These are the original teaching notes from this passage.
Binuhatan 17:16-34
Ang paghigugma sa kaalam… (4 ka butang)
- 1st – Samtang nagahulat kay timoteo kag Silas… vs. 16-17
- 1st – Natublag ang Espiritu ni Pablo sang mga dios dios sang Athens… vs. 16
- Sa Athens bantog nga mga eskwelahan sang Roma…
- Diri naghalin ang mga bantog nga mga maalamon nga mga tawo-Plato/Aristotle/Socrates…
- Ang Athens amo man bantog nga siyudad sa Roma…
- Nahambal nga 30,000 ang ila rebulto nga makita sa publiko wala labot ang sa ila balay!
- 2nd – Wala si Pablo plano nga magpangwali samtang nagahulat kay Silas kag Timoteo… vs. 17
- Sang nakita niya ang siyudad nga puno sang mga dios dios indi siya ka hipos!
- Kun kita maguwa sa lugar nga wala kakilala sang Ginoo-dapat matublag aton tagipusoon…
- Kun makita naton ang mga tawo nga nagapos sa relihiyon kag mga disparatis…
- Paano kita kapungko kag indi manugid sang tuod nga paglaom nga ara kay Jesus!
- Adlaw adlaw si Pablo nagpangwali kay Jesus….
- Sa Judio nga simabahan/kun wala tawo sa simbahan galakat siya sa plasa!
- Indi kita magpinsar lang kay Jesus kun Domingo sa aga…
- Tion nga manugid kita sang Pulong indi lang sa simbahan kundi sa tanan…
- Dapat si Jesus ato istoryahan adlaw adlaw-para malab-ot ang wala sa simabahan!
- 1st – Natublag ang Espiritu ni Pablo sang mga dios dios sang Athens… vs. 16
- 2nd –Mga maalam nga mga Griego… vs. 18-21
- 1st – Ang iban nga mga maestro sa eskwelahan nagapamati kay Pablo… vs. 18
- Mga manunudlo sang pagtuon sang ‘Paghugugma sang Kaalam’…
- Ang in inga mga manunudlo halin sa duwa ka klase sang eskwelahan…
- Ang isa ka eskwelahan, Estoico- sila ang mga gapinsar nga sila ang matarong/relihiyoso
- Nagapati sila nga ang mga lalaki maobra tudo kag mangin diosnon kay nagasunod sa layi…
- Kun mangin diosnon paagi sa pagsunod sang layi-ginpanubo naton ang talaksan sang Dios.
- Mangita kita sang mga tawo nga mas makasasala sang sa aton para kita ang maayo!
- Kag mapinsar na mas diosnon kita kay maayo kita nga mga tawo…
- Pero ang talaksan sang Dios amo ang iya Pulong-tanan kita kinahanglan si Jesus!
- Ang isa naman ka eskwelahan amo ang Epicureo-nagatudlo nga ang kabuhi dapat mangalipay.
- Wala sila nagatuo sa Dis-ukon ang mga dios dios wala gakabalaka sa mga tawo…
- Ang ila nalagas ang kalipay-wala gapinsar sang bayad sang sala!
- Kun wala Dios -wala man bayad sa sala. Wala sala, wala insakto. Wala langit kag impierno…
- Ma ano man abi kundi makaon/inom kag pagusto pangalipay…
- Kay kun matapos na ang tanan-madula lang kita sa kalibutan…
- Damo sa kalibutang nga amo ini ang ginasunod-para sa ila wala bayad ang sala…
- Ang subo nga ang tanan mabayad sang tanan nga ginhimo diri sa kalibutan!
- 2nd – Ang isa ka manunudlo nagtawag kay Pablo sa pag-istorya sa iya… 19-21
- Gintawag siya nila nga nagapangita sang kaalam nga makuha sa iban-wala sila respeto sa iya.
