si Onesimus. “
  - Ginasiling sang kalibutan sa aton nga kun ANO ang mga gin-obra ta sang una amo ang aton nga PAGKATAWO.
  - Ang aton PAG_LAUM, nga kay Hesus, may bag-o kita nga PAGKATAWO – MAPINUSLANON kita…
  - Kun ara na kita kay Jesus – ang daan ta nga kabuhi wala na, naislan na, patay na…
  - Wala na kita ginahigot sa aton daan nga mga sala -wala na ang aton daan nga pagbinatasan…
  - GINBUN-AG LIWAT (Born Again) na kita – may bag-o nga umpisa kag bag-o nga kabuhi na kita kay Hesus!
  - Kag ang kabuhi ta subong, ginakabuhi ta para kay Jesus!
  - Galacia 2:20 – “Napatay ako kaupod ni Cristo sa krus. Indi na ako ang nagakabuhi subong, kundi si Cristo na ang nagakabuhi sa akon. Kag ining kabuhi nga akon ginakabuhi subong amo ang resulta sang akon pagtuo sa Anak sang Diyos nga naghigugma sa akon kag naghalad sang iya kabuhi para sa akon. “
2^nd – pagbalik… vs. 12-16
- 1^st – Ginpabalik… vs. 12-13
  - Ginapabalik ni Pablo si Onesimus sa kay Filemon…
  - BATUNA sya – batunon siya sa balay / sa tagipusuon
  - BATUNA sya pareho lang sang pagBATON mo sa akon – kay pareho kami tagipusuon!
  - Gusto man tani ni Pablo patiniron si Onesimus sa Roma upod sa iya…
  - Para MAKA-ALAGAD (diakoneō) man siya sa kay Pablo SA_LUGAR ni Filemon…
  - Kay tungod nga malayo si Filemon sa Colosas…
  - Maka TINDOG si Onesimus sa lugar ni Filemon sa pag-alagad kay Pablo sa PRISOHAN!
  - Ang akon Tatay nagbisita sa mga Balay Dalangpan para sa mga Tigulang kag sa mga prisohan sa sulod sang 30 ka tuig…
  - Indi mahapos nga ulubrahon ang pagpangalagad sa mga masakiton nga tigulang kag sa mga nag-tig-a na nga mga bilanggo…
  - Pero ang resulta – indi ko na maisip ang mga kalag nga nadala niya sa kaluwasan kay Jesus!
  - Ginatawag kita nga maghatag sang katawhayan sa isa kag isa – indi lamang sa mga tinion nga mahapos ini ubrahon…
  - May dako gid nga kalipay sa pag-puno sang paghigugma ni Jesus sa kabuhi sang iban!
  - Hebreo 13:3 – “Dumduma ninyo ang inyo kapareho nga mga tumuluo nga ara sa prisohan, kag ang mga ginapintasan. Batyaga ninyo ang ila kahimtangan nga daw kamo mismo ara sa prisohan kaupod nila ukon ginapintasan.”
- 2^nd – Bangod sa PAGPILI… 14
  - Ang pamangkot : Ngaa ginpadala balik ni Pablo si Onesimus ?…
  - May duwa siguro ka rason _ ang UNA nahanungod sa PAGPILI…
  - Kun wala sang imo PAHANUGOT – WALA ako sang ubrahon
  - PAHANUGOT- gnōmē – may pagkahibalo…
  - WALA si Pablo sang gusto himuon kay Onesimus nga wala sang ihibalo ni Filemon!
  - Ang iya KAAYUHAN (agathos) indi tungod sa NAPILITAN…
  - NAPILITAN – ang pagubra sang isa ka butang nga wala sang mahulway nga pagpili – daw ginsulod sa KAHON…
  - Sanglit ang PAGBOLONTARYO – diri lang sa Bag-ong Tipan – ang PAGPILI nga magbulig!
  - Nahibaloan ta tanan nga ang ginhalinan sang orihinal nga sala – amo ang PAGPILI ni Adan kag ni Eva – Genesis3
  - Basi mamangkot ka – Ngaa ginbutang sang Diyos ang kahoy nga nagahatag sang ihibalo sa tunga sang Hardin !
  - Kun WALA sang kahoy – wala man tani sang SALA!
  - Tanan nga bagay nagadepende sa aton PAGPILI…
  - Kun may mapalapit sa imo nga tawo nga may uyat nga pusil kag ginhambalan ka niya nga palanggaon mo siya…
  - Mapilitan ka maghambal Oo -pero indi halin sa tagipusoon kay indi ka kapagusto PILI!
  - Ang tuod nga PagkaMAAYO nagakinahanglan may hulway nga pag PILI – amo na nga ginhatagan kita sang Diyos sang libre nga PAGPILI!
