Exodus 25-27 - BibleStudy.ph

These are the original teaching notes from this passage.

Review…

Exodus 19 – In order for God to make Israel His nation – first had to meet with them
Exodus 20 – the TEN Commandments – the LAW of God for INDIVIDUALS…
Exodus 21-22 – The LAW of God for a SOCIETY…
Exodus 23-24 – The LAW of God for JUDGES – show NO partiality…
- Coming to the Promised Land – victory would be LITTLE by LITTLE…
- Sealing the COVENANT – the people PROMISED to do ALL the Lord commanded…
- The LAW – the OLD COVENANT – was then sealed in blood…
- And Moses went up the mountain to get instructions for the TABERNACLE!

The Tabernacle of god… (4 things)

ang tolda sang ginoo…( 4 ka butang)

1^st – Bring an OFFERING… vs. 1-9
1^st– pagadal-un ang halad…vs.1-9
- 1^st – Why to GIVE… vs. 1-2
- 1^st– Ngaa NAGAHATAG..vs.1-2
  - The Lord said to Moses – SPEAK [piel] to the children of Israel…
  - Ang Dios nagkipaghambal kay Moises- PAGHAMBAL[piel] para sa kaanakan sang mga Israelinhun..
  - LET Israel BRING [jussive] – it was a CHOICE – it was NOT required…
  - TUGUTI ang Israelinhun nga MAGDALA [jussive) – ina may PAGPILI- INDi ina kinanglan..
  - Me and OFFERING – from the verb [רוּם] – meaning to LIFT UP…
  - Ako kag ang PAGHALAD- halin sa verb nga- buot silingon MAGBANGON..
  - The picture is of GIVING something – lifting it up – to God!
  - Gapakita nga ang PAGHATAG sang isa ka butang- pagkuha sang- para sa Ginoo!
  - Israel was to bring an OFFERING to God – the materials needed to build the tabernacle!
  - Ang Israelinhun nagdala sang IHALAD para sa Ginoo- mga butang nga kinahanglanon sa pagpatukod sang Tolda!
  - Not because God needed anything from Israel – He is the creator of all heaven and earth!
  - Indi tungud kay ang Ginoo may kinahanglan sang bisan ano halin sa Israelinhun- Siya ang manunuga sang kalangitan kag ang kalibutan!
  - But God does wanted Israel to invest in Him / His work – Luke 12:34
  - Pero ang gusto sang Ginoo sa mga Israelinhun sa pagtipon sa Iya/ Iya obra- Lucas 12:34
  - If you have P1 in a bank account – we never think about it – but if we have P1 million!
  - Kon may ara ka P1 sa bangko- indi na ina naton paminsaron- pero kon may ara ka P1 million!
  - We do not choose where are heart is – we do choose where we put our treasures…
  - Indi kita ang nagapili kon diin ang aton tagipusuon- kita gapili kon diin naton ginabutang ang aton manggad..
  - Wherever we put our money / time / talents – is where our heart will also be!
  - Bisan diin naton ginabutang aton kwarta/ oras/ talento- dira man ang aton taguipusuon!
  - Our heart follows our investments – our choices dictate what our heart wants!
  - Ang aton tagipusuon nagasunod sa mga butang nga aton ginpatago- ang aton ginpili naga dekta sakon ano ang gusto sang aton tagipusuon!
  - That is why we should never follow our heart – it is deceptive – Jeremiah 17:9
  - Amo ina indi naton dapat pagasundon ang aton taguipusuon-Jerimias 17:9
  - Instead – we need to be wise where we choose to invest our time and treasures!
  - Bisan pa-kinahanglan naton mag mainalamon sa pagpili sang aton ginatagaan sang tion kag pagkabutang!
- 2^nd – How to GIVE… vs. 2
- 2^nd– Paano mag HATAG….vs 2
  - From EVERYONE who gives WILLINGLY from his HEART… vs. 2
  - Halin sa TAGSA TAGSA nga nagahatag sang KINABUBUT-ON halin sa tagipusuon….vs 2
  - We often hear the distinction between TITHES and OFFERINGS…
  - Kis a kabati kita sang pat-in sa tunga sang PAGHATAG kag PAGHALAD….
  - TITHES are required – while OFFERINGS are what we give above our TITHES…
  - Ang PAGHATAG kinahanglan- samtang ang PAGHALAD kon maghatag kita nga mas sobra sa aton nga PAGHATAG…
  - The word tithe is the Hebrew word for a tenth – we would say 10%
  - Ang pulong nga paghatag isa ka Hebreo nga pulong sa ika pulo- ukon ihambal ta 10%
  - According to the LAW there were THREE different TITHES people were required to give…
  - Suno sa KASUGUAN may tatlo ka mga naga kinalain lain nga PAGHATAG ang tawo nga kinahanglan nga maghatag …
  - Numbers 18:21-24 – the Levitical tithe to provide for those who served the Lord…
  - Numero 18:21-24– Ang livitical nga paghatag sa paghimuno sa mga naga serbisyo sa Ginoo..
  - Deuteronomy 14:22-26 – the feast tithe – 10% of the harvest – eaten before the Lord…
  - Deuteronomio 14:22-26- ang piesta sang paghatag- 10% sang pag ani- ginpakaon para sa Dios…
  - Deuteronomy 14:28-29 – the poor tithe – which was only once every THREE years…
  - Deuteronomio 14:28-29-pobre nga paghatag- sa diin isa sa kada TATLO ka tuig….
  - In all the people were required to TITHE about 23% of their income each year!
  - Sa tanan nga mga tawo kinahanglan nga MAGHATAG sang 23% nga ila kita sa kada tuig!
  - I am always amused by those who teach giving 10% to the church – it should be 23%…
  - Nagakalipay ako permi sa mga nagatudlo sa paghatag sang 10% sa simbahan- dapat 23%
  - They take this ONE Law from the OT and teach it like it belongs in the NT…
  - Ila ini ginhatag nga ISA ka KASUGUAN nga halin sa Daan nga katipan kag itudlo ini kaupod sa Bag-o nga katipan..
