Numbers 5-10

Final preparations…

katapusan nga preparasyon…

• Numbers 5…
• numero 5
  • In preparation for leaving Mt. Sinai…
  • Preparasyon sa paghalin sa Bukid sang Sinai…
    • God rehearsed some of the laws/instructions He had given in Exodus & Leviticus…
    • Ang Ginoo naghambal sang iban nga mga layi/pahanumdom nga Iya ginhatag sa Exodus & Leviticus…
    • He also gave some new commands not previously mentioned…
    • Naghatag man Siya sang bag-o nga kasuguan nga wala diri nahambal…
  • Leprosy / Sin & restitution… vs. 1-10… Read: Numbers 5:1-2, 7
    • Leprosy (balatian sa panit) / Sala kag restitution… vs. 1-10… Read: Numbers 5:1-2, 7
    • All those who had contagious skin diseases were to be put outside the camp…
    • Ang tanan nga may-ara sang makalalaton nga balatian sa panit ibutang sa gwa sang kmpo…
    • The reason was because God was going to live among the people…
    • Ang rason tungod kay ang Ginoo matinir sa mga tawo…
    • Leprosy is a picture of sin in the Bible – causes you to be spiritually unclean…
    • Ang leprosy (balatian s panit) nagapakita sang sala s bibliya – kabangdanan nga ikaw mahigko espitituhanon…
    • We are the temple of the Holy Spirit – God does not want us to have sin in our lives…
    • Kita ang simbahan sang Balaaan nga Espiritu – indi gusto sang Ginoo nga may ara kita sang sala sa aton kabuhi…
    • When we choose to live in sin – we are choosing not to walk with the Lord…
    • Kon pillion naton magkabuhi sa sala – ginapili naton nga indi magpanglakaton nga kaupod ang Ginoo…
    • We put ourselves ‘outside the camp’ – separate ourselves from fellowship with God!
    • Ginabutang naton ang aton kaugalingon ‘sa gwa sang kampo’ – ginaseparar aton kaugalingon nga mag fellowship kaupod ang Ginoo!
    • Anyone who committed a sin against his neighbor…
    • Ang bisan sin-o nga nakahimo sang sala sa iban nga tawo…
    • Had to confess what they had done – offering a sin sacrifice to God…
    • Magtuad kon ano ang ila nahimo – maghalad sang halad sa sala sa Ginoo…
    • As well make restitution to the one they sinned against – plus 20%…
    • If the person who you wronged was dead – you were to pay God…
    • Kon ang tawo nga nakahimo sa imo sang malain patay na – bayaran mo ang Ginoo…
    • It’s far too easy to simply say ‘I am sorry’ – God wanted you to back up your words…
    • Mahapos lang maghambal ‘pasensya’ –
    • Show you’re sorry by your actions – make and effort to right what you did wrong…
    • Ipakita ang imo pasensya paagi sa buhat – maghimo kag effort nga mangin intsakto ang imo nahimo nga sala…
  • Jealous husband… vs. 11-31… Read: Numbers 5:11-15
  • Maimon nga bana… vs. 11-31… basaha: numero 5:11-15
    • If a husband was suspicious of his wife having an affair…
    • Kon ang bana naga suspetso sa iya asawa nga nagapanginlalaki…
    • But there was no proof – there were no witness / she was not caught in the act…
    • Pero wala sang pamatuod – wala sang nakakita / wala sing nakakita sa iya sa akto…
    • The husband had to bring a ‘jealousy’ offering to the priest…
    • Ang bana magdala sang halad sa pari…
    • The jealousy offering…
    • Ang halad sa pagkaimon…
    • The priest would take a jar with water mixed with dust from the tabernacle floor…
    • Magbutang ang pari sng balaan nga tubig sa kolon, kag butangan niya ini ng yab-ok nga halin sa salog sang Tolda nga Simbahan…
    • He would then place it in the woman’s hand – with her hair let down…
    • Kag ibutang niya ini sa kamot ang babayi – nga naga bunghay ang iya buhok…
    • The priest would write a curse of ‘bareness’ on leather – wash it into the water…