  - Indi magpilit ang Ginoo bisan kay sin-o nga magkadto sa langit – makapagusto kita PILI
  - Wala man ang Diyos gapadala sang bisan sin-o sa impyerno, sila na ya ang GAPILI. Ang pamangkot kun ano ang ginapili ta…
  - Nagapili ta bala nga isikway ang Diyos – okon nagapili kita nga magpalapit sa Puno sang Kabuhi (ang krus ni Cristo)!
  - Josue 24:15 – “ magpili kamo subong nga adlaw kon sin-o ang inyo alagaron.”
- 3^rd – Bangod sa PAGPAPASAG-ULI… vs. 15-16
  - Ang IKADUWA nga rason nga ginapabalik ni Pablo si Onesimus – amo ang PAGPAPASAG-ULI..
  - BASI- – τάχα γὰρ διὰ – amo ni ang rason kun ngaa…
  - NAGLAKAT siya- okon GINPALAKAT siya sa PLANO sang Ginoo…
  - Para MABATON mo siya liwat asta sa WALAY KATUBTUBAN!
  - Gasiling si Pablo nga basi indi ini natabuan lang – kundi gin plano gid..
  - Nga ang Diyos ang nagpadala kay Onesimus sa Roma para siya MALUWAS!
  - Nagadala ini sa aton sang makagamhanan nga topiko- ang mga hitabo bala sa kabuhi ta natabuan lang okon nakaplano na…
  - Nagapili bala kita sang aton alagyan sa aton kabuhi – kag ang nagakatabo natabo lang…
  - Okon ang Diyos soberano sa tanan nga desisyon – nagadala kag nagagiya sa aton sa iya gintuhoy nga dalangtan!
  - Ang sabat: pareho – may ara kita sang HULWAY NGA PAGPILI – MAKAPILI kita…
  - Pero ang Diyos ang nakakita sang TANAN nga matabo antes pa ini matabo-
  - Ginausar nya ang aton pagpili para mahimo nya ang iya nga kabubut-on sa aton kabuhi!
  - Wala ina nagakuha sang aton nga responsibilidad nga MAGPILI sang sakto, nga may kaalam…
  - Wala man ini nagadula sang konsekwensya sang malain kag sala nga PAGPILI..
  - Galing nagahatag ini sang paglaum nga ginausar sang Diyos ang aton maayo kag malain nga mga PAGPILI para sa aton KAAYUHAN!
  - Roma 8:28 – “Nakahibalo kita nga ang tanan nga nagakalatabo ginahimo sang Dios para sa kaayuhan sang mga nagahigugma sa iya, nga iya mga ginpili suno sa iya katuyuan.
  - Indi na isa lang ka ULIPON (doulos) …
  - Mabalik na si Onesimus – pero indi katulad sang paghalin niya…
  - Indi bilang isa lang ka ULIPON – isa na siya ka PINALANGGA (agapētos) nga utod..
  - Nauna sa kay Pablo- pro mas malabi kay Filemon…
  - Kay mabalik siya para mag-alagad (sa panglawason)- kag mangin isa ka UTOD (sa Ginoo)..
  - Gusto ni Pablo nga MAPASAG-ULI ang relasyon ni Onesimus kag ni Filemon!
  - Ang sala amo ang kabangdanan nga gapalayo kita sa Diyos- kag sa mga tawo nga ginsal-an ta…
  - Luyag sang Diyos nga MAPASAG-ULI kita- sa iya sa paghinulsol!
  - Kag sa mga nasal-an naton – sa pagpalapit kag pagpangayo sang KAPATAWARAN
  - I Juan 1:9 – “ Pero kon ituad ta sa Dios ang aton mga sala, masaligan siya sa pagpatawad sang aton mga sala kag sa pagtinlo sa tanan ta nga mga kalainan. Himuon niya ini tungod nga matarong siya.
  - Mateo 5:23 – “Gani bisan ara ka na sa halaran nga nagadala sang imo halad sa Dios kag madumduman mo nga ang imo utod may malain nga buot sa imo, …magpakighusay sa iya.”
  - May huyog sa aton kultura nga maglikaw sa pakigbais…
  - Kun may nakaubra sang kasalanan, kalabanan indi magsapak…
  - Nga kun abi, sa pag-agi sang panahon , milagro na lang nga mag-ayo ang tanan!
  - Efeso 4:26 –” Kon maakig kamo, indi kamo magpakasala.[f] Kag indi ninyo pagpadugayon ang inyo kaakig sa bug-os nga adlaw. “
  - Kun indi kita magtinguha nga MAPAGSA-ULI- magaresulta ini sa pag WATAK-WATAK sang simbahan…
  - Kun pabayaan ta lang ang aton mga SALA – nagahatag ta sang oportunidad kay Satanas..