  - The Law is not a buffet line – you cannot pick and choose what laws you like…
  - Ang kasuguan indi nga nagalinya ka sa buffet-indi mo makuha ukon mapili kon ano nga layi ang imo namian…
  - Those who teach giving 10% to the church – must also teach the rest of the Law!
  - Sa mga nagatudlo sa paghatag sang 10% sa simbahan- kinahanglan nga itudlo ang nabilin nga kasuguan!
  - Old and New Testament truth…
  - And Daan kag Bag-o nga Testamento sang kamatuoran…
  - II Corinthians 9:7 – “Let each one give as he purposes in his heart, not grudgingly or ofnecessity; for God loves a cheerful giver.”
  - II Corinto 9:7- “Ang kada isa dapat maghatag suno sa iya gusto nga ihatag, indi nga may pagpugong ukon napilitan lang; kay ginahigugma sang Dios ang mga nagahatag nga malipayon.
  - Often today people give out of a sense of obligation – they give but do not want to!
  - Kis a subong ang mga tawo nagahatag indi sa obligasyon-gahatag pero indi nila gusto!
  - It may even be taught that if we do not give – God will not bless us…
  - Bisan pa natudluan kita nga kon indi kita maghatag- ang Ginoo indi magpakamaayo sa aton….
  - As if we are stealing from God – Malachi 3:8 – if we do not give to the church
  - Daw pareho nga nagapangawat kita halin sa Ginoo- Malakias 3:8- kon indi kita maghatag sa simbahan
  - But God says to give whatever we want – as little or as much as is on our heart.
  - Pero ang Ginoo naghambal ihatag niya ang bisan ano nga aton gusto -gamay man ukon dako suno sa aton tagipusuon.
  - But whatever we give – we are to do it with a hilarious heart – a cheerful giver..
  - Pero bisan ano man ang aton ihatag-ang aton himuon nga may kabubut-on nga halin tagipusuon- malipayon nga manughatag..
  - If we give out of obligation – it counts for nothing – God does not want it!
  - Kon kita maghatag nga guwa sa aton obligasyon- ina naisip nga daw sa wala lang- indi ina gusto sang Ginoo!
- 3^rd – What to GIVE… vs. 3-7
- 3^rd– Ano ang IHATAG…vs.3-7
  - Israel was to give various kinds of precious metals…
  - Ang Israelinhun naghatag sang manami nga mga bakal…
  - The different metals in the Tabernacle all have significant meaning…
  - Ang nagkalain-lain nga bakal sa Tolda tanan didto may importante nga buut silingon..
  - Gold- a picture of the Glory and Holiness of God – ONLY used inside the Tabernacle…
  - Bulawan- na paanggid sang Pagkahimaya kag Pagkabulahan sang Ginoo- Pagamiton LANG sa sulod sang Tolda..
  - Silver – a picture of salvation – the grace of God – used inside and outside…
  - Silver- nagapaanggid sang kaluwasan- ang bugay sang Ginoo- ginagamit sa guwa kag sulod..
  - Bronze – a picture of judgment – ONLY used on the outside of the Tabernacle…
  - Bronze – nagapaanggid sang paghukom- ginagamit LANG sa guwa sang Tolda…
  - Israel was to give various colors of thread and fine linen…
  - Ang Israelinhun naghatag sang manami nga kolorete nga gintahe kag mapino nga linen..
  - Blue – a picture of HEAVEN – used in the decorations…
  - Blue –nagapaanggid sang KALANGITAN- ginagamit sa pagdecorar..
  - Purple – a picture of ROYALTY – wealth and power – used in the decorations…
  - Purple -nagapaanggid sang pagkadungganun- manggad kag gahum-ginagamit sa pagdecorar…
  - Red – a picture of SACRIFICE / REDEMPTION – used in the decorations…
  - Red -napaanggid sang SAKRIPISYO/PAGLUWAS- gamit sa pagdecorar….
  - Israel was also to bring animal skins / wood / oil / spices / and stones…
  - Ang Isrelinhun nagdala sang panit sang sapat/kahoy/lana/panakot/ kag mga bato..
  - Animal skins – were used as curtains / and a waterproof covering for the Tabernacle…
  - Panit sang sapat- ginagamit bilang kurtina/ kag indi mabasa nga ginatabon sa Tolda..
  - Wood – was used to build the furniture / curtain poles / and supports for the Tabernacle…
  - Kahoy- ginagamit sa pagpatindog sang furniture/bulotangan sang kurtina/kag suporta sa tolda….
  - Oil – was used to light the Menorah – and as anointing oil…
  - Lana- gingamit sa pagpasanag sang Menorah-kag ginahaplas nga lana..
  - Spices – were used to make anointing oil / and as incense for the altar…
  - Mga panakot- gingamit sa pagahaplas sang lana/ kag insenso para sa altar…
  - Stones – were used on the Ephod for the clothing of the priests!
  - Mga bato- gingamit sa espesyal nga panapton para sa bayo sang mga pari!
  - That might seem like a LOT to ask for Israel to give…
  - Daw pareho sa MADAMO nga pagpangayo sang kapatawaran sang mga Israelinhun..
  - But Moses had to stop the people from GIVING – Exodus 36:4-7
  - Pero si Moises nagpauntat sa mga tawo sa PAGHATAG– Exodus 36:4-7
  - Too often in the church – money is the focus – tithes / offerings – the reason…
  - Kis a sa simbahan- ang kwarta amo ang ginatutukan-paghatag/paghalad-ang rason..
  - The church is trying to do something that is their idea – NOT Gods…
  - Ang simbahan nagatingwa sa paghimo sang ila mga ideya- INDI iya sang Ginoo…
  - If it is our idea – we have to pay for it – if God has the idea – He will pay for it!
  - Kon aton ideya- aton ini pagabayaran- kon iya ini sang Ginoo ideya- Iya pagabayaran ini!