- Gusto nila mabal-an ang mensahi nga ginasugid ni Pablo…
- Si Jesus indi nila kilala nga Dios-wala pa sila kabati parti sa Iya…
- Ang pagkabanhaw wala man nila pa nabatian…
- Gindala nila si Pablo sa pinkamataas nga banglid sang banwa…
- Ang tawag nila Aereopagus ukon Mars Hill-didto man makita ang Parthenon…
- Amo na siya ang sentro nga ginakadtuan para magdiskusyon ang mga maalam…
- Ang ini nga mga manunudlo inid interisado mamati kay Jesus…
- Gusto nila mamati kun ano ang bag-o para palipas oras!
- Damo subong nga gusto lang malingaw sa simbahan…
- Gusto nila magkanta sa Ginoo daw concert na/ang pastor dapat kaladlawan para indi tuyo.
- Gusto nila malipay sila maguwa sa simbahan kag sadya sadya…
- Pero ang simbahan indi nga palagwaon para malipay ka kundi kamatuoran parti kay Jesus..
- Ang krus indi para malingaw ka-indi sadya pinsaron nga ang Ginoo naga antos sa aton sala!
- Ang simbahan lugar nga ang sala atubangon-makasasala nga naluwas sa gahom sang Dios!
- 1st – Ang iban nga mga maestro sa eskwelahan nagapamati kay Pablo… vs. 18
- 3rd – Sa wala pa makilala nga Dios… vs. 22-31
- 1st – Nagpangwali si Pablo kay Jesus… vs. 22
- Nagusugod siya panugid nga ang mga lalaki sa Athens mga relihiyoso (puno sang disparatis)
- Disparatis- diri lang nagamit sa NT – buot silingon pagkahadlok sa mga demonyo…
- May 30,000 ka rebulto sa palibot sang siyudad- makit ang ila pagka disparatis!
- Ang mga tawo nga gapati sa mga disparatis wala nakakilala sa Dios…
- Ang mga tawo nga layo sa Ginoo-ang mga mas nagapati sa mga disparatis…
- Ang mga wala relasyon sa Ginoo, wala nagasimba mas nagapati sa malaot nga espiritu…
- Kay kita gintuga nga magsimba kag magkilala sa Ginoo – Juan 4:23
- Kun kita wala relasyon kay Jesus-pun-an ina naton sang mga disparatis…
- Imbis nga ang kalinong sang Ginoo-ang kahadlok sang wala nabal-an amo ang naga-abot!
- 2nd –Ang mga taga Athens nagakabuhi nga permi nagakahadlok sa ila mga ‘dios’… vs. 23-26
- Amo na nga damo ila mga dios dios-ginatinunguhaan nila nga malipay ang ila mga dios…
- Mga dios dios wala gahom-indi makabulig/indi makahalit…
- Kahoy ukon plastic lang ang ginhimo sa ila-wala ini gahom…
- Kabuangan ang nagasalig sa ila nga makabulig sa ila-kabuangan man ang mahadlok sa ila!
- Jeremias 10:5 – “Indi kamo magkahadlok sa mga dios-dios, indi ini makahalit ukon makahimo sing maayo.”
- May dios dios sila sa ‘wala pa makilala nga Dios’-kay basi may nalipatan sila…
- Kay ang kamatuoran may isa ka Dios nga wala pa nila nakilala-si Jesu Cristo!
- Gingamit ini ni Pablo nga basehan sa iya pagpresentar sang Pulong!
- Gin pakilala niya ang ‘wala pa makilala nga Dios’ sa pagtan-aw sa 5 ka kinalain sa ila Griego nga dios…
- Si Jesus ang Dios nga nagtuga sang kalibutan kag ang tanan nga butang– Colosas 1:16
- Siya lang ang isa ka Dios- Ginoo sang langit kag duta…
- Ang mga Griego indi magpati nga may isa ka Dios-kay damo sila dios dios…
- Ang isa ka dako nga mysterio sang pagtuo amo nga isa lang ang Dios. – Deuteronomio 6:4…
- Ang Dios tatlo ka persona-Dios nga Amay/Dios nga Anak/Dios nga Espiritu…
- Ang Bibliya wala naga paathag kun paano ini natabo-pero amo ini nag kamatuoran!
- Ang isa ka simbahan kulto kun ginapanginwala ang tatlo ka persona nga Dios!