    • The woman would have to swear an oath she was innocent – then drink…
    • Magasumpa ang babayi nga siya inosente – kag mag-inom…
    • If she was telling the truth – it would have no effect – if not she would be barren…
    • Kon nagahambal siya sang matuod – wala ini sang epekto –
    • The ‘drink’ itself had no power – it was about the ceremony…
    • Ang ‘pag-inom’ mismo wala sang gahom – ina parte lang sa seremonya…
    • In fear of the ‘consequences’ – it gave the opportunity for the wife to confess…
    • Sa kahadlok sa ‘konsekwensya’ – nagahatag ina sang oportunidad sa asawa nga mag tuad…
    • Or if the husband were just overly jealous – it would restore the husband’s faith…
    • Ukon ang bana naimon lang –
    • Sometimes husbands and wives have a hard time communicating…
    • Kis-a ang bana kag asawa may indi pag inchindihanay…
    • Trust between them has been lost – perhaps they are not longer even talking…
    • Ang pagsalig sa isa kag isa nadula – siguro malawig na nga sila wala naka istoryahanay…
    • The wife becomes bitter/distant towards an ‘unloving’ husband…
    • Ang asawa nangin bitter/ nagpalayo sa ‘indi panilanggaon’ nga bana…
    • The husband become jealous/suspicious towards his ‘un-submissive’ wife…
    • Ang bana nangin seloso/ nagasuspetso sa iya ‘ indi- mapainubuson’ nga asawa…
    • The solution is to come before the Lord – who can restore a broken marriage!
    • Ang solusyon amo ang pagpalapit sa Ginoo – ang makabalik sang naguba nga pag asawahay!
    • Numbers 6…
  • Vow of a Nazarite… vs. 1-21 Read: Numbers 6:1-3
  • Panaad sang Nazareo… vs. 1-21 Basaha: numero 6:1-3
    • A vow of separation – for however long you wanted – set apart for the work of God…
    • Ang panaad sang pagseparar – bisan ano ka lawig nga imo luyag – mag separar para sa Ginoo…
    • You could not cut your hair – you could not touch a dead body…
    • Indi mo pagpaguntingan ang imo buhok – indi ka pwede magtandog sa patay…
    • You could not drink wine – eat grapes – or even raisins!
    • Indi ka pwede mag-inom bino – magkaon ubas – ukon pasas!
    • Efeso 5:18 – “Indi kamo magpahubog, kay ini pagpatuyang lang sang inyo kabuhi. Sa baylo, magmapuno kamo sang Espiritu Santo.”
    • If they broke their vow – dead body/wine – they had to start all over again!
    • Kon indi nila pagtumanon ang ila panaad – patay nga lawas/bino – magasugod sila liwat halin sa una!
    • At the end they were to shave their head / offer a sin & peace offering to the Lord…
    • Sa katapusan pakiskisan nila ang ila buhok / maghalad sa sala kag halad sa kalinong sa Ginoo…
    • Sampson – Judges 13:7 – was a Nazarite from his birth till his death…
    • Samson – Hukom 13:7 – isa ka Nazareo halin sa iya pagkatawo hasta sa iya kamatayon…
    • He was unstoppable for the Lord – as long as he was dedicated to the Lord…
    • Matutom gid siya sa Ginoo –
    • The secret of his strength (not his long hair) – was he was set apart for God…
    • Ang sikreto sang iya kusog (indi ang iya malaba nga buhok) – ginseparar siya para sa Ginoo…
    • But Sampson gave in to sin – and it cost him his strength – effectiveness for God…
    • Pero si Samson nakasala –
    • God has called us to be set apart for Him – we are not to be like the world…
    • Gintawag kita sang Ginoo para mangin separar para sa Iya – indi kita mangin pareho sang kalibutan…
    • If we look and act just like the world – why would they want to hear about Jesus!
    • Kon kita magtulok kag maghimo pareho sang kalibutan – ngaa kinahanglan pa naton mabatian ang parte sa kay Jesus!