  - When God is the one doing the work – He will stir the hearts of His people…
  - Kon ang Ginoo amo ang nagahimo sang iya trabaho- Iya pagapukawon ang taguipusuon sang Iya mga katawhan…
  - He will provide so much – they will end up having to tell the people to STOP giving!
  - Siya gid magahimuno sing tuman- magatapos sila nga naga siling sa katawhan nga MAG-UNTAT sa paghatag!
  - The Law of sowing and reaping…
  - Ang kasuguan sang pagtanum kag pag ani…
  - II Corinthians 9:6 – “He who sows sparingly will also reap sparingly, and he who sows bountifully will also reap bountifully.”
  - II Corinto 9:6-”kon diutay ang aton binhi nga ginapanggas, diutay man ang aton paggaanihon.
  - Some of us might be familiar with the rules for farming – investing in a crop…
  - Iban sa aton nangin pamilyar ang pagsulondan sang pagpanguma-sa pagtipon sa patubas….
  - It can be expensive to plow a field with a tractor / buy good seed / fertilizer…
  - Basi mahal mag pag arado sa latagon sang traktora/ pagbakal sang maayo nga binhi/ abuno…
  - But in the end – the more a farmer invests into a crop – the more they get back!
  - Pero sa katapusan- kon nagpadayun ang mangunguma sa pagtipon sang patubas- mas damo ang magabalik!
  - If we do not have to give – we might think – then why would I want to give!
  - Kon indi kita maghatag- maka paminsar kita – gani ngaa gusto ko mahatag!
  - Turns out the principal of sowing and reaping is just as true with giving…
  - Ang resulta sini ang kapital sa pagtanum kag pag ani amo ang matuod nga pag hatag…
  - Our gifts to God – whether given to the church / or those in need – are like seeds…
  - Ang aton regalo sa Ginoo- kon nagahatag man kita sa simbahan/ ukon sa mga nagakinahanglan- pareho sa binhi..
  - If we are cheap and choose to only plant a couple of seeds – a little harvest…
  - Kon barato ang aton ginpili para sa pagtanum sang benhi- gamay man ang imo patubas..
  - But if we sow bountifully – we will also reap bountifully a harvest of blessing from God…
  - Pero kon magtanom kita sing madamo- maga ani man kita sing madamo ang pag ani sang pagpakamaayo halin sa Ginoo…
  - We will never out give the Lord – the more we give / the more we will be given!
  - Indi kita makapoy sa paghatag sa Dios- kon nagahatag kita sing madamo/ mas mahatagan pagid kita sing madamo!
  - Yet God knows the motives of our heart – you CANNOT give to try and get..
  - Pero ang Ginoo nakabalo sang motibo sang aton tagipusuon- INDI ka magtesting sa paghatag kag magkuha..
  - If we only give to the Lord expecting back – we will be disappointed!
  - Kon magahatag ta sa Dios kag magpaabot nga may mabalik-ma dismaya lang kita!
- 4^th – The result of GIVING… vs. 8-9
- 4^th -Ang resulta sang PAGHATAG…vs 8-9
  - Let them make me a SANCTUARY…
  - Tuguti sila maghimo sang SIMBAHAN..
  - Do NOT think of the Tabernacle as a Jewish church…
  - Indi pagpaminsara nga ang Tolda isa ka Judio nga simbahan..
  - The Tabernacle was NOT a church for the Jews to come and worship on the Sabbath…
  - Ang tolda INDI ang simbahan para sa mga Judio sa pagkadto kag pagsimba sa Inugpahuway..
  - The Israelites could NOT come into the Tabernacle – ONLY the priests!
  - Ang Israelinhon INDI makakadto sa tolda- Ang mga pari LANG!
  - Do NOT think of the Tabernacle as a HOUSE for God…
  - INDI pagpaminsari nga ang Tolda bilang BALAY sang Ginoo..
  - It was never intended to be a house for God – God does not need a place to live…
  - Indi gintuyo nga mangin balay para sa Ginoo -ang Ginoo indi kinahanglan sang puluy-an nga istaran…
  - Acts 7:49 – “Heaven is my throne, the [whole] earth is my footstool. Could you ever build me a temple as good as that? asks the Lord. Could you build a dwelling place for me?”
  - Binuhatan7:49-”Ang langit amo ang tulungtungan sang akon mga tiil. Gani ano nga klase sang balay ang patindugon ninyo sa akon?diin bala nga lugar nga inyo papahuwayan sa akon?..
  - Too often we get the idea that God lives in the church – the House of God…
  - Kis a sa aton makuha nga ideya nga ang Ginoo naga estar sa simbahan- ang Balay sang Ginoo..
  - But it does not matter if a church is tile and cement / or grass and sticks…
  - Pero indi ina importante kon ang simbahan tiles kag semintado/ukon hilamonon kag sticks…
  - The church is NOT for God – the church is for us – a place to come meet with God!
  - Ang simbahan INDI para sa Ginoo -ang simbahan para sa aton- lugar sa diin magkadto kag maatubang sa Ginoo!
  - A SANCTUARY that I may DWELL with them…
  - Ang SIMBAHAN nga akon PATINIRAN sa ila…
  - SANCTUARY – noun form of the very HOLY [קָדַשׁ] – it was the HOLY place!
  - SIMBAHAN-noun form sang pinaka BALAAN – ina amo ang BALAAN nga lugar!
  - The Tabernacle made Israel a HOLY people – because a HOLY God dwelt with them!
  - Ang Tolda ginhimo sang Israelinhun nga BALAAN nga katawhan- tungod kay ang BALAAN nga Ginoo nagtinir kaupod sa ila!
  - I Corinthians 3:16 – “You are the temple of God and that the Spirit of God dwells in you…”
  - I Corinto 3:16-”Indi bala nga templo kamo sang Dios kag ang Espirito sang Dios nagapuyo sa inyo..
  - As we INVEST in the Lord – it turns our heart TO the Lord – and He DWELLS in us…
  - Kon kita mag TIPON sa Dios- maga balik ang aton tagipusuon SA Dios- kag SIYA MAGAPUYO sa aton..