- Si Jesus wala nagaistar sa templo ga ginhimo sang tawo- Binuhatan 7:48-50…
- Siguro daw indi mabaton ini sang mga taga Athens…
- Kay bantog sila sa paghimo sang dalagko nga mga templo sa kalibutan…
- Ang iban nagatindog pa sata subong!
- Kay ang iban nagapati nga Dios nagaistar sa simbahan- ang ‘Balay sang Dios’…
- Amo nan ga damo dalagko kag damo dekorasyon nga mga simbahan…
- Langit ang ‘balay sang Dios’ kag ang tanan nga kalibutan natungtungan sang iya tiil – Isaias 66:1
- Indi importante kun ang simbahan cemento ukon nipa kag kawayan…
- Ang simbahan indi para sa Dios kundi para sa aton.
- Lugar nga makatipon sa pagpakigkita kag istorya sa Dios!
- Indi kinahanglan ni Jesus nga maghatag kita sa iya-Siya ang nagahatag sang tanan naton nga kinahanglan…
- Ang mga Griego nga Dios kinahanglan nila nga atipanon
- Dapat kargahon nila bisan diin sila makadto-kay-uhon kag bantayan!
- Ang Dios ang tag-iya sang mga baka sa linibo ka mga bukid- Salmo 50:10
- Wala kinanglan ang Ginoo-Siya ang nagtuga sang langit kag duta!
- Siya ang nagahatag sang tanan naton nga kinahanglan-kun unahon Siya!
- Ginhimo ni Jesus ang tanan nga tawo nga palareho – Galatia 3:28…
- Ang tudlo sang mga Griego nga ang mga tawo indi palareho-may mga ulipon sila
- Duwa ka klase sang mga tawo sa atubang sang Dios…
- Ang nagapalanga sa Pulong sang Grasya-ang kaladtuan ang kabuhi sa langit…
- Kag ang nagpanginwala kay Jesus-ang kaladtuan kabuhi nga palayo sa Dios.
- Ang kaluwasan para sa tanan-bisan diin kita makadto-paagi kay Jesus!
- Kabalo si Jesus sang tanan nga matabo palang kag kontrolar niya ang tanan…
- Ang Griego nga pagpati wala kasiguruhan-indi masaligan nga dios…
- Pero sa Dios nahibaluan Niya ang tanan!
- Amo ini ang nagahatag sang paglaom kag kasiguraduhan sang palaabuton…
- Pero kabalo kita nga ang aton Dios kabalo-nakakita Siya sang katapusan kag sugod!
- 3rd – Gintuga kita para kita magpalapit sa Iya… vs. 27-29
- Grabe ang kapyot sa Iya-kaangay sa bulag nga hugot ang kapyot sa naga giya sa iya…
- Ang Dios indi layo sa aton-pero kita ang nagapalayo sa Iya tungod sang aton sala…
- Nagabulag sa aton nga kinanglan naton ang kaluwasan-kag si Jesus dapat ara sa aton!
- Si Pablo naghambal sang Griego nga punto- ‘Kita mga kabataan sang Dios’…
- Kay kita mga kabataan sang Dios-indi kita nahimo sa bulawan/silver/ukon nato
- Ang Dios wala nahimo sa pilak/bulawan ukon bato…
- Kay ang Dios nagtuga sa aton-kabuangan kun himuon nga kita maghimo sang dios!
- Ang mga nagasalig sa dios-dios-mangin pareho sa ila- Salmo 115:8
- Kun magsalig kita sa dios-dios wala na kita naga tulok ukon nagapamati sa Dios…
- Ang Dios may gahom sa pagbulig kag pagluwas sa aton-ang dios dios indi makabulig…
- Kun nagasalig kita sa mga dios dios nga aton ginhimo sang Dios nga nagtuga sa aton-wala sang may matabo!
- Sang una kay wala sila kabalo ginpabay-an lang sang Dios…
- Indi man nga indi sila paghukman ang wala nagtuo kay Jesus – Roma 2:12
- Ang punto nga ini nga mga tawo nakabati kay Jesus-wala na sila balibad!