    • The world gambles / drinks / parties – all they have is momentary pleasure…
    • Ang kalibutan naga sugal / inom / nagapakasadya – ang tanan ina madali lang nga kalipay…
    • If we are doing the same things – how are we any different from the world…
    • Kon nagahimo kita pareho sang sina nga butang – paano nga kita lain sa kalibutan…
    • When we are dedicate ourselves to the Lord – full of the Holy Spirit…
    • Kon idedikar naton ang aton kaugalingon sa Ginoo – puno sang Balaan nga Espiritu…
    • We are unstoppable for the Lord – but when we give in to sin – loose our strength!
    • We are unstoppable for the Lord – pero kon madala kita sang sala – kuhaon ang aton kusog!
  • The blessing of Israel… vs. 22-27 Read: Numbers 6:23-26
  • Ang bugay sang Israel… vs. 22-27 basaha: Numero 6:23-26
    • God commanded Aaron and the priests to bless Israel with this benediction…
    • Ang Ginoo nagsugo kay Aaron kag sa mga para bugayan ang Israel paagi sa bendisyun…
    • The Lord is used three times – protect / grace / peace…
    • Ang Ginoo gingamit tatlo ka beses – protekta / grasya / kalinong…
    • The triune nature of God – God the Father – God the Son – God the Spirit…
    • Ang triune nature sang Ginoo – God the Father – God the Son – God the Spirit…
    • Our Father in heaven protects us – we have nothing to fear…
    • Ang aton Amay sa langit nagaprotekta sa aton – wala kita dapat kahadlokan…
    • We receive the Grace of God through the sacrifice of Jesus on the cross…
    • Nabaton naton ang Grasya sang Ginoo paagi sa pagsakripisyo ni Jesus sa krus…
    • We have peace from God through the work of His Holy Spirit!
    • May kalinong kita halin sa Ginoo paagi sang ginhimo sang Iya Balaan nga Espiritu!
    • Numbers 7… Read: Numbers 7:1-3, 89
    • Numero 7… basaha: Numbers 7:1-3, 89
  • The offerings for the Tabernacle… vs. 1-89
  • Ang mga halad para sa Tolda… vs. 1-89
    • On the day Moses set up the Tabernacle – anointing it as Holy – set apart for God…
    • Sang sina nga adlaw nga ginpatindog ni Moises ang Tolda – anointing nga Balaan – gin separar para sa Ginoo…
    • The 12 leaders of Israel (1 for each tribe) brought special offerings to the Lord…
    • Ang 12 ka lider sang Israel (1 sa kada tribu) nagdala sang espesyal nga mga halad sa Ginoo…
    • They gave 6 carts and 12 ox to be used by the Levites in moving the tabernacle
    • Naghatag sila anom ka karo kag dose ka baka nga gingamit sang Levita sa pagsaylo sang tolda
    • Then over 12 days (one each day) the 12 leaders each gave individual gifts…
    • Kag sa 12 ka adlaw (isa s kada adla) ang 12 ka kada lider naghatag sa ila mga regalo…
    • We get the idea that we are supposed to give to God – support the pastors / church…
    • Nakuha naton in inga ideya para maghatag sa Ginoo – suportahan ang pastors / simbahan…
    • The common view is the pastors are the ‘end of the line’ – they don’t have to give…
    • But it is the pastors who are called to set the example for the people…
    • Pero ang mga pastor nga gintawag para magpakita sang ehemplo sa mga tawo…
    • If they are unwilling to give to the Lord – how can they ask others to sacrifice to God!
    • Kon indi nila kinabubut-on nga maghatag sa Ginoo – paano sila makahambal sa iban agod maghalad sa Ginoo!
  • God spoke to Moses…
  • Ang Ginoo nag-istorya kay Moises…
    • Whenever Moses went into the Tabernacle – God spoke to him from the Mercy Seat…
    • Maglakat si Moises Tolda – ang Ginoo nagapakig istorya sa iya…
    • Exodus 33:11 – “Kon magpakigsugilanon ang Ginoo kay Moises, daw a nagaatubangay gid sila, pareho sa mag-abyan nga nagaestoryahanay. Pagkatapos nagbalik si Moises sa kampo, pero ang bataon niya nga kabulig nga si Josue, nga anak ni Nun, nagapabilin sa Tolda.”
    • God did not talk to Moses in vague dreams – He spoke to him like you would a friend!
    • Wala nagaistorya ang Ginoo kay Moises paagi sa damgo – nagaistorya ang Ginoo sa iya nga daw iya abyan!