  - People should be able to look at our lives – and see that we are HOLY…
  - Ang tawo maga tulok sa aton kabuhi- kag gatulok nga kita BALAAN….
  - The NT word saints – hagios – means to be holy – set apart…
  - Ang BAG-O NGA KATIPAN-hagios-buot silingon mangin balaan- magsiparar..
  - We are called saints – it means we are to be set apart from the world for God!
  - Gintawag kita nga mga santo-buot silingon magsiparar kita sa kalibutan para sa Ginoo!
  - It was also a picture of heaven…
  - Isa man ka hitsura sang langit….
  - THREE times God will tell Moses to make sure to follow the Pattern He was shown…
  - TATLO ka beses ang Ginoo naghambal kay Moises nga siguraduhon nga magsunod sa sulondan nga Iya ginpakita…
  - The study of the Tabernacle is an important one – it gives us a shadow of heaven!
  - Ang pagtuon sang Tolda isa ka importante-nagahatag sa aton sang landong sang langit!
  - Hebrews 8:5 – “They serve in a place of worship that is only a copy, a shadow of the real one in heaven. For when Moses was getting ready to build the Tabernacle, God gave him this warning: Be sure that you make everything according to the design I have shown you here on the mountain.” [NLT]
  - Hebreo 8:5-”Ang ila ginahimo nga mga paghalad landong lang sang mga butang nga nagakalatabo didto sa langit. Nahibaluan ta ini kay tungod sadtong ipatindong na ni Moises ang Tolda sang simbahan nagsiling ang Dios sa iya”.Siguraduha nga ipahimo mo ini tanan suno sa gid sa plano nga ginpakita ko sa imo diri sa bukid.”[NLT]
2^nd – Inside the Tabernacle… vs. 10-40
2^nd-ang sulod sang tolda…..vs.10-40
- There were two rooms in the TABERNACLE – Holiest and HOLIEST of All…
- May duwa ka kwarto sa sulod sang TOLDA-balaan sa pina ka BALAAN sa tanan….
- In THE HOLY – Table of Showbread / Menorah / Altar of incense – Exodus 30:1-10
- Sa BALAAN- lamisa nga ginabutanagan sang tinapay/bulutangan sang suga/ Altar sang insenso– Exodus 3O:1-10
- In THE HOLY of HOLIES – The ARK of the Covenant / Mercy Seat
- BALAAN sa PINAKABALAAN- Ang KAHON san kasugtanan/ Pulungkuan sang kaluoy
- 1^st – The ARK of God… vs. 10-16
- 1^st-Ang KAHON sang Ginoo….vs.10-16
  - The description of the ARK…
  - Ang Hitsura sang KAHON…
  - ARK – [אֲרוֹן] – 202x in OT – literally a chest – a place to store things…
  - KAHON- 202x sa Daan nga katipan- Literal sa dughan- lugar nga ginatago ang mga butang…
  - A wooden box roughly 4x2x2 – covered inside and out in pure gold…
  - Ang kahoy nga nga akasya naga dako 4x2x2- matabunan ang sulod kag guwa nga puro bulawan..
  - It had FOUR gold rings on its sides – used to insert TWO gold poles – used to carry the ark…
  - May ara APAT sulosingsing sa kada kilid- ginagamit sa pagsulod sang DUWA ka bulawan nga poste- ginagamit sa pagtuwang sang kahon…
  - The poles were never to be taken out of the rings – because you could NOT touch the Ark!
  - Ang poste indi pagkuhaon sa sulosingsing- kay tungod INDI kamo makahikap sa kahon!
  - When the men of Beth-Shemesh tried to look into the ARK – 50k died – I Samuel 6:19
  - Sang ang tawo sang Beth-shemesh nag tingwa nga pangitaon ang kahon- 50k ang napatay- 1 Samuel 6:19
  - King David tried to move the ark to Jerusalem – II Samuel 6:6-7
  - Si Haring David nagtingwa nga giyuhon ang kahon sa Jerusalem- II Samuel 6:6-7
  - One of the men helping – Uzzah – touched the Ark and was killed instantly!
  - Isa ka tawo ang nagbulig- Uzzah- nag tandog sang kahon napatay gin dayon!
  - The purpose of the ARK… vs. 16
  - Ang tinutuyo sang KAHON… Vs 16
  - The Ark was meant to hold the TESTIMONY – the TEN commandments written on stone…
  - Ang kahon gintuyo nga magkapyot sang TESTIMONIYA- ang PULO ka kasuguan nga nasulat sa bato…
  - It was meant to keep the most important of all treasures – the Word of God!
  - Gintuyo nga magtipig sang pinaka importante nga manggad- ang Pulong sang Ginoo!
  - How can we meet with God – hear from the Lord today…
  - Paano naton makita ang Ginoo- pamati sugod subong sa Dios….
  - Through His Word – just like in the Ark – God speaks to us from His Word!
  - Paagi sa Iya Pulong- pareho sang kahon- ang Ginoo nagapakighambal saton paagi sa Iya pulong!
  - Romans 10:17 – “Faith comes by hearing, and hearing by the Word of God.”
  - Roma 10:17- “Ang pagtuo naghalin sa pagpamati, kag ang pagpamati paagi sa Pulong sang Ginoo.”
  - The Ark was lost to history after Babylon conquered Jerusalem – 586 B.C.
  - Ang Kahon nadula sa kasaysayan sang Babelonia nga gindaug sang Jerusalem- 586B.C.
  - Some say it was hidden by Priests in the tunnels under the Temple mount…
  - Iban nagsiling nga gintago sang mga Pari sa tanel sa idalom sa bukid sang Templo…
  - Others say that it was taken by Jeremiah to Egypt – Jeremiah 43
  - Iban nagsiling ginkuha ni Jeremias pakadto sa Egipto- Jeremias 43
  - More likely God took the ARK to heaven – Revelation 11:19
  - Mahimo nga gindala sang Ginoo ang KAHON sa langit– Pahayag 11:19
- 2^nd – The MERCY seat… vs. 17-22
- 2^nd– Ang KAHON SANG KASUGTANA…vs.17-22
  - The cover for the Ark – was called the MERCY SEAT…
  - Ang takop sang kahon- Ginatawag nga kAHON SANG KASUGTANAN..