  - Luyag gid ni Satanas nga mag watak-watak ang simbahan – hinakit kag ka-akig…
  - Indi pagpasugti nga makawat ni Satanas ang pagpatawad kag kalipay nga hatag ni Jesus!
  - 2 Corinto 2:11 “ Dapat ta himuon ini agod indi kita madaog ni Satanas, kay nahibaluan ta kon ano ang iya mga pahito.”
  - WALA gahambal si Pablo nga MAG-UNTAT na si Onesimus sa pagiging ulipon ni Filemon…
  - Mabalik si Onesimus para kaayohon ang mga bagay-bagay – MAPAGSA-ULI…
  - Pero indi ini nagakahulugan nga wala konsekwensya ang iya mga nahimo nga sala!
  - Todo gid ang pagpalangga sa aton sang Diyos nga indi niya kita pagpabay-an lang nga magsige sa pagpakasala – amo na nga ginapaagi nya kita sa silot…
  - Indi tungod nga akig sya sa aton – kundi tungod sang dako gid nga paghigugma nya sa aton…
  - Luyag gid sang Diyos nga tudluan kita – ang mga anak nya – sang pangabuhi nga putli kag balaan!
  - Hebreo 12:5-8 – “Anak, indi pag-ibaliwala ang pagdisiplina sang Ginoo sa imo. Indi ka magkaluya kon ginasabdong ka niya.
    Kay ginadisiplina sang Ginoo ang iya mga ginapalangga, kag ginahanot niya ang tanan nga ginakabig niya nga iya mga anak.”
3^rd – Pagbayad sang kautangan… vs. 17-21
- 1^st – bayaran ko… vs. 17-19
  - Kun ginakabig mo ako nga pareho…
  - BATUNA si Onesimus nga daw ako ang imo GINABATON.
  - Pero KUN NAKASALA ukon nakaUTANG si Onesimus sa imo…
  - Ako ang mabayad sina! – 2x sa Bag-ong Tipan – kabiga nga ang UTANG akon
  - Ako gid mismo, si Pablo, ang NAGSULAT sini: “Ako ang MAGABAYAD sini
  - May UTANG si Onesimus…
  - WALA kita kabalo kun ano ang naubra ni Onesimus- basi NANGAWAT siya antes siya nalagyo…
  - Pero ang pagsulat klaro nga nagasiling – NAKASALA siya kag may UTANG sya kay Filemon!
  - Pero handa gid si Pablo MAGPATUNGA – para makabulig sa PAGSA-ULI sang ila nga relasyon
  - Kun nangahulugan nga siya ang MABAYAD sang UTANG ni Onesimus – handa gid siya!
  - Kun makakita kita sang mga utod sa simbahan nga INDI makaPAGSA-ULI sang ila relasyon tungod sa kasal-anan…
  - Ginatawag kita nga MAGBULIG- MAGPATUNGA….
  - Kun kinahanglan – BAYARAN ang UTANG – saktohon ang SALA – ipanumbalik ang ang PAGHIUSA sa Simbahan!
  - 2 Corinto 5:18 – “ Ang Dios amo ang naghimo sini. Ginpabalik niya kita sa iya paagi kay Cristo. Kag ginhatagan niya kami sing obra sa pagbalita nga ginapabalik na niya ang mga tawo sa iya. ”
  - Si Pablo ang MABAYAD sang UTANG…
  - Para indi na kinahanglan isambit ni Pablo…
  - Nga may UTANG si Filemon kay Pablo – ang iya mismo nga kabuhi…
  - Si Pablo ang nakigbahin sang Maayong Balita kay Filemon – NALUWAS siya – tungod kay Pablo!
  - Ginapakita ni Pablo ang sakto nga pagtamud – sin-o ang may MAS-DAKO nga utang!
  - Ang alagad nga may utang sa iya Amo nga 10k talents (8 billion pesos)- Mateo 18:23-35
  - Natural – indi siya kasarang magbayad…
  - Pero ginpatawad siya sang iya Amo kag ginpanas na ang utang. Indi na siya kinahanglan magbayad.
  - Galing ini nga alagad INDI makapatawad sa pareho niya nga alagad nga may utang sa iya P100!
  - Kun pirme lang kita nagatulok sa mga naubra sang iban sa aton – ang aton ginapangita HUSTISYA…
  - Gusto ta nga ibalik nila ang ila UTANG – asta sa pinakaulihi nga sentimo…
  - Ang problema sala ang ginatulok ta…
  - Gatulok ta sa ila gin-ubra imbes nga magtulok sa aton GIN-UBRA…
  - Kun pagabinagbinagon tanan nga PAGPATAWAD ni Hesus sa aton – TANAN GID…
  - Ngaa indi kita makapatawad sa utod ta sa gamay man lang nga UTANG!