- Si Jesus nabanhaw halin sa kamatayon-nagapabalo sa aton sang kabuhi tapos kamatayon…
- Kag tanan kita magatindog sa atubang sang Paghukom nga Pulunkuan ni Jesu Cristo!
- Pahayag 20:11-12 – “Pagkatapos may nakita ako nga dako nga trono nga maputi, kag may nagapungko didto… Nakita ko man ang mga nagkalamatay, bantog man ukon indi, nga nagatilindog sa atubangan sang trono sang Dios.”
- Makalakat kita bisan diin/ makahambal bisan ano/kag mahimo bisan ano lang…
- Pero kada sala nalubong kita sa ‘utang’-nga indi naton mabayaran…
- Kun magkabuhi lang ktia para malipay-ang aton maatubang ang kaakig sang Dios!
- Kun ihatag naton ang kabuhi kay Jesus-ang tanan nga utang ginbaydan sa krus ni Jesus!
- 1st – Nagpangwali si Pablo kay Jesus… vs. 22
- 4th – Ang sabat sang mga Maalam… vs. 32-34
- 1st – Ang iban sa ila nagyaguta kay Pablo-ang iban gusto makabalo sang panudlo… vs. 32-33
- Ang problema sang mensahi-ang pagtudlo sang pagkabanhaw…
- 1 Corinto 1:22-24 – “Ang mga Judio indi magtuo kon wala sing milagro nga makita, kag ang mga Griego, ginatimbang-timbang nila kon ang ginatudlo sa ila nagakomporme sa ila ginasiling nga kaalam. Pero kami iya, ginawali namon si Cristo nga ginlansang sa krus. Ini nga pagwali indi mabaton sang mga Judio kag kabuangan para sa mga indi Judio. Pero sa mga tawo nga gintawag sang Dios, Judio man ukon indi, si Cristo amo ang gahom kag ang kaalam sang Dios.”
- Sa ila pagpabugal sang ila kaalam indi nila matungkad sang ila kaalam ang patay mabuhi liwat.
- May tinun-an sila, mga maalam kag ang pagkabanhaw para sa ila kabuangan…
- Pareho man sa aton kultura subong-hambal ang pag eskwela ang sabat…
- Kun gusto mo mayo nga kabuhi-ma eskwela ka gid mayo…
- Pero ang pag tuo nga wala ang pagkilala nga si Jesus ginlanasang sa krus-wala kamtuoran…
- 2 Timoteo 3:7 – “Ina nga mga babayi sige ang ila tuon pero indi sila makaintiendi sang kamatuoran.”
- 2nd – Diutay lang ang natuo sa Athens… vs. 34
- Ang pagpangwali ni Pablo sa Athens indi maayo ang resulta…
- Wala kita sang may mabasahan nga nga simbahan nga natukod…
- Amo lang gid ini nga lugar nga wala si Pablo gindakop kag gikastigo sa iya pagtuo…
- Kay ang iya pagpangwali kasagad nga para sa mga maalam…
- Ang kulang sa iya pangpangwali – si Jesus wala gid namitlang bisan ka isa!
- Dako ang leksyon ni Pablo sa iya inagyan sa Athens…
- Sang paglakat ni Pablo sa Corinto may lain siya nga pamaagi sa pagdala sang mensahi…
- 1 Corinto 2:1-5 – “Mga utod kay Cristo, sang pagkadto ko dira sa inyo sa pagwali sang mga tinago nga kamatuoran sang Dios. Kay gintuyo ko nga wala na ako sing iban pa nga iwali sa inyo kundi si Jesu-Cristo lang kag ang iya pagpalansang sa krus.”
- Indi ang mga nami nga mga paghambal kag panudlo ang nagadala sang kaluwasan…
- Kundi si Jesus-ang pagwali kay Jesus- siguraduhon ang mensahi parti kay Jesus!
- Ang gahom sang Pulong ara sa ngalan ni Jesus!
- 1st – Ang iban sa ila nagyaguta kay Pablo-ang iban gusto makabalo sang panudlo… vs. 32-33