  - MERCY SEAT – [כַּפֹּרֶת] 27x in OT – from the verb [כָּפַר] – to COVER / ATONEMENT…
  - KAHON SANG KASUGTANAN- 27x sa daan nga katipan- halin sa verb nga – sa TAKOP/ PAGHILWAY…
  - It was also to be made out of pure gold – with two CHERUBIM on top of the cover…
  - Kag ginhimo man sa puro nga bulawan- nga may KERUBIN sa babaw nga nagatabon..
  - CHERUBIM – angles first mentioned in Genesis 3:24 – described in Ezekiel 1:5-28
  - KERUBIN- mga anghel ang una nagsambit sa Genesis 3:24- ginapaathag sa Ezekiel 1:5-28
  - The TWO angels would face each other – with wing spread out over the MERCY SEAT…
  - Ang DUWA ka anggulo maga atubangay sa isa kag isa- nga ang ila pakpak magalapad sa pagtabon sang KAHON SANG KASUGTANAN..
  - Symbolic of the THRONE ROOM of God – surrounded by the CHERUBIM – Revelation 4
  - Simbolo nga ang TRONO sang Ginoo- napalibutan sang KERUBIN- Pahayag 4
  - It was there – from on top of the Ark – God would speak to the people of Israel!
  - Didto- halin sa ibabaw sang kahon- ang Ginoo nagkipaghambal sa mga tawo sa Israelinhun!
  - This was the place where the HIGH priest would come once a year – Yom Kippur…
  - Amo ato ang lugar kon sa diin ang MATAAS nga pari maga-abut isa sa isa katuig- Yom Kippur
  - To make ATONEMENT – COVER the sins of all Israel – Leviticus 16:14
  - Sa paghimo sang PAGPAHILWAY- Sa PAGTABON sang sala sang tanan nga mga taga Israelinhun- leviticus 16:14
  - We come to the ARK – to hear the Word of the Lord…
  - Kita magakadto sa KAHON- sa pagpamati sang Pulong sang Dios..
  - We come to the MERCY SEAT – to be forgiven by the Lord…
  - Kita magakadto kita sa KAHON SANG KASUGTANAN- para patawaron sang Dios..
  - But not just covered – through Jesus – our sins are REMOVED!
  - Pero indi lang sa pagtabon- paagi kay Jesus- ang aton sala GINKUHA!
  - Hebrews 9:14 – “How much more shall the blood of Christ… cleanse your conscience from dead works to serve the living God…”
  - Hebreo 9:14-”Ang iya dugo amo ang naglimpyo sa aton tagipusuon kag hunahuna para talikdan ta ang mga wala sing pulos nga buhat kag alagaran ta buhi nga Ginoo..
- 3^rd – The table of SHOWBREAD … vs. 23-30
- 3^rd– Ang lamisa nga GINABUTANGAN sang TINAPAY …. vs.22-23
  - The description of the table… vs. 23-29
  - Ang palaanggiran sang lamisa…vs.23-29
  - A wooden table – THREE feet long x 1.5 FEET wide x TWO feet high – overlaid with gold…
  - Ang kahoy nga lamisa- THREE feet ang kalabaon x 1.5 FEET ang kalaparon x TWO feet ang kataason- nga nahaplakan sing bulawan..
  - It also had FOUR gold rings on its sides – used to insert TWO gold poles to carry it…
  - Kag may ara man sang APAT ka bulawan nga singsing sa guwa- gamiton sa pagpasulod sang DUHA ka bulawan nga poste sa pagdala..
  - There were also gold plates / gold pitchers – used in drink offerings to the Lord!
  - Kag may ara man sang bulawan nga pinggan/ bulawan nga pitsel- ginagamit sa pag-inom sang halad sa Dios!
  - The purpose of the table… vs. 30
  - Ang katuyuan sang Lamisa…vs.30
  - SHOWBREAD – [לֶחֶם הַפָּנִֽים] – literally the bread before the FACE of God – Exodus 35:13
  - Ang lamisa nga GINABUTANGAN sang TINAPAY – sa literal nga tinapay antes sa ATUBANG sang Ginoo-Exodus 35:13
  - On top of the table there would be TWELVE loaves of bread – ONE for each of the tribes…
  - Sa ibabaw sang lamisa may ara sang DOSE ka kihad sang tinapay- ISA sa kada tribu..
  - God kept a reminder of all His people before Him there in the Tabernacle!
  - Ang Ginoo nagapadayon sa pagpadumdom sang Iya katawhan samtang Siya ara sa Tolda!
  - We like to keep pictures of people who are important to us – to remember them…
  - Namian kita magtago sang mga litrato sang mga tawo nga importante sa aton- sa pagdumdom sa ila..
  - The same is true in about God – our heavenly father is always thinking about us!
  - Pareho man sa matuod parte sa Ginoo- ang aton langitnon nga Amay permi gid nagapinsar sa aton!
  - Psalms 139:17 – “How precious are your thoughts about me, O God! They are innumerable!”
  - Salmo 139:17- Ö Dios, indi ko matungkad ang imo ginahunahuna; pwerte ini kadamo
- 4^th – The MENORAH… vs. 31-40 / 27:20-21
- 4^th– ang BULUTANGAN SANG SUGA….vs.31-40/27:20-21
  - The description of the candle stick – menorah…
  - Ang pag paanggid sang bulutangan sang kandila- menorah
  - A candle stick – with SIX branches coming out of the main stem – made of solid gold!
  - Ang bulutangan sang kandila- may ANOM ka sanga halin sa pinakapuno- nahimo sa puro nga bulawan!