    • A leader should be someone who not only sets a good example for the people…
    • Ang lider wala lang nagapakita maayo nga ehemplo sa mga tawo…
    • He should be someone who take the time to hear from the Lord – directed by the Lord
    • Siya dapat nagahatag man sang tion sa pagpamati sa Ginoo – gina ubayan sang Ginoo
    • If the leader does not know where he is going – where is he leading the people…
    • Kon ang lider wala kabalo kon diin siya makadto – diin niya dal-on ang ang mga tawo…
    • Numbers 8… Read: Numbers 8:14-18
    • numero 8… basaha: Numero 8:14-18
  • Dedicating the Levites… vs. 1-26
  • Pagdedikar sang mga kaliwat ni Levi… vs. 1-26
    • All of the Levites were to come to the Tabernacle with a Burnt & Sin offering…
    • Ang tanan nga mga kaliwat ni Levi makadto sa Tolda nga may dala nga halad nga ginasunog kag halad sa sala…
    • They were to shave their whole body – wash – and put on clean clothes…
    • Kiskisan nila ang ila bug-os nga lawas – labhan – kag magsuksok matinlo nga bayo…
    • Then Israel would come and lay their hands on them – giving them to the Lord…
    • Kag ang Israel magkadto kag tinluan sila – kag ihatag sila sa Ginoo…
    • They were to serve from 25 years old – until they were 50 years old
  • The laying on of hands…
  • Ang pagtungtong sang kamot…
    • According to Hebrews 6:2 – this is an elementary principal of our Faith…
    • Suno sa Hebreo 6:2 –
    • In the early church there was a need – someone to help the Apostles – Acts 6:1-7…
    • Sa
    • They chose 7 men full of the Holy Spirit – to minister practically to God’s people…
    • Mapili sila 7 ka lalaki nga napun-an sang Balaan nga Espiritu – sa pag alagad sang katawhan sang Ginoo…
    • After the Apostles had prayed for them – they laid hands on them…
    • Pagkatapos nga napangamuyuan sila sang apostles – itungtong nila ang ila kamot sa ila…
    • The picture is of setting apart someone for the service of the Lord…
    • Ang picture amo ang pag separar sa isa ka tawo sa pagserbisyo sa Ginoo…
    • Lord willing – one day – we will have the privilege of ‘laying hands’ on someone here…
    • Kabubut-on sang Ginoo – isa ka adlaw – may ara kita sang katungdanan sa ‘pagtuntong sang kamot’ sa iban diri…
    • Recognizing God’s work – a calling to love and minister to God’s people!
    • Kilalahon ang hinimuan sang Ginoo – pagtawag sa paghigugma kag pag alagad sa katawhan sang Ginoo!
    • But never be in a rush – I Timothy 5:22 – “Indi ka magdali-dali tungtong sang imo kamot sa bisan kay sin-o para maghatag sa iya sang awtoridad nga magdumala sa mga tumuluo, kundi mag-andam ka nga indi ka maumid sa mga sala sang iban. Dapat wala sing isaway sa imo sa sin inga mga butang.”
    • Pero indi magdali – I Timoteo 5:22 – “Indi ka magdali-dali tungtong sang imo kamot sa bisan kay sin-o para maghatag sa iya sang awtoridad nga magdumala sa mga tumuluo, kundi mag-andam ka nga indi ka maumid sa mga sala sang iban. Dapat wala sing isaway sa imo sa sin inga mga butang.”
    • It is not about appointing a leader – it is about recognizing God’s anointing!
    • Indi lang parte sa pagpili sang lider – parte ini sa pagkilala sang ginpili sang Ginoo!