- 2^nd – Kompyansa sa PAGKAMATINUMANON… vs. 20-21
  - Matuod gid utod – tagai ako sang KALIPAY…
  - Paumpawi ang akon tagipusuon sa Ginoo – sa paging MATINUMANON…
  - Nagasalig gid si Pablo nga MATUMAN gid si Filemon sa mga ginpangabay nya sa sulat…
  - KABALO gid si Pablo nga SOBRA pa gid ang pagahimoon ni Filemon kaysa mga gin-ayo ni Pablo!
  - Ang pagkasulat gamhanan – Wala gid DUWA_DUWA si Pablo – sa mga himoon ni Filemon!
  - Indi tungod nga nagaTUMAN siya sa sulat ni Pablo..
  - Kay tungod ini isa ka MANDO nga halin sa Ginoo!
  - Bilang mga tumuluo – ang pagpatawad INDI isa lang ka opsyon…
  - Lucas 17:4 – “Kon sa sulod sang isa ka adlaw makapito siya makasala sa imo, kag kada makasala siya nagapangayo siya sing patawad, patawara siya.”
  - Kun nasakit kita kag indi ta makapatawad – NAGALAPAS ta sang sugo sang Diyos…
  - Subong, indi lang may HALIT ang aton relasyon sa tawo nga nakasala…
  - May HALIT man ang aton relasyon sa Ginoo…
  - Kun wala kapatawaran sa aton tagipusuon – indi mabatian sang Diyos ang aton mga pangamuyo Marcos 11: 25
  - Paano MAGPATAWAD…
  - Sang ginmando ni Jesus sa mga Apostoles nga magpatawad – nag sabat sila – dungangi ang amon PAGTUO…
  - Nagsabat si Hesus – kun may PAGTUO ka nga pareho kadako sa liso sang mustasa – Lucas 17: 5-7
  - makasiling ka sa kahoy nga mulberry – Magabot ka kag matanom ka sa dagat!
  - Bantog gid ini ang kahoy nga mulberry sa Middle East nga madalum gid ang tubo sang iya gamut…
  - Madasig magtubo ini nga kahoy kag tungod sang iya gamut, MABUDLAY gid patyon…
  - Bisan utdon sa puno indi maka garantiya – kinahanglan butungon gid pati gamut!
  - Ang iya bunga PWERTE GID kaaslum kag kapait – ang kahoy sini masami ginausar para sa lungon!
  - Ang alagyan sa PAGPATAWAD – amo ang PAGTUO kay Jesus – masarangan nya mag-gabot sang mga gamut sang DI- KAPATAWARAN!
  - Pwede nya ina mapatapok sa pinakamalayo nga dagat – indi na makit-an liwat…
  - Kay ang PAGPATAWAD indi lamang para sa nakasala – kundi para man sa aton…
  - Ini makahilwaysa aton – para indi na ta mag sige ka tener sa nakaligad – maka hulag na ta pa-abante sa kay Cristo!
  - Psalm 103:12 – “Subong nga malayo ang sidlangan sa nakatundan,
    malayo man ang pagseparar niya sang aton mga sala sa aton.”
4^th – katapusan nga pagpanamyaw… vs. 22-25
- 1^st – Preparahi ako sang kwarto… vs. 22
  - Preparahi ako sang akon dalayunan… vs.22
  - Nagasalig si Pablo nga paagi sa mga pangamuyo ni Filemon – maluwas siya sa priso…
  - Sang manugtapos na siya magsulat – nagpaambit sya sang paglaum nga makit-an nya liwat si Filemon…
  - Maluwas gid sya sa PRISOHAN – kag makabiyahe pakadto sa Colosas para makitaay sila sang iya abyan!
- 2^nd – Mga pagpanamyaw… vs. 23-25
  - Ginpatapos ni Pablo ang iya sulat sa PAGPANAMYAW halin sa LIMA ka tawo – kapareho man nga lista sa Colosas 4: 7-15
  - Epafras – Nga isa man nga kaupod ni Pablo sa prisohan – siya ang nag-umpisa sang simbahan sa Colosas – Colosas 1:7
  - Marcos – pakaisa ni Barnabas – nga nag-upod kay Pablo sa UNA nga Missionary Journey
  - Aristarkus – halin sa Efeso – naglakbay upod kay Pablo sa Roma – Binuhatan 27:2
  - Demas – nga sa ulihi, nagtalikod sa Ministeryo kag sa Ginoo – 2 Timoteo 4:10
  - Lucas – ang doktor nga nagsulat sang libro nga Lucas kag Binuhatan.
  - Ang Bugay sang Ginoong Jesu Cristo ara gid sa inyo mga espiritu – Amen