  - It had ALMOND shaped cups on the top of each stem to hold pure olive oil to burn for light…
  - May ara sang ALMMENDRO nga korte sa ibabaw sang tagsa ka puno nga magakapyot sang puro olibo nga lana sa pagsunog para magkalayo..
  - ALMOND – from the VERB [שָׁקַד] – to WAKE up / be ALERT!
  - ALMENDRO- halin sa VERB nga- para PUKAWON/ mangin ALERTO!
  - The priests were to keep the lights burning day and night – Exodus 27:20-21
  - Ang mga Pari sila ang magabantay sa pagpasiga sang suga sa aga kag gab-i- Exodus 27:20-21
  - In was a SEVEN stemmed / SEVEN foot candle stick made of 75 pounds of solid gold!
  - May ara sang PITO ka sanga/ PITO ka bulutangan sang suga nga nahimo halin sa 75 pounds nga puro bulawan!
  - SEVEN in the Bible is the number of perfection – the Menorah was the PERFECT light!
  - Ang PITO sa Biblia numero sang pagka perpekto- ang Bulutangan sang kandila amo ang PERPEKTO nga suga!
  - The purpose of the candle stick – menorah…
  - Ang katuyuan sang bulutangan sang kandila- menorah
  - It was the only light in the Tabernacle – it lit the path to get to God…
  - Ina suga lamang sa Tolda- sa literal amo ina nag dalan pakadto sa Ginoo..
  - John 8:12 – “I am the light of the world. He who follows Me shall not walk in darkness…”
  - Juan 8:12-” Ako ang suga sang Kalibutan- kon sin-u man ang magasunod sa akon indi na magakabuhi sa kadulom
  - Jesus is our Menorah – our perfect light – who shows us the only way to get to God!
  - Si Jesus ang aton Suga-aton perpekto nga suga- nagapakita sa aton nga ang alagyan lang pakadto sa Ginoo!
3^rd – The design of the Tabernacle… vs. 1-37
3^rd– ang desinyo sang tolda….vs.1-37
- 1^st – Make the TABERNACLE… vs. 1-30
- 1^st– Maghimo sang TOLDA…vs.1-30
  - TABERNACLE – from the VERB [שָׁכַן] – to settle down or ABIDE…
  - TOLDA – halin sa Verb nga- sa pagplastar ukon MAGPABILIN..
  - It was a tent – 15 feet wide x 15 feet high x 45 feet long – covered in FOUR layers…
  - Ina isa lang ka Tolda- 15 feet ang kalaparon x 15 feet ang kataason x 45 feet ang kalabaon- nagatabon sang APAT ka sampaw…
  - FIRST layer – ram skin dyed red / fine goat skin leather – waterproof layer…
  - UNA nga sampaw- ginlugom sa pula/ maayo nga klasi sing panit- indi mabasa nga ginsampaw..
  - SECOND – TEN sheets of goat hair fastened with bronze clips – ONE flap covered the back…
  - IKADUHA- PULO ka panid sang bulbol sang kanding nga kaw-it sang saway- ISA ka takop nga gatabon sa likod..
  - The first TWO layers were made from animals…
  - Ang una nga DUWA ka sampaw ginhimo halin sa mga sapat..
  - The BRONZE clips speak to the JUDGEMENT of sin…
  - Ang kaw-it nga SAWAY nagahambal sa PAGHUKOM sa sala..
  - Someone had to DIE for our sin – before we could enter the presence of God!
  - May isa nga dapat MAPATAY sa aton sala- antes kita makasulod sa presensya sang Ginoo!
  - THIRD – TEN sheets of fine linen decorated with CHERUBIM in blue / purple / and red yarn…
  - IKATLO-PULO ka panid nga linen nga ginpabordahan sang KERUBIN nga asol/ granate/ kag pula..
  - They were held together by gold clips – a decorative inner layer for the tabernacle…
  - Sila tanan gin-isa sa ginkaw-it na sawauy- ang dekorasyon sa sa sulod nga sampaw sang Tolda…
  - The colors and CHERUBIM design are meant to reflect a picture of heaven!
  - Ang mga kolorete kag KERUBIN nga desinyo ang buot silingon nga ipakita ang hitsura sang langit!
  - FOURTH – the inside framework of the tabernacle – made of wood ALL overlaid in GOLD…
  - IKA-APAT- ang sulod nga hitsura sang Tolda- nahimo sa kahoy TANAN ginsampawan sang BULAWAN..
  - 48 boards – 15 feet high x 2 feet wide – all set edge to edge – set in silver bases for support…
  - 48 ka tapi – 15 feet ang kataason x 2 feet ang kalaparon- tanan na plastar sa pundasyon nga pilak..
  - 20 boards on the NORTH / 20 boards on the SOUTH side / 8 boards on the WEST side…
  - 20 ka tapi sa NORTH/ 2o ka tapi SOUTH nga bahin/ 8 ka tapi sa WEST nga bahin..
  - All of the board would sit on TWO silver bases each to give them stability…
  - Ang tanan nga tapi naplastar sa DUWA ka pilak nga ang kada isa magahatag sang pamakod..
  - The EAST side was the entrance – the doorway into the Tabernacle!
  - Ang EAST nga bahin amo ang pwertahan- ang alagyan pakadto sa Tolda!
  - When you walked into the Tabernacle – you would have seen a solid GOLD interior!
  - Kon magalakat ka pakadto sa Tolda- makita mo ang mabakod nga BULAWAN nga dingding!
  - It was meant to be an awe inspiring representation of heaven itself…
  - Ina gintuyo nga makapulunaw nga naga simbolo sang langit mismo..
  - With the Table of Shewbread on the north (right) of the Tabernacle as you walked in…
  - Kaupod sang lamisa nga GINABUTANGAN sang TINAPAY sa north ( tuo) sang Tolda kon ikaw magsulod…
  - The Menorah on the south (left) of the TABERNACLE reflecting light off the GOLD walls…
  - Ang bulutangan sang suga sa south ( wala) sang TOLDA nagapresentar sang nagabanaag nga suga sang dingding nga puro bulawan
  - And straight ahead of you – the HOLIEST of ALL – the THRONE ROOM of God!