    • Numbers 9…
    • numero 9…
  • Keeping the Passover… vs. 1-14 Read: Numbers 9:1-3
  • Pagsaulog sang Piesta sa Paglabay sang Anghel… vs. 1-14 basaha: Numero 9:1-3
    • It had been two years since God brought Israel out of Egypt…
    • Ikaduwa nga tuig halin sang gin pagguwa sang Ginoo ang Israelinhon sa Egipto…
    • It was time to hold the first Passover to remember the 10^th and final plague…
    • Tion ini sa pagdumdom sang ikapulo nga kalalat-an sa Piesta sang Paglabay sang Anghel…
    • Everyone was required to attend – you were to be ‘cut off’ from Israel…
    • Ang kada isa kinahanglan nga magtambong – ikaw mapahalinon sa Israel…
    • But there were some who could not take part – unclean (touched a dead body)…
    • Pero may ara sang iban nga wala nakasaulog – mahigko (nakatandog sang patay)…
    • God allowed for a 2^nd date – one month later – for those who were unclean/away…
    • Gintugutan sila sang Ginoo sa ikaduwa nga bulan – pagkaligad sang isa ka bulan – kon sin-o ang mahigko…
    • There is only one way to heaven – through Jesus – the Lamb of God…
    • May ara lang isa ka alagyan pakadto sa langit – paagi kay Jesus – ang Karnero sang Dios…
    • But if someone is far away (has not heard about Jesus) – or caught up in sin (unclean)…
    • Pero kon ang isa ka tawo layo (wala nakabati parte kay Jesus) – ukon nakasala (mahigko)…
    • God is VERY patient – He is the God of 2^nd chances – desiring that all men be saved!
    • Ang Ginoo GRABE ka mapag pasensya – Siya ang Ginoo nga nagahatag ikaduwa nga chansa – nagahandom nga tanan nga tawo maluwas!
  • Following the Lord… vs. 15-23 Read: Numbers 9:21-23
  • Pagsunod sa Ginoo… vs. 15-23 basaha: Numbers 9:21-23
    • The Lord covered the Tabernacle with a cloud by day – pillar of fire by night…
    • Gintabunan sang Ginoo ang Tolda sang panganod kon adlaw – kag kalayo kon gab-i…
    • If the cloud/pillar moved so did Israel – if it stopped Israel made camp…
    • It did not matter if it was a day / a month / or a year…
    • Wala ini naga matter kon adla/ bulan / ukon tuig…
    • Israel did not move unless God went before them…
    • Ang Israel nagahulat lang sang mando sang Ginoo sa ila…
    • We have the tendency to want to rush out – then look back to see if God is following…
    • Kita may tendency kon kis a nga gusto magdali – kag magbalikid kon ang Ginoo nagasunod…
    • We make our plans – set out to get to work – then ask God to bless what we are doing…
    • Nagahimo kita sang plano – naga obra – kag maghambal sa Ginoo sa bugayan kita sa aton ginahimo…
    • Then we are shocked/surprised when God does not get on board with ‘our plan’!
    • Kag makibot lang kita kon ang Ginoo wala naga upod sa aton nga plano!
    • God is not bound to our plan – He does not promise to follow us…
    • Ang Ginoo wala nagaintra sa aton plano – wala siya nagpromisa nga magsunod s aton…
    • We are called to follow Him – we need to keep our eyes on the Lord…
    • Gintawag kita sa pagsunod sa Iya – magtulok lang kita sa Ginoo…
    • If God stays put – we wait / If He moves – that is when we step out in faith an follow!
    • Kon ang Ginoo magpundo – maghulat kita/ kon Siya magiho – amo ina nga magtuo kita kag mag sunod!
    • Numbers 10…
    • numero 10…
  • The silver trumpets… vs. 1-10 Read: Numbers 10:1-2
  • Ang trumpeta nga pilak… vs. 1-10 basaha: Numbers 10:1-2
    • Israel was to have two trumpets – only to be blown by the priest – to call the people…
    • Ang Israel may ara ang duha ka trumpeta – nga patunugon lang sang mga pari – sa pagtawag sa mga tawo…
    • They were to have different calls for different purposes: move / war / celebration…
    • May ara sila lain lain nga pagtawag: paglakat / gyera / selebrasyon…
    • When I was in Israel in 2006 in Haifa – we were heard the air raid sirens…
    • Sang ako ara sa Israel sang 2006 sa Haifa – mabatian namon ang huni sang siren…
    • We are still waiting for God to blow the trumpets – to call us home!
    • Kita nagahulat sa Ginoo sa pagpatunog sang trumpeta – pagtawag sa aton sa pagpuli!