  - Kag sa unahan nimo- ang PINAKABALAAN sa TANAN- ang TRONO nga LUGAR sang Ginoo!
  - Everything was made to be portable – it was a TENT after all…
  - Tanan to nahimo nga pwede madala- ina isa lamang ka TOLDA..
  - Hebrews 11:13-16 – “[We are] strangers and pilgrims on the earth. For those who say such things declare plainly that they seek a homeland… that is, a heavenly country.”
  - Hebreo 11:13-16- [ kita tanan] estranghero kag indi taga-diri sa kalibutan. Ang mga tawo nga nagahambal pareho sina nagapakilala lang nga ginapangita nila nga lugar nga pwede nila masiling nga ila gid…kag amo ina.. ang langit.
  - This is not our home – we are only here for a short stay!
  - Indi ini aton balay- are lang kita diri sa malip-ot nga tiun!
  - Far too often we get way to attached to things in this life and forget…
  - Kag indi kita maglagas sang mga pagkabutang sa aton kabuhi kag kalimtan..
  - We are not home yet – our home is a place we have yet to see – our home is heaven…
  - Wala pa kita nakapauli- ang aton balay lugar nga wala pa naton makita- ang aton balay amo ang langit..
  - We need to remember to keep a light touch on things here – just living in tents!
  - Aton gid dumdumon nga indi gid kita maglagas sang mga pagkabutang diri- kita naga estar lang sa tolda..
- 2^nd – The VEIL… vs. 31-37
- 2^nd– Kurtina ng LINEN..vs.31-37
  - The Tabernacle was divided inside into TWO parts…
  - Ang Tolda natunga sa sulod sang DUWA ka parte..
  - THE HOLY [הַקֹּדֶשׁ] – the FIRST room inside the Temple – only the priest were allowed
  - BALAAN nga lugar- ang UNA nga kwarto sa sulod sang Simbahan- kag mga pari lang ang pwede makasulod..
  - The HOLY of HOLIES [קֹדֶשׁ הַקֳּדָשִֽׁים] – the inner room – the Ark of the Covenant
  - Ang BALAAN sa labing BALAAN nga lugar- ang sa sulod nga kwarto- ang kahon sang Kasugtanan..
  - The VEIL separated THE HOLY – from the HOLY of HOLIES…
  - Ang KURTINA na separar sa BALAAN- halin sa BALAAN asta sa labing BALAAN..
  - It was to be decorated with CHERUBIM – embordered in blue / purple / and red thread…
  - Kag ina gindecorahan sang KERUBIN- ginpabordahan sang asol/granate/kag pula..-
  - The VEIL was no small piece of cloth – 15×15 feet x 4 inches thick!
  - Ang KURTINA indi gid ini dako nga tela- 15×15 feetx 4 inches ang kadamulon!
  - Yom Kippur…
  - Yom Kippur..
  - Only the High priest could enter the HOLY of HOLIES – and once a year – Day of Atonement…
  - Ang mga Mataas lang nga pari ang pwede makasulod sa BALAAN sa tanan nga BALAAN- isa isa kada tuig- adlaw sang katumbasan..
  - He would enter with the bells on his priestly robe – if they stopped – he was dead…
  - Maga sulod sila nga may mga kiling kiling sa ila parin-on nga bayo- kon maguntat sila- Siya mapatay…
  - Tradition tells us he would have a rope around his foot – to drag him out…
  - Ang tradisyon naga hambal nga dapat may pisi sa palibot sang iya tiil- sa pagbutong sa iya pa guwa…
  - The reason was to show the SEPARATION between God and man – Hebrews 9:7-8
  - Ang rason nga sa pagpakita sang SEPERASYON sa tunga sang Ginoo kag sang tawo- Hebreo 9:7-8
  - A SEPARATION that is taken away through the cross of Christ…
  - Ang SEPARASYON nga gin kuha palayo paagi sa krus ni Cristo…
  - The VEIL that separated the Holiest of All was TORN in TWO – Mark 15:38
  - Ang KURTINA nga napihak sang pinakabalaan sa tanan nga NAPIHAK sa DUWA– Mark 15:38
  - Because has made ATONEMENT for our sin – we have ACCESS to the presence of God…
  - Tungod nahimo ang PAGHILWAY sang aton sala-may ara kita nga MAPATIGAYON sa presensya sang Ginoo..
  - There is no longer a SEPARATION between God and man!
  - Kag wala na sang SEPARASYON sa tunga sang Dios kag tawo!
  - We can now boldly enter the very throne room of God – the Holiest of All!
  - Pwedi na subong kita maka sulod nga may kaisog sa trono sang Ginoo- Ang Pinakabalaan sa tanan!
  - Hebrews 4:16 – “Let us therefore come boldly to the throne of grace, that we may obtain
  - mercy and find grace to help in time of need.
  - Hebreo 4:16-”Gani indi kita magkatahap nga magpalapit sa trono sang Dios nga maluluy-on, para mabaton ta ang kaluoy kag bulig sa oras nga kinahanglan naton.
  - The Jews later repaired the VEIL…
  - Ang Judio nag kay-o sang KURTINA….
  - God had opened up the way – men wanted to CLOSE it again…
  - Ang Ginoo nagbukas sang alagyan- ang tawo gusto nga ISIRADUHAN ini liwat…
  - They would rather have religion – than a true relationship with God!
  - May maayo pa sila nga relihiyon- sang sa matuod tuod nga relasyon sa Dios!
  - Men love religion because it puts salvation in their hands – rather than with God…
  - Ang tawo mas ginahigugma ang relihiyon tungod ila ginabutang ang kaluwasan sa ila mga kamot- kaysa Ginoo…
  - Men love religion because it feeds their pride / self-righteousness…
  - Ang tawo ginahigugma ang relihiyon tungod ila ginapabusog ang ila bugal/ kaugalingon nga pagkamatarong..
  - But Religion cannot get us into heaven – on the contrary – it keeps us from God
  - Pero ang relihiyon indi maka dala sa aton pa langit- sa pihak sina- nagapabilin sa aton sa Ginoo..
  - It is like putting the VEIL that Jesus tore down – back up again!
  - Pareho lang sa pagbutang sang KURTINA nga gin gisi ni Jesus- makabangon liwat!
4^th – Outside the Tabernacle… vs. 1-19
4^th-ANG GUWA SANG TOLDA….vs.1-19
- TWO things outside the TABERNACLE – the ALTAR / LAVER – Exodus 30:17-21
- DUWA ka butang sa guwa sang TOLDA- ang HALARAN/LABADOR- Exodus 30:17-21
- 1^st – The ALTAR… vs. 1-8
- 1^st-Ang HALARAN…vs.1-8
  - The description of the bronze ALTAR …
  - Ang pagpaanggid sang saway nga HALARAN…
  - A wooden box 7.5’ wide x 7.5’ long x 4.5’ high – overlaid with BRONZE…
  - Ang kahoy nga kahon 7.5 kalaparon x7.5 ang kataason- nalikupan sang SAWAY…
  - At each of the FOUR corners there were BRONZE horns sticking out…
  - Angkada isa sa may APAT ka parte nga may ara SAWAY nga budyong nga naga guwa..
  - It also had FOUR bronze rings on its sides – used to insert TWO bronze poles to carry it!
  - Kag may ara APAT ka saway nga sulosingsing sa kada kilid- ginagamit sa pagpasulod sang DUWA ka saway sa pag pas-an sang kahon!
  - The purpose of the ALTAR…
  - Ang tinutuyo sang ALTAR…
  - Those who came to meet with God could only come as far as the ALTAR …
  - Sa mga magkadto kag makipagkita sa Ginoo makakadto lang sila asta sa HALARAN..
  - They came to bring sacrifices – the penalty for their sins – but they could NOT meet God…
  - Nagkadto sila sa pagdala sang mga halad- ang bayad sang ila sala- pero INDI nila makita ang Ginoo..
  - It served as a reminder that sin had to be judged – and sin kept us from God!
  - Ina nagapakita bilang isa ka pagdumdum nga ang sala pagahukman- kag ang sala makapugong sa aton sa Ginoo!
  - Sin should never be taken lightly – sin brings death – sin brings judgment (bronze) …
  - Ang sala indi lang naton pag ibaliwala- ang sala nagadala sang kamatayon- ang sala nagadala sang paghukom( saway)..
  - Sin will always separate us from our relationship with God – keep us from the Lord!
  - Ang sala permi gid makapaseparar sa aton realsyon sa Ginoo- magpadayon kita sa Ginoo!
- 2^nd – The courtyard… vs. 9- 19
- 2^nd– Ang Ugsaran.. vs.9-19
  - The description of the courtyard…
  - Ang pala anggiran sang ugsaran…
  - A wall of curtains 150 feet long x 75 feet wide x 7.5 feet high around the Tabernacle…
  - Ang pader sang kurtina 150 feet ang kalabaon x75 feet ang kalaparon 7.5 ang kataason sa palibot sang tolda…
  - The curtains were held up by 56 bronze posts – set in 56 bronze bases…
  - Ang kurtina nabutangan sang 56 huluhaligi nga saway- naplastar sa 56 ka saway nga pundasyon…
  - The tops of the bronze posts were all connected by silver rails to hang the curtains…
  - Ang sa babaw sang saway nga huluhaligi tanan naga angot sa pilak nga salab-itan sa pagpakabit sang kurtina….
  - On the EAST side there was a 30 foot entryway into the courtyard…
  - Sa EAST nga bahin may ara 30 ka tapak nga alagyan pakdto sa ugsaran…
  - The entry was covered with a curtain decorated with purple / blue / and red embroidery!
  - Ang alagyan na tabunan sang kurtina nga ginbordahan sang delana/asul/ kag pula nga may desinyo!
  - The THREE doorways into the Tabernacle…
  - Ang TATLO ka piertahan nga alagyan sa Tolda…
  - FIRST doorway led you into the courtyard – to the Altar of sacrifice…
  - UNA nga alagyan pakdto sa ugsaran- sa halaran sang paghalad..
  - SECOND doorway led you into THE HOLY – with the Menorah and Table…
  - IKADUWA nga alagyan pakadto sa BALAAN- sa Bulutanagn sang suga kag sa Lamisa..
  - THIRD doorway led you into the HOLY of HOLIES – the Ark and presence of God!
  - IKATATLO nga alagyan pakadto sa balaan sa BALAAN kag sa Pina KABALAAN-Ang kahon sa presensya sang Ginoo!
  - All the supports were made from ACACIA wood – from the verb [שֹׁטֵט] – to scourge or whip
  - Ang tanan nga pundasyon nahimo halin sa AKASYA nga kahoy- halin sa verb nga – sa pagbunal ukon paglatigo
  - Pictures of the THREE doorways in life…
  - Ang Palaanggiran sang TATLO ka alagyan sang kabuhi…
  - The TABERNACLE is an incredible picture of our relationship with God…
  - Ang TOLDA grabi gid kadako nga pala anggiran sang aton relasyon sa Ginoo…
  - We are born into sin and judgment – Romans 6:23 – the FIRST door to the Altar…
  - Natawo kita sa sala kag sa paghukom- Roma 6:23- ang UNA nga pwertahan sang Halaran…
  - When we receive Jesus – SCOURGED for us – we enter the SECOND door into THE HOLY…
  - Sang ginbaton naton si Jesus- GiLATIGO para sa aton-kita nagsulod sa IKADUWA ngna pwertahan amo ang BALAAN.
  - When we finally get to go home – heaven – enter the THIRD door into the presence of God!
  - Sa katapusan kita makapauli sa aton puluy-an -sa langit-sa sulod sang TATLO ka pwertahan sa Presensya sang Ginoo!