    • I Tesalonica 4:15 – “Ginasugid namon sa inyo ang suno sa gintudlo mismo sang Ginoo: nga kita nga mga buhi pa sa pagbalik sang Ginoo indi mag-una sa mga nagkalamatay.”
    • One day soon – no one knows exactly when – Jesus is going to come for His church…
    • Isa ka adlaw – wala sang may nakabalo kon san o – si Jesus mag abot sa Iya nga simbahan…
    • If Jesus came today – if those trumpets sounded – what would Jesus find us doing…
    • Kon si Jeus mag abot subong – kon ina nga mga trumpeta magtunog – ano ang aton ginahimo kon Makita kita ni Jesus…
    • Mateo 24:44 – “Gani magbantay gid kamo, kay sa oras nga ala ninyo ginapaabot, ako nga Anak sang Tawo magaabot.”
  • Setting out for the Promised Land… vs. 11-28 Read: Numbers 10:11-13
  • Paghalin sa Ginpromisa nga Duta… vs. 11-28 basaha: Numero 10:11-13
    • One day – during mid-spring – the cloud lifted from the Tabernacle…
    • Isa ka adlaw – during mid-spring – nagpaibabaw ang panganod halin sa Tolda…
    • They had been over a year sitting – listening to God’s Word…
    • Tinuig na ang pagtinir nila didto – nagapamati sa Pulong sang Ginoo…
    • Not it was time to leave Mt. Sinai – it was time to head to the Promised Land…
    • Indi ini tion sa paghalin sa Bukid sang inai – tion nila ini sa pagkadto sa Ginpromisa nga Duta…
    • According to God’s plan – each tribe broke down according to their order…
    • Suno sa plano sang Ginoo – ang kada tribu maguba suno sa ila order…
    • The Levites and the priests carried the Tabernacle!
    • Ang Levita kag mga pari nagadala sang Tolda!
    • It is a blessing to be able to sit and listen to God’s Word – be prepared…
    • Bugay ina nga makapungko sila kag magpamati sa Pulong sang Ginoo – maghanda…
    • But the time comes when we are called to step out in faith – follow the Lord…
    • Pero kon mag abot ang tion nga tawgon kita nga magpanglakaton – magsunod sa Ginoo…
    • If we do not we will become stale in our walk – no longer challenged in our faith…
    • kon indi kita mangin stale kita sa aton paglakat –
    • What once took a great deal of faith (praying in public) is now comfortable…
    • God is always nudging us to step out further – into a place where we depend on Him!
  • Hobab… vs. 29-36… Read: Numbers 10:29-32
  • Hobab… vs. 29-36… basaha: Numero 10:29-32
    • Moses had a brother-in-law Hobab (loved)…
    • Si Moises may ara sang bayaw si Hobab (loved)…
    • Hobab wanted to go back home – but Moses pleaded with him to stay…
    • Gusto ni Hobab nga magpauli – pero nagpakighiugyon si Moises sa iya sa pagpabilin…
    • Moses argued – he knew the desert and could help guide the people…
    • Nagbais si Moises – kabalo siya sang desyerto kag magbulig sa pag ubay sa mga tawo…
    • Also God had given Israel amazing promises – Hobab could share in them…
    • Kag ginhatagan sang Ginoo ang Israel sang manami nga mga promisa – si Hobab maga ambit man sa ila…
    • The reality was God (the Ark in front) was leading Israel – they did not need Hobab…
    • Ang kamatuoran amo ang Ginoo naga giya sa Israel – indi nila kinahanglan si Hobab…
    • Apparently Moses was depending on his friend – and did not want him to leave…
    • Si Moises naga depende sa iya lang nga abyan – kag indi niya gusto maglakat ini…
    • God often moves people in / and out of our lives…
    • Kis a ang Ginoo may ginadugang nga mga tawo sa aton/ kag ginakuha sa aton kabuhi…
    • If God left the same people in our lives – we would begin to depend on them…
    • Kon ibilin sang Ginoo ang pareho nga tawo sa aton kabuhi – sa ila nalang kita maga depende…
    • So God moves people around – there only for a season – to keep us trusting in Him!
    • Gani ginakuha sang Ginoo ang tawo s aton – there only for a season – para magpadayon kita salig sa Iya!